artikel

Vooral stationair draaien probleem: bouwmachines stoten veel meer uit dan gedacht

Branche Premium

Vooral stationair draaien probleem: bouwmachines stoten veel meer uit dan gedacht

Bouwmachines zijn in de praktijk veel grotere vervuilers dan in het laboratorium, blijkt uit praktijktesten van TNO. Vooral bij stationair draaien gaat het helemaal mis. Volgens het kennisinstituut moeten de huidige testmethodes dringend op de schop en zijn strengere eisen nodig voor de Stage V-wetgeving.

De meest dramatische uitschieters constateerde TNO bij het meten van NOx-emissies. Op de bouwplaats blijken de concentraties stikstofoxiden 20 tot 350 procent hoger dan de limietwaarden van laboratoriumtesten.

De waarden schieten omhoog bij stationair draaien. Sjoemelsoftware hebben de producenten niet nodig om door de wettelijke testen te komen, want de huidige laboratoriumtests kijken helemaal niet naar uitstoot bij laag motorvermogen.

Motor wordt beoordeeld op emissies per geleverde arbeid

‘Een motor wordt beoordeeld op emissies per geleverde arbeid, in gram per kilowattuur. En als je stationair draait, is de geleverde arbeid nul’, zegt onderzoeker Norbert Ligterink van TNO. ‘Onze conclusie is daarom dat de huidige testprocedure gewoon niet geschikt is.’

Van vrachtwagens is al langer bekend dat ze in de praktijk meer schadelijke NOx uitstoten dan op grond van de typekeuring verwacht mag worden. Dat geldt dus ook voor bouwmachines. Het heeft een flinke impact op de landelijke uitstoot, want in totaal zijn er in Nederland circa 115.000 mobiele werktuigen.

Machines draaien gedurende 18 tot 57 procent van de tijd stationair

Dit zijn de opdrachtgevers

De Emissieregistratie is een overheidsorganisatie die als doel heeft het ‘jaarlijks verzamelen en vaststellen van de uitstoot van verontreinigende stoffen naar lucht, water en bodem’. De overheid baseert hier haar milieubeleid op.

Connekt is een samenwerkingsverband van 160 grote bedrijven, ministeries en andere organisaties. Doel is het ‘bedenken en realiseren van tastbare oplossingen voor een duurzame en economisch betere wereld’.

TNO onderzocht in opdracht van Connekt en de Emissieregistratie (zie kader) vier typen ‘moderne en gangbare’ bouwmachine tijdens normaal gebruik.

De onderzoekers plaatsten sensoren in de uitlaat van twee graafmachines, een laadschop en een tractor. Door gedurende een aantal weken te meten kregen de onderzoekers een totaalbeeld. Daaruit blijkt dat de machines gedurende 18 tot 57 procent van de tijd stationair draaien.

Stationair gebruik is daardoor verantwoordelijk voor de helft van de totale NOx-emissies. De verspilling van brandstof door onnodig stationair draaien blijkt zo’n 10 procent, met onnodige CO2-uitstoot tot gevolg, aldus TNO.

‘Aanvullende eisen Stage V nodig’

TNO adviseert aanvullende eisen voor de Stage V-emissiewetgeving. Het instituut pleit voor de ontwikkeling van een zogeheten In Service Conformity (ISC) procedure. Die voorziet in een test van de machine in de normale praktijk.

De kennisinstelling doet daarnaast een beroep op het gezond verstand van alle betrokkenen. Gebruik bij binnenstedelijk bouwen een aggregaat op stroom en zet een automatische stopknop op je machines, aldus TNO.

‘We ontdekten dat het heel normaal is om een machine twintig minuten tot een uur stationair te laten draaien’, zegt Ligterink. ‘Waarom? Zet dat ding toch gewoon uit.’

Maxime Verhagen voorspelde vorig jaar al strenger overheidsbeleid

Voorzitter Maxime Verhagen van Bouwend Nederland voorspelde vorig jaar al dat de overheid met aanvullende maatregelen gaat komen om de uitstoot van materieel te beperken.

Motorenfabrikant Deutz lanceerde onlangs een elektrische en een hybride motor om in de toekomst emissies verder te beperken. Op de foto bij dit artikel is een elektrische aandrijving van Deutz te zien.

Het Nieuwe Draaien, waar minder stationair draaien deel van uitmaakt, wordt algemeen gezien als een manier om de uitstoot van schadelijke stoffen te verminderen.

Lees hier meer over Het Nieuwe Draaien:

Reageer op dit artikel