Albert Lusseveld: 'Verduurzamen kan niet zonder de machinist'

De voet van het pedaal en de knop omdraaien; het vergt soms weinig investeringen om minder brandstof te gebruiken en zowel financieel als milieutechnisch winst te behalen. En toch is het niet zo eenvoudig. Misschien is gedragsverandering zelfs wel het moeilijkste wat er is. Oude patronen zijn moeilijk te doorbreken, zeker als de werkdruk hoog is. Het Nieuwe Draaien maakt machinisten bewust van de bijdrage die zij kunnen leveren aan emissiearm werken. En als jij denkt ‘we krijgen toch steeds schonere machines, is dat wel nodig?’, geeft Albert Lusseveld van BMWT mee: ‘Ook dan leidt bewust werken tot besparingen. Precies daar gaan onze nieuwe cursussen op in.’
BMWT start in januari met een volledig vernieuwd trainingsprogramma ‘Het Nieuwe Draaien’ voor machinisten.

De milieu-eisen die aan materieel gesteld worden zijn steeds strenger en uitvragen van overheden worden alsmaar ambitieuzer. ‘De wereld verandert snel. Een paar jaar geleden hadden we het binnen de Green Deal over besparen op fossiele brandstoffen, nu willen opdrachtgevers het liefst dat emissievrij wordt gewerkt. Met die ambities krijgt iedereen die in deze sector werkzaam is te maken. Dat is positief, want ambitie leidt tot grote stappen, maar een stap zetten betekent nog niet dat je kunt lopen’, aldus Albert Lusseveld, programmamanager Duurzaamheid en Veiligheid bij BMWT. Er zijn namelijk een paar belangrijke punten waar we – in onze wil om schoner te werken – wel eens te eenvoudig aan voorbijgaan.

Albert Lusseveld: ‘Alleen door te zeggen dat een machine minder brandstof verbruikt door hem efficiënt in te zetten, ben je er niet.’

'In de periode die voor ons ligt, is de machinist dé sleutel tot succes. Je kunt bedrijven namelijk niet dwingen om machines sneller te vervangen dan economisch verantwoord is.'

‘Zo wordt er veel ingestoken op het materieel en de (fossielvrije) technieken, maar zeker bij de grotere machines met hoge vermogensbehoefte is transformatie van diesel naar elektrisch of waterstof niet vanzelfsprekend. Er zijn nog veel ontwikkeluren van leveranciers nodig voordat GWW-aannemers een emissievrij materieelpark hebben. Om nog maar te zwijgen van grondstoffenschaarste om accu’s te fabriceren. Bovendien zijn er nog legio GWW-ondernemers die – bij vervanging van het bestaande materieelpark naar schonere machines – de overstap naar Stage V-motoren nog moeten maken. Maar ook met bestaand laag emissie materieel kunnen ondernemers een aanzienlijke emissiereductie behalen, zeker in combinatie met Het Nieuwe Draaien waarbij wordt ingezet op efficiënter werken.’

Belangrijke rol machinist

In de periode die voor ons ligt, is de machinist dé sleutel tot succes. ‘Je kunt bedrijven namelijk niet dwingen om machines sneller te vervangen dan economisch verantwoord is. Retrofit – nieuwe, schone motoren in oudere machines – kan een oplossing zijn, maar ook daar zitten haken en ogen aan. Denk aan de veiligheidsvoorschriften voor ombouw, CE-certificering. Bovendien zijn er ook kosten aan verbonden; een subsidieregeling hiervoor zou op zijn plaats zijn, mede omdat het ook de overheid is die de lat steeds hoger legt.’ Kosteneffectieve milieuwinst is volgens Lusseveld direct haalbaar door te investeren in slim energie-efficiënt werken met bestaand materieel.

‘Meer bewustwording creëren bij machinisten door training en voorlichting om zo uitstoot terug te dringen is een belangrijke eerste stap naar een schone sector. Dat wordt ook door de overheid erkend. Ook zij zien hoe belangrijk de rol van machinisten is. Daarom is het Nieuwe Draaien opgenomen in de CO2-Prestatieladder, een instrument dat bedrijven helpt bij reductie van CO2-uitstoot.’

Leren op maat

Lusseveld weet echter ook hoe moeilijk het is om gedrag te veranderen. ‘Het gaat om bewustwording, maar die nieuwe manier van werken moet ook ‘eigen’ worden. Alleen door te zeggen dat een machine minder brandstof verbruikt door hem efficiënt in te zetten, ben je er niet. Een gemiddelde brandstofbesparing van 5-10% – en in sommige gevallen meer – is haalbaar als Het Nieuwe Draaien een tweede natuur wordt waarbij machinisten zichzelf uitdagen om zo efficiënt mogelijk te werken.’

Omdat iedereen die uitdaging anders oppakt, start BMWT in januari met een volledig vernieuwd trainingsprogramma. “Van klassikaal gaan we naar digitaal. Maar de grootste verandering is dat het cursusaanbod interactief en modulair wordt. Dat stelt ons in staat om maatwerk te leveren.’ Bovendien wordt Het Nieuwe Draaien een volwaardig onderdeel van het BMWT-trainingsprogramma. ‘Deze training gaan we de komende maanden in de steigers zetten. De modules gaan voldoen aan alle voorwaarden die gesteld zijn door erkende trainers en is dealeronafhankelijk. Maar … het idee is dat BMWT-leden de cursus ook dealergebonden kunnen maken door hun
eigen look-and-feel toe te voegen en de cursus uit te breiden met specifieke kennis en onderdelen die kenmerkend zijn voor hun merk(en).’

Machinist van de toekomst

Of het nu om de machinist van vandaag of toekomstige machinisten gaat, iedereen is gebaat bij een andere manier van werken. ‘Het Nieuwe Draaien gaat om efficiënt werken, daar is de hele sector bij gebaat. Financieel is het aantrekkelijk omdat er minder brandstof wordt gebruikt, maar ook de overstap naar elektrisch materieel vergt aanpassingen. Een accu laden heeft tijd nodig en de uren die een machine aan een laadpaal staat, kan hij niet ingezet worden. Daar moet je over nadenken, het heeft invloed op de planning én – dat wordt wel eens vergeten – als je een machine niet hoort, wordt het lastiger om het (elektra)verbruik in te schatten. Je moet dus meer vertrouwen op sensoren en indicatoren.’

Zij zien in toenemende mate in dat Het Nieuwe Draaien besparingen oplevert, niet alleen qua milieuwinst ook financieel.

Over de toekomstige generatie maakt Lusseveld zich weinig zorgen. ‘Opleidingsinstituten zoals het SOMA College, Aeres Tech en IPCWerkt! besteden veel aandacht aan zuiniger draaien en je ziet ook hoe vlot deze jongeren nieuwe technieken en een andere manier van werken omarmen. Maar ook bij de huidige
generatie machinisten en werkgevers in de GWW is het animo om deel te nemen aan onze cursus groot. Zij zien in toenemende mate in dat Het Nieuwe Draaien besparingen oplevert, niet alleen qua milieuwinst ook financieel.’

De vraag aan Lusseveld is: heeft BMWT inmiddels al die machinisten kunnen bereiken? ‘Daar zijn we nog hard mee bezig. Hoe bereik je die tienduizenden machinisten? De nieuwe digitale leeromgeving maakt het mogelijk om de training makkelijker ‘aan de machinist’ te brengen. Ik denk dat we meer mensen zullen bereiken door de cursus vanaf januari digitaal beschikbaar te maken. In een overvolle agenda is het soms lastig om een dag hiervoor vrij te maken, straks kan je zelf bepalen welke modules je wilt volgen, waar en wanneer. Gezien de mogelijke besparingen is werken aan minder uitstoot méér dan alleen een milieukwestie, het is ook een verrijking van je vakmanschap.’

Dit artikel is gesponsord door BMWT.