Met de 13-tons Cat 926M – die we in deze test onder de loep nemen – en zijn grote broers 930M (14 ton) en 938M (16 ton) is Cat een speler van formaat in de drukke markt van de ‘kleinere’ wielladers. Sinds de M-serie drie jaar geleden werd geïntroduceerd, kozen tal van ondernemers in de wegenbouw, sloop & recycling, compostering en loonwerkershoek al voor de hoge, gele machines met robuuste uitstraling. Argumenten waarmee dealer-importeur Pon Equipment ze overtuigde en uit wielladers van andere (premium)merken trok, waren productiviteit, brandstofbesparing en vooral comfort. Maakt de Cat de beloftes ook waar richting de meer dan ervaren testmachinist Jan Jacob Bles?
Voorganger K-serie herkenbaar in M-serie
Jan Jacob herkent in de M-serie overduidelijk voorganger K-serie. ‘Als je de twee machines naast elkaar zet, zie je dat opbouw en cabine grotendeels gelijk zijn gebleven.’ Eén van de grootste optische verschillen is het anders geconstrueerde Z-laadframe. Het scharniermechanisme is zodanig aangepast dat het laden net zo vlot gaat als met een traditioneel Z-frame, maar dat werken met bijvoorbeeld een palletvork veel efficiënter verloopt; in de speciale vorkmodus houdt het laadframe de lading onder alle omstandigheden parallel. Daarnaast kan de machine door de aangepaste geometrie hoger heffen en verder reiken.
De 926M is volgens Jan Jacob écht door de ogen van de machinist gemaakt.
'Onderhuidse' aanpassingen
Cat plakt natuurlijk geen andere hoofdletter op een machine voor de aanpassing van het laadframe en wat cosmetische ingrepen. Voor een typewijziging moet er echt wel iets meer gebeuren. ‘Nou, die aanpassingen zijn er zéker geweest’, weet Jan Jacob, ‘zij het onderhuids. Zo werd de motor uit de K-serie vervangen door de 6-cilinder C7.1 ACERT. Deze staat bij de 926M garant voor een aangenaam laag toerental (maximaal 1.600 rpm), voldoende vermogen (155 pk) en een koppel van bijna 700 Nm.’
Minder brandstof
Met de nieuwe motor heeft de wiellader evenveel power als zijn voorganger, maar verbruikt ze door het lagere toerental wel 10 procent minder brandstof. Een roetfilter en katalysator maken verder dat de machine voldoet aan de Stage IV-emissienormen.
Immense berg elektronica in de Cat 926M en zijn broers
Nieuw is verder dat Cat een immense berg elektronica in de 926M en zijn broers stopte, waarmee het karakter van de hydrostatische transmissie volledig naar eigen wensen kan worden ingericht en ook bij het laden, lossen en verpakken kan worden gekozen voor maatwerk. Aan de basis van al die flexibiliteit liggen drie hydraulische pompen die de aandrijving van de transmissie, de besturing en het laadframe voor hun rekening nemen. De machine kan probleemloos tegelijk rijden, heffen en sturen waarbij elke functie zijn eigen karakter heeft.
Lekker robuust
Eerst maar eens een rondje om de Cat 926M. Waar Jan Jacob direct over begint, is de robuustheid van de machine. ‘Dit is een superdegelijke wiellader. Neem het voorframe; opvallend sterk gebouwd, maar zeker niet te zwaar.’ Jan Jacob tikt ook een paar keer flink op de motorkap. ‘Kunststof, maar het lijkt wel metaal.’ Met de degelijke bouw wekt Cat vertrouwen. En dat moet ook aangezien deze machine de concurrentie aan moet met de andere premiummerken in de markt.
Gebruiksvriendelijke wiellader
Behalve robuust maakt Cat de 926M ook gebruiksvriendelijk. De Amerikanen typeren het als comfort. De zaken waar je dagelijks of regelmatig naar moet kijken als machinist of waar de monteur mee aan de slag moet, zijn heel gemakkelijk te bereiken. Neem het interieurfilter achter de cabine. Daar kun je vanaf de grond bij en vervang je in een handomdraai. Onder het interieurfilter zit de AdBluevulopening. Bijvullen gaat ook gemakkelijk staand naast de machine.
uitgevoerd.
Onderdelen overzichtelijk en centraal geplaatst
Jan Jacob trekt de motorkap open. Ze zwaait ver naar boven open, zelfs lange mensen hoeven niet bang te zijn hun hoofd te stoten. Wat gelijk opvalt, is de overzichtelijke centrale plaatsing van de verschillende onderdelen en de beschikbare ruimte. Olie peilen, koelvloeistof bijvullen en filters vervangen; een kind kan de was doen. ‘Heel slim is dat de brandstof-vulopening ook hier is geplaatst. Onbewust controleer je met het tanken ook de motor.’
Achter de motor zitten twee naast elkaar geplaatste radiatoren. Doordat de koellucht van achteren wordt aangezogen, zal vervuiling zich ophopen aan de achterkant van de machine en niet tussen koelers en ventilatoren. De koelers zijn aan de achterzijde eenvoudig schoon te maken en grove delen blijven hangen aan de geperforeerde plaat voor de koelers. Om de boel zo goed mogelijk schoon te houden, laat Cat de ventilator standaard elk kwartier de andere kant opdraaien. Als machinist kun je dit interval overigens zelf aanpassen. Komt er desondanks – bijvoorbeeld bij het werken in extreem stoffige omstandigheden – toch rommel in de ruimte tussen de beide radiatoren, dan kun je dit simpel verwijderen via plastic klepjes aan weerszijden van de machine.’
Vetsmering
Op het spatbord aan de andere zijde van de machine bevindt zich de centrale vetsmering. ‘Een handige plek’, vindt Jan Jacob. ‘Als je instapt zie je gelijk of er nog genoeg vet in zit.’ Achter de cabine bevindt zich ook de hydrauliektank. Controle van het peil gaat ook hier gemakkelijk dankzij het peilglas dat zelfs staand op de grond zichtbaar is. Even verderop naar achteren zit het koelvloeistofreservoir bovenin de motorruimte. ‘Om het peil te controleren moet je wel de motorkap open trekken. Maar ja, hoe vaak moet dat? Om bij te vullen moet je op de machine klimmen. Onder een klepje zit dan de vulopening.’
Ook comfort in de cabine
Op naar de cabine, waar het ook gebruiksgemak oftewel comfort is wat de klok slaat. Jan Jacob kan – ofschoon hij niet de grootste machinist is – gemakkelijk vanaf de grond bij de lekker laag geplaatste deur. ‘Vervolgens klim je heel gemakkelijk naar binnen. De treeplanken zijn breed, diep en op de juiste afstand van elkaar. En er zijn meer dan voldoende handvatten om je aan vast te houden wanneer je omhoog klimt.’
Bedieningselementen en eenvoudig te verstellen stoel
In de cabine draait Jan Jacob zich gemakkelijk in de prettig zittende zetel met leren bekleding, stoelverwarming, koeling en tal van verstelmogelijkheden. Aan de stoel zijn de bedieningselementen gemonteerd, zoals de lichtwerkende joysticks met geïntegreerde schakelaars voor vooruit/neutraal/achteruit, een dif-lock-schakelaar en standaard 3e functie. Om een ideale zitpositie te bereiken, kan het stuur eenvoudig met één hendel volledig worden versteld; naar beneden duwen is hoogteverstelling, trekken is het stuur dichterbij of van je af brengen.
Veel elektronica in Cat 926M
De cabine heeft veel glas, waardoor het zicht naar voren goed is. Het laadframe belemmert het zicht niet. De achterzijde wordt in beeld gebracht met een camera die projecteert op het standaard lcd-touchscreen. ‘Ook het zicht opzij is goed, net als het zicht via de spiegels naar rechtsachter. Je kunt mooi de rand van het contragewicht zien. Links vind ik het wat minder. De linkerspiegel geeft te veel zicht naar achteren. Ik kan maar een heel klein puntje van het contragewicht zien. Bij krappe ruimtes is dat lastig.’
In de cabine wordt ook duidelijk wat Cat aan elektronica in de 926M heeft gepompt. Voor de aansturing van de traploze hydrostatische aandrijving zijn liefst vier modi te kiezen via het lcd-touchscreen. Allereerst is er de koppelomvormermodus die de machine soepel laat uitrollen. Dan zijn er de Hystat-modus voor agressief remmen op de motor, de ijsmodus voor maximale controle op gladde ondergronden en de standaardmodus die het beste uit de Hystat en de koppelomvormer combineert.
Trekkrachtregeling en kruipregeling
Verdere aandrijfopties zijn de trekkrachtregeling die de beschikbare trekkracht aanpast aan de ondergrond en bandenslijtage minimaliseert, de kruipregeling en de respons bij verandering van rijrichting. Bij materiaaloverslag kan deze soepel worden ingesteld en bij bijvoorbeeld het laden van zand meer scherp.
Machine afstemmen op persoonlijke voorkeuren
De verschillende aandrijfopties die de Cat kent, spreken tot Jan Jacobs verbeelding. ‘Bij het rijden kun je het karakter van de machine helemaal afstemmen op de klus en je persoonlijke voorkeuren. Dat vergemakkelijkt het werk, vergroot de productiviteit en beperkt de slijtage van bijvoorbeeld banden tot een minimum. En kom je er niet uit? Eén tik op het info-tekentje en je krijgt heel duidelijk uitgelegd
hoe en wat je moet doen.’
Grote keuze qua instellingen bij uitrustingsstukken
Ook bij het laden en het werken met diverse uitrustingsstukken is de keuze qua instellingen reuze. Afslagen voor kantelen, neerlaten en heffen zijn tijdens het werk eenvoudig in te stellen, ideaal bij repeterende werkzaamheden. Daarnaast kent de machine de mogelijkheid voor een snellere hydraulische respons voor precisienivellering en kan cilinderdemping worden geactiveerd. Als klap op de vuurpijl kunnen per machinist verschillende persoonlijke voorkeuren worden opgeslagen en weer opgevraagd middels een unieke machinistencode.
Je kunt bij deze 926M niet meer melden dat hij soepeltjes werkt, of juist heel stug.
Draaien maar: gering geluid
Tijd voor Jan Jacob om met de 926M aan de slag te gaan. Hij start de machine en wordt zichtbaar aangenaam verrast door het lage toerental en het geringe geluid dat de Cat produceert. Daar zijn machinisten maar zeker ook omstanders blij mee. Waar Jan Jacob ook over te spreken is, is het vermogen dat de machine levert. ‘Je hoeft absoluut geen hoge toeren te draaien om je werk te maken. Daar bespaar je veel brandstof mee.’
Na wat exercities heeft Jan Jacob de verschillende programma’s die de 926M biedt voor het werken met uitrustingsstukken al onder de knie. ‘Je kunt de hydraulische prestaties en daarmee het karakter van de machine volledig naar je eigen smaak inregelen. Wanneer je bij het werken met bijvoorbeeld de bak graag een robuust karakter wilt, kun je dat simpel instellen. Heeft soepeltjes en rustig je voorkeur? Ook simpel te kiezen. En moet je aan de slag met een palletvork? Dan wil je een geringe hydrauliekopbrengst zodat je niet te snel maar heel gedoseerd en voorzichtig kunt werken. Instellen, opslaan, klaar. En de volgende keer dat je weer met de palletvork aan de slag wilt, kies je dit uitrustingsstuk en heb je gelijk de juiste instellingen. Dit maatwerk zorgt ervoor dat iedereen van de Cat zijn favoriete machine kan maken.’
Balans top
Na een uurtje stoeien met de 926M schakelt Jan Jacob de machine uit. Hij is vol lof, niet in de laatste plaats omdat de machine volledig naar de wens van de machinist en het uit te voeren werk is in te stellen. ‘Ik vond het een fijne machine die me wel verraste. Qua degelijkheid, comfort, maar zeker ook qua balans. ‘Ik was altijd gewend van Cat dat ze achter wat gaan springen als je de bult inrijdt of gaat egaliseren. Dat komt mede door de banden en de bandendruk. Bij deze machine was de balans gewoon helemaal top. Een sterke verbetering ten opzichte van zijn voorgangers.’
Dit artikel is gesponsord door Pon Equipment b.v.
Het bovenstaande artikel is afkomstig uit het BouwMachines Testboek 2018-2019. Abonnees ontvangen dit boek gratis bij de editie van november 2018, die vrijdag 16 november in de bus valt.
