In z’n witte kleurstelling én meer dan 10 jaar oud had de Cat 390D van Harsco al het een en ander meegemaakt. Met een magneet aan het einde van de giek staat de machine op een vaste plek om met een zware sloopkogel staalberen te verkleinen. Hoewel het in de basis een sterke machine is, was hij na 22.000 uur toe aan een revisie. Ook voldeed de Stage III-motor niet meer aan de wensen van Harsco. Verschillende opties passeerden de revue, van inruilen tot ombouwen naar hybride. Uiteindelijk viel de keuze op een door Cat gecertificeerde rebuild, waarbij tegelijkertijd de Cat C18-motor plaatsmaakte voor een elektromotor. De voormalige Pon-, nu Zeppelin Equipment-werkplaats in Almere klaarde de klus. Bouwmachines keek mee bij deze operatie die van mei tot oktober duurde en zag een optisch en technisch oude machine als nieuw herboren worden. In diezelfde tijd vernieuwde Harsco overigens al het materieel.

80 procent hergebruik, in plaats van nieuw 

“Rebuilden betekent dat we een machine tot het laatste boutje uit elkaar halen en volledig opnieuw opbouwen volgens de laatste specificaties van Caterpillar. Met de nieuwste software en modificaties” legt Corporate Account Manager Arjen Eggink van Zeppelin Equipment uit. Dat heeft voordelen, in de eerste plaats financieel, want het is uiteraard goedkoper dan een nieuwe machine bestellen. “Een rebuild kost tussen de 60 en 70 procent van de nieuwprijs van een machine. Het beste is om zo’n rebuild na 12.000 á 14.000 uur te doen” legt Eggink uit.

Voor sommige klanten weegt ook het milieuaspect steeds zwaarder. “Met een rebuild hergebruiken we ongeveer 80 procent van de machine. Dat levert een significante besparing op van 1,37 ton CO₂ per ton staal, puur doordat je niet een hele nieuwe machine gaat produceren. Los van dat een rebuild áltijd een hele duurzame oplossing is, maakt de keuze van Harsco om de machine tegelijkertijd te elektrificeren het natuurlijk nog weer duurzamer. Dat doen wij vaker met de Z-line machines, maar in dit formaat én in combinatie met de totale revisie vormt dit natuurlijk wel een kers op de taart binnen de werkplaats.” 

Nieuw typeplaatje én fabrieksgarantie 

Het elektrificeren is iets uitzonderlijks. Normaal gezien voorziet een rebuild in de totaalrevisie waarbij de dieselmotor blijft. Cat begon hier in de jaren ‘80 al mee en loopt er nog altijd mee voorop. De vraag hiernaar stijgt de laatste jaren, merkt de Nederlandse importeur. Was het voorheen nog geen handvol op jaarbasis, vorig jaar deed Zeppelin Equipment in Nederland zo’n 20 rebuilds van uiteenlopende machines volgens het zogenoemde CMR-programma, wat staat voor Certified Machine Rebuild. De machine krijgt dan een technische totaalrevisie, volledig nieuw interieur en wordt opnieuw gespoten. Dit doet Zeppelin Equipment aan de hand van heldere eisen en richtlijnen van fabrikant Cat, waarbij de werkplaats in Almere bijvoorbeeld gebundelde onderdelenpakketten afneemt voor een bepaalde machine. Als aan alle voorwaarden wordt voldaan en onder strikte controles geeft Cat een nieuw serienummer én nieuwe fabrieksgarantie af voor de betreffende machine. Naast technisch en optisch is de machine ook in de beleving dan daadwerkelijk nieuw.  

Hélemaal gestript 

Je kunt ook kiezen om alleen de aandrijflijn technisch aan te pakken. Dan spreekt men van een CPR, een certified powertrain rebuild. Motor, transmissie, converter en assen worden dan technisch weer op orde gemaakt. “Zo zijn er veel gradaties en in overleg met de klant is er veel mogelijk” vertelt Eggink. Zodra de afspraken buiten de vastgelegde Cat-protocollen gaan, is er sprake van een dealerrevisie. In de werkplaats hebben de monteurs de Cat 390D van Harsco afgelopen zomer hélemaal gestript en zoals inderdaad is aangegeven tot het laatste boutje uit elkaar gehaald.

Zo kunnen alle losse onderdelen worden gestraald en naar de spuiter. Ook checken monteurs het frame na het stralen, visueel, en desnoods met röntgentechiek op haarscheurtjes. “Die gutsen we uit en lassen het opnieuw volgens de specificaties” legt de Corporate Account Manager uit. Na het stralen gaan er opnieuw monteurs langs om alle lasnaden nog eens te checken.  

In huis reviseren 

Midden in de zomer is veel van dat werk inmiddels gedaan. Giekdelen, plaatwerk en componenten zijn strak in de gele lak weer terug bij de werkplaats. De monteurs steken veel werk in de voorbereiding hiervan, want de machine wordt ná het assembleren niet opnieuw als geheel gespoten. Het frame van de bovenwagen staat in de werkplaats. “Ook de pengaten hebben we vooraf opgemeten die brengen we weer naar de nieuwwaarde door ze te kotteren. De machine moet écht helemaal als nieuw zijn straks.”

Hetzelfde geldt voor de onderwagen; ook die is al technisch klaargemaakt en opnieuw gespoten. Alles wat ook maar kan slijten is nieuw. “De doorvoer hebben we opnieuw geseald en de rijmoteren voorzien we van nieuwe pakkingen en lagers” legt Service Coördinator Toon Calis uit. Hierbij zijn er twee opties. “Pompen, hydromotoren en rijmotoren reviseren is best wel bewerkelijk. We kunnen het in onze werkplaats doen, maar we kunnen ook gereviseerde onderdelen, reman-onderdelen, bestellen bij Cat. Dit laatste doen we om de doorlooptijd kort te houden. Gemiddeld werken we drie maanden met vier monteurs aan een complete rebuild.” 

Toch doet de werkplaats héél veel wel in huis. “Het ventielenblok halen we helemaal uit elkaar en hiervoor zijn eisen welke delen we allemaal vervangen. Sowieso alle afdichtingen en lageringen én we controleren op schades. En dan bouwen we hem weer als nieuw samen. Hetzelfde geldt voor de pompverdeelkast.” In een aparte ruimte is zelfs een complete hoonbank om hydraulische cilinders te reviseren. Ook hiervoor gelden strenge toleranties vanuit de fabrikant, teveel materiaal weghalen zou de cilinder immers kunnen verzwakken.  

Ook nieuw voor de machinist 

Het reviseren houdt ook een keer op. Sommige delen worden vervangen door nieuw, zoals plaatwerk dat te slecht is door corrosie, maar ook de complete kabelboom, joysticks in de cabine, voetpedalen, schakelaars en stoel. “We kunnen de buitenkant wel heel mooi maken, maar het interieur is ook belangrijk. Zo ontstaat voor de beleving machinist ook echt een nieuwe machine.” 

Vanwege de elektrificatie is maatwerk nodig, dat gebeurd op basis van wederzijds vertrouwen tussen Cat en de importeur. “Een uitdaging bijvoorbeeld is om de kachel volledig elektrisch te maken, omdat er geen dieselmotor meer is, is er ook geen koelwater om de cabine mee te verwarmen” legt Calis uit. Ook komt er een extra plak ballast van 3,5 ton om het gemis van de dieselmotor te compenseren én de machine te verzwaren voor het werk. Na maanden werk is het eindresultaat indrukwekkend. Zou je niet beter weten, dan zou je inderdaad denken dat de machine nieuw is.

Deze Cat 390D is helemaal omgebouwd, maar Harsco heeft de hele vloot vernieuwd zodat alle machines Stage V zijn. BouwMachines nam ook een kijkje bij de vernieuwde vloot. Lees ook: Harsco vernieuwt alle machines: volledig machinepark Stage V.