artikel

Nieuwe machinist? Een nieuwe koers. Kaars Grondverzet heeft eerste Cat-bulldozer met Trimble Earthworks

Materieel Premium

Nieuwe machinist? Een nieuwe koers. Kaars Grondverzet heeft eerste Cat-bulldozer met Trimble Earthworks

Geïntegreerde 3D-gps-systemen die automatisch de hoogte van het dozerblad aansturen; het is een trend in bulldozerland. Dit voorjaar schreven we al over de intelligente Komatsu iMC-bulldozer met geïntegreerde Topcon 3D-gps. Intussen ging ook de eerste Cat-bulldozer met volautomatische aansturing via Trimble Earthworks te velde. Kaars Grondverzet is de koper en heeft inmiddels een halfjaar ervaring met de compleet uitgevoerde Cat D6N. Een reportage.

Als een aantal puzzelstukjes op hun plek vallen, dan kan het soms snel gaan. De aanschaf van een nieuwe bulldozer door grondverzetbedrijf Anton Kaars in Papendrecht is hier een tekenend voorbeeld van. Sinds Kaars tien jaar geleden voor zichzelf begon, groeide hij vooral in grondverzet met wielladers.

Shovelmachinist toch vooral bulldozermachinist

Bij groei hoort aanwas van personeel. Zo solliciteerde machinist Jeroen Kik begin dit jaar op een vacature voor shovelmachinist. Tijdens het sollicitatiegesprek kwam uiteraard naar voren dat Kik wel oren had naar die functie, maar ook dat hij diep van binnen toch vooral bulldozermachinist is.

Tekst gaat door onder de foto.

Jeroen Kik.

Ook Kaars zag wel iets in deze verbreding van de activiteiten, en zo nam het gesprek een heel andere wending. ‘We waren er heel snel uit’, blikt Kik terug op zijn sollicitatie. Kaars zou investeren in een bulldozer en Kik werd de vaste machinist. Zo geschiedde. Met zijn zestien jaar schuifervaring kreeg Kik bovendien de kans om ook zijn voorkeuren aan te geven over het hoe en wat van de aan te schaffen investering.

Snel een machine nodig

Intussen diende zich óók al een potentieel groot eerste karwei aan. Zo viel dus alles op z’n plek. Op één puntje na: een machine was er nog niet. Om het ijzer te smeden nu het heet was, kwam er garen op de klos.

Een nieuwe machine bestellen met al snel een halfjaar levertijd zou erin resulteren dat Kaars zijn eerste karwei zou missen. Ook zou de machine dan pas rond deze tijd in bedrijf zijn; een ongunstig seizoen voor bulldozerwerk dat in natte periodes stil kan liggen. Om vooral snel aan de slag te kunnen, oriënteerde Kaars zich dus in eerste instantie op een gebruikte bulldozer. Het aanbod en de prijs-kwaliteitverhouding vielen echter tegen.

Nieuwe D6N op voorraad

Pon kwam met de oplossing. De Cat-importeur had in Almere nog een nieuwe D6N op voorraad staan. Kaars kocht deze in mei. Na het afleverklaar maken en het opbouwen van wat opties werd de machine direct in juni al geleverd. Binnen een maand nadat machinist Kik in dienst was gekomen, stond de machine op de werf: hier was het Kaars om te doen.

Tekst gaat door onder de foto.

Kaars wilde naar Trimle 3D-gps

Keerzijde was dat de voorraadmachine alleen beschikte over de af-fabriek opgebouwde 2D-grade assist, zonder voorbereiding op 3D-gps. Kaars wilde sowieso naar Trimble 3D-gps, een systeem waarmee hij diverse wielladers en graafmachines al had uitgevoerd.

De keuze was om dat bestaande systeem met ontvangers op het blad ook op te bouwen op de bulldozer, óf te kiezen voor het Trimble Earthworks-systeem met automatische aansturing en ontvangers op het dak.

‘Durf je dat dan aan?’

Machinist Kik: ‘Dat zou dan het eerste Earthworks-systeem zijn dat in Nederland op een bulldozer draait. Dus het was even de vraag of je dat dan aandurft; het moet natuurlijk wel werken. Mijn werkgever heeft daar goede afspraken over kunnen maken met Sitech.’

De Trimble-importeur bouwde het 3D-gps gecombineerd met automatische machinebesturing, Trimble Earthworks, vervolgens op locatie op.

Vuurdoop in Zeeland

In juli kreeg de nieuwe machine haar vuurdoop in de provincie Zeeland. Aan de A58, komende vanuit West-Brabant, werkt de opdrachtgever aan een nieuw knooppunt nét voor de Westerscheldetunnel, ter hoogte van de Sloeweg. Viaducten en fly-overs moeten de verkeersdoorstroming hier in de toekomst verbeteren.

Kaars heeft hier tot medio volgend jaar nog volop te schuiven. Werk zoals het opzetten van de verhogingen en afwerken van de taluds en bermen. Opgeteld vele kuubs grondverzet. Kik verdedigt  meteen de meerwaarde van een bulldozer in het algemeen: ‘Deze taluds 1:3 zijn uitstekend te maken met de bulldozer. Het werkt snel, is meteen verdicht en de productie is hoog.’

De machinist is een tevreden man

Een nieuwe machine van zijn favoriete merk, een werkgever waar hij goed mee overweg kan en een mooi karwei. Het behoeft dan ook geen uitleg dat machinist Kik een tevreden man is.

Bij de machine wijst hij intussen op de extra bijgeplaatste hoeksensoren op het PAT-blad. Deze meten continu de exacte positie van het blad en sturen die door naar de Trimble-computer. Deze combineert dat met de data uit de twee gps-ontvangers achterop de cabine en berekent zo de positie van het dozermes in het 3D-model.

In één werkgang strak afprofileren

In de automaatstand stuurt de Trimble-computer de hele bladbesturing aan en neemt de dozermachinist hiermee veel werk uit handen. In één werkgang strak afprofileren is de standaard. En ontvangers op het blad zijn niet meer nodig. Het systeem lijkt fraai geïntegreerd, ondanks dat het dus achteraf is opgebouwd.

Tekst gaat door onder de foto.

 

Los van de ingemeten 3D-modellen, kun je als machinist ook zelf snel een schets tekenen en uitvoeren.

Kik: ‘De bekabeling van de sensoren is weggewerkt achter degelijke beschermkappen. Die heeft de monteur van Sitech zelf op maat gemaakt en even in de juiste kleur gespoten.’ De automatische aansturing draaide van meet af aan goed volgens de machinist. ‘Om het hier op het zand vlak te houden, is natuurlijk meteen ook het moeilijkste dat je kunt treffen. Maar dat ging direct echt goed. Ook bij hoge snelheden.’ Een teken dat de machine vlot corrigeert en reageert.

Op afstand software-update uitvoeren

Natuurlijk was er wel eens wat, of had Kik gewoon een vraag. ‘De monteur van Sitech die het systeem heeft opgebouwd, is ook degene die mij de eerste dag tekst en uitleg heeft gegeven. Dan heb je gewoon alles bij elkaar. Dat werkt prettig. De service is ook achteraf heel goed. Men kan op afstand meekijken als ik ze bel, of zelfs een software-update uitvoeren als dat nodig is.’

Die begeleiding is dan ook geen overbodige luxe. Kik is realistisch: ‘Earthworks is geen systeem waar je snel even mee werkt als je bijvoorbeeld drie dagen per jaar op zo’n machine zit. Je moet er écht wel even induiken.’

Zelf model laden of aanpassen

In de praktijk draait Kik niet de hele dag op de automaat. Handmatig werkt hij het materiaal er iets te hoog in, om het vervolgens op de automaatstand inééns volgens model af te werken. ‘Dat gaat perfect’, zegt Kik.

Tekst gaat door onder de foto.

Earthworks van Trimble draait op een tablet-achtige terminal in het dashboard.

De 3D-modellen krijgt hij van een uitzetter die op het project loopt. Hij kan via TCC op afstand inloggen op Earthworks en zelf het model laden of aanpassen. ‘Of gewoon mailen, de tablet draait op Android, dus ik kan zo bij mijn mail en een bestandje downloaden en inladen.’

Starten zonder gps is beter

Bij alle gemak maakt Kik ook een kanttekening. ‘Als je met zo’n systeem het vak zou leren, dan valt het niet mee om nog zónder te werken, denk ik. Het is beter om zonder gps te starten, dan kun je achteraf nog alle kanten op.’

Tekst gaat door onder de foto.

Het 2D assist-systeem is nog steeds actief, machinist Jeroen Kik kan er indien gewenst op terugvallen.

Kik doelt op de stukken in een project waar geen tekening van is, of waar je op een bestaande dijk of hoogte moet aansluiten. Dan blijft vakmanschap belangrijk. Hoewel; ook als er géén 3D-model is, biedt Earthworks uitkomst. Via het touchscreen is het betrekkelijk eenvoudig om zelf een hoogteschets te maken en op basis daarvan de automaat te laten werken, demonstreert Kik. Ook kan hij op zijn machine nog terugvallen op de 2D-assist, mocht er geen signaal zijn. Dit systeem is nog steeds actief. Kik kan switchen met een knop op de stick.

Een mooie, complete bulldozer

Laten we ook niet voorbij gaan aan de bulldozer zelf. Samen met de fraai verwerkte huisstijl van Kaars is het een mooi compleet ding. Heavy duty-rupsplaten, een ripper, een bakkie erin, alle werklampen vervangen door led, en een verhoging op het dozerblad.

Kik: ‘Mijn werkgever zit zelf op de shovel. Dat vind ik een mooi iets; hij werkt ook met machines en weet dus precies waar je het over hebt. Dat werkt prettig.’

‘Niet te zwaar, en toch productie kunnen draaien’

De machinist merkt ook dat het vak van bulldozermachinist weer iets meer gezien wordt, nu opdrachtgevers vaker weer de meerwaarde inzien van een bulldozer.

‘Er is een tijd geweest dat de bulldozer steeds meer naar de achtergrond verdween. Pas bij werken met écht grote hoeveelheden grondverzet werd eraan gedacht.’

Voor een deel is dat te wijten aan onbekendheid is de overtuiging van Kik. ‘Sommige uitvoerders zouden gewoon een keer een bulldozer aan het werk moeten zien. Je ziet nu dat er weer meer vraag naar is. Een maat als de D6N is ideaal. Niet te zwaar, en toch productie kunnen draaien.’

Ook een abonnement op BouwMachines? Dit is al mogelijk vanaf 6,25 euro per maand. Kijk hier naar de mogelijkheden.

Meer berichten over Trimble Earthworks:

 

 

Reageer op dit artikel