artikel

Circulair slopen, de stand van zaken: krachten bundelen is een must

Branche Premium

Circulair slopen, de stand van zaken: krachten bundelen is een must

Circulair slopen; er gaat in slopersland tegenwoordig bijna geen dag meer voorbij, of de term vliegt over tafel. Maar zijn we er ook daadwerkelijk mee bezig? Zien we er toekomst in? Hebben we afzet voor de materialen die we ‘oogsten’? BouwMachines maakte een rondje langs de velden, waar het bundelen van krachten als absolute prioriteit wordt gezien.

Zo nieuw als circulair slopen klinkt, is het natuurlijk niet. Hergebruik van het beton, metaal, hout, aluminium en kunststof die de sloop ons brengt, doen slopersbedrijven al jaren. En radiatoren, sanitair en balkhout oogsten was pakweg dertig jaar geleden al de normaalste zaak van de wereld.

De gebruikte bouwmaterialen werden vervolgens netjes in een grote loods of op de werf gepakt, er verscheen een advertentie in de krant en een groot bord aan de weg. Daarnaast fungeerden de in tipi-vorm opgetaste houten balken als ware magneten voor prijsbewuste particulieren en aannemers die werkten voor mensen met een krappere beurs. Fungeerden, want door onze keihard groeiende welvaart verdwenen deze slopersbedrijven praktisch allemaal. 

RGS: samen slopen met New Horizon

Anno 2018 herhaalt de geschiedenis zich zoals zo vaak; door ons groeiende duurzaamheidsbewustzijn. Steeds meer slopersbedrijven sturen na de asbestsanering een leger aan handslopers het pand in, demonteren alles waar markt voor is of te vinden is.

Zo ook het Rijssense RGS. Het bedrijf heeft de laatste tijd meer en meer projecten waar radiatoren, sanitair, balkhout, groepenkasten en bijvoorbeeld schakelmateriaal uit worden gehaald.

Dit ‘oogsten’ is enkele jaren geleden geïntroduceerd door New Horizon, dat materialen hoogwaardig verwerkt en afzet in professionele vastgoedprojecten. New Horizon initieerde daartoe het Urban Mining Collective, waarin meerdere grote ondernemingen samenwerken en een breed assortiment materialen uit de bebouwde omgeving naar de markt brengen. 

Gips, beton en bitumen krijgen nieuwe bestemmingen

Een project dat RGS op dit moment voor New Horizon uitvoert, is de sloop van zo’n 500 huurwoningen uit de jaren vijftig. Ofschoon het oude, gedateerde woningen zijn, valt hier ook nog volop te ‘oogsten’.

Tekst gaat door onder de foto.

Hans Nijkamp, commercieel manager bij RGS: ‘Naast zaken als radiatoren, deuren en kozijnen halen we uit dergelijke projecten ook het gips. New Horizon geeft als opdrachtgever duidelijk aan welke materialen ze willen hebben, zodat zij dat weer verwerken in nieuwe producten. Zo krijgen ook beton en bitumen nieuwe bestemmingen. Beton wordt middels een speciale machine weer gescheiden in zand, cement en grind. En voor het hergebruik van bitumen heeft New Horizon gespecialiseerde partijen gevonden die er nieuwe, circulaire bitumen dakbanen maken.’

Nieuw samenwerkingsverband: Insert, met online marktplaats

Voor RGS is het zo klaar als een klontje dat circulair slopen de toekomst is. Hans Nijkamp: ‘Grondstoffen worden steeds schaarser en zullen uiteindelijk op raken. Dan is hergebruik de enige weg.’

Onderzoek: bouwmarktplaats

tot nu toe geen succes

In opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is door ingenieursbureau Repurpose en vastgoedontwikkelaar Imix onderzoek gedaan naar het gebruik van zakelijke bouwmarkplaatsen.

De onderzoekers komen tot de slotsom dat er de afgelopen jaren veel geld in zakelijke bouwmarktplaatsen is gepompt, maar dat deze investering er nog niet uit komen. Het grootste probleem is dat de online aangeboden hoeveelheid herbruikbaar bouwmateriaal te gering is.

Gevolg is dat er iets minder dan 0,01% van alle door bouwers ingekochte bouwproducten via een van de bouwmarktplaatsen is gekocht. Reden is onder andere dat het zoeken naar herbruikbaar materiaal heel veel tijd kost, terwijl die tijd er niet is.

De onderzoekers benadrukken dat de investeringen echter absoluut geen weggegooid geld zijn. Bouwmarktplaatsen hebben toekomst, want de markt voor circulair bouwen trekt volgens het onderzoek zeker aan.

Vanuit haar circulaire visie gaat RGS ook haar eigen projecten circulair oppakken. Voor de afzet van de gebruikte bouwmaterialen zoekt het bedrijf gerichte samenwerking met andere slopersbedrijven binnen Insert, een samenwerkingsverband tussen sloopbedrijven en andere schakels in de bouwketen.

RGS is één van de twaalf partijen die hierin participeert en er ook geld in stopt. ‘Ons eerste wapenfeit is een online marktplaats die deze week de lucht in gaat, waar grote volumes van meerdere slopers worden aangeboden. Daarmee zijn we een interessante speler richting architecten en bouwer.’ 

De clou bij circulair slopen: buiten de gebaande paden denken

Wat binnen RGS inmiddels wel duidelijk is, is dat circulair slopen heel veel creativiteit vraagt. Bij een sloop komen altijd producten vrij waar je weinig tot niets mee kunt. Plafondplaten van systeemplafonds bijvoorbeeld. Ze zijn heel broos en je haalt ze moeilijk heel uit een gebouw.

‘Toch moet je er wat mee. En dat is juist de clou bij circulair slopen. Daar een oplossing voor vinden. En dat betekent buiten de gebaande paden denken.’ 

Webshop van Van Liempd

Een bedrijf dat al heel lang actief is op het gebied van circulair slopen is A. van Liempd uit Sint Oedenrode. Eigenaar Arie van Liempd had vroeger een traditioneel sloopbedrijf, maar gooide dat  over een compleet andere, moderne boeg; hij zette de digitale marktplaats Gebruiktebouwmaterialen.com op en presenteert hier op een gelikte manier de vele duizenden bouwmaterialen die op de anderhalf hectare grote werf te vinden zijn.

Van Liempd scoort goed met zijn webshop. ‘De afzet richting particulieren loopt als een trein’, vertelt hij, ‘mensen uit het hele land weten ons te vinden.’ 

‘Samen veel sterker dan alleen’

Van Liempd heeft met zijn succesvolle digitale marktplaats het meest succesvolle initiatief in de sector. En hij wil meer. De doelgroep verbreden met bedrijven, bouwers en woningcorporaties met een duurzame insteek. Daarvoor gaat hij fors uitbreiden. De werf wordt vergroot en er komen nieuwe opslagruimtes bij; een miljoeneninvestering.

circulair-slopen-7

Arie van Liempd.

‘Op dit moment zijn alle gebruikte bouwmaterialen afkomstig van projecten die we zelf hebben gesloopt. Maar we willen ook bouwmaterialen gaan vermarkten afkomstig van andere sloopbedrijven. Wij hebben het afzetkanaal en beschikken over de expertise om bouwmaterialen perfect uit gebouwen te halen. Waarom zou je als sloopbedrijf het wiel dan nog een keer uitvinden? Samen zijn we veel sterker dan alleen.’ 

Circulariteit in je DNA

Wil je als bedrijf succesvol zijn op het gebied van circulair slopen, dan moet het volgens Arie van Liempd in je DNA zitten.

‘Veel bedrijven beginnen met circulair slopen, maar weten eigenlijk niet wat ze doen. Allereerst moet je perfecte kwaliteit leveren: radiatoren en sanitair netjes demonteren en service bieden door het product bij de klant thuis of op de bouw te bezorgen. Maar je moet bovenal ook creatief zijn. Nu steeds meer bedrijven circulair gaan slopen, groeit het aanbod balkhout bijvoorbeeld explosief. Er ontstaat een overaanbod. De kunst is dan dat je een alternatieve bestemming voor dat balkhout vindt waar de schoonsteen van kan roken. Wij verzagen balkhout en verkopen het aan bijvoorbeeld Velux die er circulaire dakramen van produceert. Circulair slopen is lang niet zo gemakkelijk als velen denken.’

VERAS: circulaire trend zet door

Er is veel aandacht voor circulair slopen, maar Edwin Zoontjes van brancheorganisatie VERAS betitelt het absoluut niet als een hype. ‘Slopers zijn al heel lang circulair bezig, maar het wordt nu steeds groter en serieuzer.’

Zoontjes ziet dat de bedrijven die zijn aangesloten bij VERAS dagelijks zoeken naar mogelijkheden om gebruikte bouwmaterialen en afvalstromen tegen goede prijzen af te zetten. ‘Je kunt een pand helemaal uit elkaar halen en bouwmaterialen terugwinnen, maar dat kost onder andere door de uitgebreide voorsloop heel veel tijd en dus geld. En dat geld wordt lang niet altijd betaald. Door opdrachtgevers niet, maar ook niet door bedrijven die van de gewonnen grondstoffen weer nieuwe producten kunnen maken. Je moet voor deze grondstoffen betalen in plaats van dat je er geld voor krijgt.’

Krachten bundelen is de oplossing

De oplossing is volgens VERAS – net zoals RGS en Van Liempd dat vinden – dat bedrijven hun krachten moeten bundelen en het hoe, wat en waarom van circulair slopen duidelijk over het voetlicht brengen.

Zoontjes: ‘Daarom hebben we een site gepresenteerd – Allesovercirculairslopen.nl – met daarin een kennisbank, inspirerende succesverhalen en een materialenbank.’

Een vuist maken door volume aan te bieden

In de kennisbank verzamelt VERAS alle relevante informatie over circulair slopen en wordt dit aangeboden aan bouwers, architecten maar ook producenten van bouwmaterialen. De succesverhalen laten zien wat je met gebruikte bouwmaterialen allemaal kunt doen en welke milieuwinst wordt behaald.

‘En met de materialenbank kunnen we als aanbieders een vuist maken door volume aan te bieden als het gaat om gebruikte bouwmaterialen en grondstoffen. Zo maak je jezelf een serieuze speler.’ 

‘We zijn een heel groot vliegwiel op gang aan het brengen’

Met de nieuwe site van VERAS is er weer een platform bij waarop sloopmateriaal wordt aangeboden en kennis wordt gedeeld. Wordt dat niet een beetje veel van het goede allemaal?

Edwin Zoontjes vindt absoluut van niet. ‘We zijn met z’n allen een heel groot vliegwiel op gang aan het brengen om bouwers, architecten, projectontwikkelaars en de industrie om te krijgen voor het gebruik van circulaire grondstoffen. Bovendien merken we dat de aandacht al gauw uitgaat naar nieuwbouw in de circulaire economie, terwijl we ook te maken hebben met een bestaande voorraad grondstoffen ter grootte van 25 miljoen ton per jaar, afkomstig van sloop- en demontageprojecten. Hoe meer energie we stoppen in dit soort initiatieven, hoe beter.’ 

Ook een abonnement op BouwMachines? Dit is al mogelijk vanaf 6,25 euro per maand. Kijk hier naar de mogelijkheden.

 

Reageer op dit artikel