Michiel van Zaane

'Emissieloos' is het niet meer zo heel nieuwe toverwoord in de bouwmachinesector. Sommige partijen omarmen het, andere vinden het onzin en het grootste deel wacht af. Grote investeringen, zwalkend overheidsbeleid, niet voldoende 'sense of urgency' en vooroordelen over de prestaties van met name elektrische bouwmachines zijn een paar van de oorzaken. En gebrek aan kennis en personeel. Aan die laatste twee probeert het SOMA-college en SOMA Bedrijfsopleidingen iets te doen.

Als je zoekt naar voorbeelden van bouwprojecten die worden uitgevoerd met emissieloze bouwmachines, kom je al snel in Arnhem terecht. De Gelderse hoofdstad is koploper als het gaat om emissieloos bouwen. Dat is geen toeval en gaat ook niet vanzelf. "Je moet bestuurders en ambtenaren met lef hebben."

Familiebedrijf Van den Heuvel gaat in volle vaart richting de toekomst. Naast het leveren van nieuwe hijskranen van Sennebogen en gebruikte machines in alle soorten en maten, elektrificeert de firma machines. Maar ook reviseren, repareren of het ombouwen van oude machines naar een veel schonere Stage V diesel gebeurt in de uitgebreide werkplaatsen in Werkendam.

Het Nederlandse familiebedrijf Bredenoord levert mobiele stroomoplossingen en is ook zeer actief op het gebied van alternatieve brandstoffen. Wie daarbij meteen aan waterstof denkt zal opkijken van de laatste ontwikkeling binnen Bredenoord: waterstof wordt voor nu geparkeerd en er wordt ingezet op een methanolmotor. Die ontwikkeling gaat hard: op de komende Bauma moet een werkend exemplaar staan.

Glimmend komt de nieuwe MAN 4x4 tankwagen de wasstraat uit. Chauffeur Paul Mosterdijk haalt ook de laatste resten modder weg, en dan is de truck weer klaar om te doen waar hij voor gebouwd is: brandstof leveren op elke locatie in Nederland én daarbuiten. Zelfs als het terrein niet meewerkt.

Van trilblokken tot elektrische rupskranen, dat is in een notendop de geschiedenis van PV-E Crane uit Oosterhout. De Nederlandse fabrikant staat bekend om zijn innovatieve elektrische rupskranen, maar anno 2025 betreedt het bedrijf nieuwe paden: naast elektrische gaat het bedrijf ook dieselkranen produceren.

Gomutec, dat machines ontwikkelt voor het installeren van warmtelussen in de grond, heeft een nieuwe elektrische groutmachine getest, de GT 5.5. De machine is voorzien van op maat gemaakte accu's, ontworpen en gebouwd door Intercel.

Deze maand ging een nieuwe ronde subsidies voor emissieloos bouwen van start. Het Rijk hoopt dat het geld de sector "in beweging brengt". De gemeente Arnhem is om en gebruikte in 2024 "de volledige jaarruimte".

De veiligheidsvoorschriften voor mobiele (bouw)machines die niet bestemd zijn voor de openbare weg, worden in alle EU-lidstaten hetzelfde. Dat is het gevolg van een nieuwe Europese verordening.

Een graafmachine van Komatsu is als eerste uitgerust met sensoren die de precieze uitstoot meten. De rest van de bouwmachinevloot volgt later. "We willen komen tot een uniforme methode."