Volvo verwacht zeer snelle omslag naar accu-elektrisch

Bouwmachinefabrikant Volvo is er rotsvast van overtuigd dat er de komende vijf jaar een omslag gaat plaatsvinden richting machines met minder of geen emissie. Volgens de fabrikant gaat dat sneller dan we nu vermoeden. Volvo zet nadrukkelijk in op accu-elektrisch, ook voor de grotere machines.
Foto's: Matthijs Verhagen

Dit bleek begin juni tijdens de Volvo Days, een terugkerend evenement op de Zweedse demolocatie van de fabrikant waarbij dealers en genodigden de nieuwste machines krijgen te zien en worden bijgepraat over toekomstige ontwikkelingen.

Moeilijk begin

Dat de markt beweegt naar emissievrije machines, staat voor Volvo inmiddels vast. ‘Elektrisch is nu vanzelfsprekend, supervanzelfsprekend’, stelt Volvo-topman Melker Jernberg. Toch was het enkele jaren geleden geen gemakkelijke beslissing om eraan te beginnen, zo blikt Jernberg terug. Hij doelt op de aanloop naar 2019, toen Volvo met haar eerste twee elektrische compactmachines – een wiellader en een minigraver – op de Bauma stond. ‘We hadden toen geen idee van de markt. Er was geen markt, we wisten niet wat de klanten wilden en niet wat het zou gaan kosten. We wisten niets.’ Eigenlijk meer op gevoel dan op een businessmodel, sloeg Volvo toen toch de weg van elektrificatie in. Inmiddels is de fabrikant ervan overtuigd dat de transitie naar elektrische machines nog veel sneller zal gaan dan we ons nu kunnen voorstellen.

Volvo-topman Melker Jernberg is vastberaden over de ingeslagen koers richting elektrificatie. In het begin was het pionieren. Nu is hij ervan overtuigd dat elektrificatie niet ophoudt bij het compactsegment. ‘De vraag naar grotere elektrische machines komt sneller en sneller.’

Elke dag leren

‘Ik denk dat er de komende vijf jaar meer gaat gebeuren in onze sector dan in de laatste vijftig jaar’, zegt Jernberg. Daarmee wil de topman niet zeggen dat er in de laatste halve eeuw niets is gebeurd. ‘De bouwmachinewereld is conservatief, wij zijn conservatief, de dealers zijn conservatief en ook onze klanten zijn conservatief. Maar we zitten nu in een extreme situatie. Ik heb de snelheid én de behoefte aan verandering zwaar onderschat, zowel op het gebied van duurzaamheid als op het vlak van wat er technisch nog kan. Wij leren elke dag.’

LEES OOK: Volvo komt met 20-tons elektrische wiellader

Steeds onderschat

De omslag naar nieuwe techniek zoals elektrificatie zal veel sneller komen dan we vermoeden, is de stellige overtuiging van Jernberg. ‘Toen we er drie jaar geleden aan begonnen, heb ik die snelheid onderschat, twee jaar geleden heb ik het onderschat, vorig jaar, met alle kennis die we toen hadden, heb ik de snelheid onderschat. Ik denk dat we vandaag de dag nog steeds onderschatten hoe snel de markt zal gaan veranderen.’

Het is niet alles elektrisch dat de klok slaat bij de presentaties op de Volvo Days. Deze EC300E op diesel heeft een gestrekte giek; een bekend concept, maar nieuw bij Volvo. Een interessante machine voor de sloopsector; zo is de machine op de foto ook uitgerust met extra bescherming, gelaagd glas en dikker plaatwerk. Als optie kun je kiezen voor een radiografische afstandsbediening voor alle functies.

Nul uitstoot in 2040

Volvo werkt toe naar een doel: in 2040 wil de fabrikant niets uitstoten in de gehele keten. Dus niet alleen in de productie, waarbij de fabrikant nu proeven doet met fossielvrij geproduceerd staal, maar ook alle geproduceerde machines moeten dan emissieloos zijn gedurende hun werkzame leven.

Verhuurbedrijven

Volvo wil nu al vaart maken, omdat het verwacht dat grote verhuurbedrijven op korte termijn al aankloppen voor emissieloze machines. ‘Deze groep strategische klanten moet de markt gaan trekken, niet de kleinere aannemers’, meent Melker Jernberg. De kleinere bedrijven zijn en blijven erg belangrijk voor Volvo, want deze zijn goed voor driekwart van de afzet, maar de fabrikant verwacht dat zij niet de positie in de keten hebben om de omslag naar emissievrij materieel als eerste te maken.

Volvo komt met een noodremsysteem op wielladers. Detecteert de radar (foto) een obstakel of persoon binnen 2,5 meter bij het achteruitrijden, dan remt de machine automatisch zelf. En hard. Volvo noemt dit het Collision Mitigation System (CMS). Het werkt tot een rijsnelheid van 15 km/u en komt in het derde kwartaal als optie vanaf de L110 en groter. Later ook op de kleinere machines.

Stellig

De ambitie is dus torenhoog, en doelstellingen kun je vaak met een korreltje zout nemen. Maar de Volvo-topman is kraakhelder: ‘35 procent van onze totale productie in aantallen machines zal in 2030 volledig elektrisch zijn.’ Geen enkele concurrent is zó stellig over de opmars van elektrische bouwmachines. Er zal in acht jaar dan ook heel wat moeten veranderen.

Nu vijf modellen

Om dat te halen zal de afzet van elektrische machines de komende jaren exponentieel moeten groeien. Volvo verkocht vorig jaar bijna 100.000 bouwmachines, waarvan 321 met een elektrische aandrijving. Kijkend naar de verkoopaantallen staat de markt voor elektrische bouwmachines dus feitelijk nog in de kinderschoenen. Het aandeel elektrische machines is bij Volvo 0,3 procent, waarbij het aannemelijk is dat Volvo in aantallen op dit moment zelfs één van de grotere spelers is in elektrische bouwmachines, met nu vijf elektrische modellen.

Laden is bij elektrische machines een bottleneck. Volvo speelt daar op in met deze container. Die heeft 330 kWu aan accucapaciteit aan boord en een 150 kW CCS2 snellader. Feitelijk zijn het vijf gestapelde accupacks. De EC230 Electric heeft drie van deze identieke packs aan boord. Het is allemaal techniek die Volvo ook toepast in de trucks.

Maar ook diesel

Tegelijk blijft Volvo pragmatisch. Eerder stelde het bedrijf nog dat het helemaal ging stoppen met het ontwikkelen van nieuwe dieselmodellen in het compactsegment. Hier komt de fabrikant nu op terug. Als er voor bepaalde markten vraag blijft naar compactmachines met een schone dieselmotor, dan zal Volvo die gewoon blijven ontwikkelen en bouwen. De doelstelling van 35 procent elektrische machines over de gehele linie is leidend. Volvo wil zich er niet op vastpinnen dat een bepaald segment volledig elektrisch zal zijn, met andere woorden: als klant blijf je de keuzemogelijkheid houden voor een diesel.

Naast de machines zelf, werkt Volvo nadrukkelijk aan apps en softwaretoepassingen. Via telemetrie is er veel mogelijk om ook als planner of uitvoerder een overzicht te hebben over de machines op een werk. Inclusief de status van de accu en de resterende werktijd. Voor de machinist komen er meer functies op het (Co Pilot) scherm. Slimmer laden, zuiniger draaien en meer veiligheid.

Innovatie in diesel

Net zo goed ontwikkelt Volvo die bestaande machines met dieselmotoren door. Ook hierin komen nieuwe modellen en werkt Volvo aan innovaties om de machines zuiniger te maken. Voorbeelden hiervan zijn de nieuwe EC530 en EC550 rupsgraafmachines die gebruik maken van een nieuwe generatie volledig elektronisch geregelde ventielblokken zonder plunjers, die ook te zien waren op de Volvo Days.

350 elektrische bouwmachines

Op dit moment draaien er zo’n 350 elektrische Volvo-bouwmachines in de praktijk. ‘Geen fantastische cijfers, maar wel een geweldige start. Er is veel interesse in de elektrische machines. Ze bieden veel voordelen’, zegt Jernberg.

Volvo breidde het programma onlangs uit en levert nu drie types minigravers en twee wielladers als accu-elektrisch in het compactsegment. Volgens Volvo presteren de elektrische modellen in de praktijk minstens zo goed als een diesel.

De 1,8-tons ECR18 Electric en de 23-tons EC230 Electric: het (nieuwe) kleinste en grootste accu-elektrische model van Volvo. De EC230 is nog niet beschikbaar voor de verkoop. Volvo ziet deze machine niet langer als de bovengrens. Er gaan nóg grotere elektrische machines aan komen.

Actieradius

De enige discussie is nog de actieradius van de accu, zo constateert Volvo. Hoe lang kan een machine draaien op één lading? ‘Het gaat hierbij veel om planning, hoe zet je machines in, is er wel een oplaadpunt aanwezig?’ zegt Carl Slotte, hoofd verkoopregio Europa. Om hierop te anticiperen, biedt Volvo nu apps waarmee je kunt zien wat de actuele accustatus van de machines in je machinepark is en hoe een machinist energie kan besparen. Ook werkt men aan het verbeteren van zowel het hydraulieksysteem als de elektrische techniek zelf, om bijvoorbeeld ook via energieterugwinning het energieverbruik omlaag te krijgen.

Stiller

Dat Volvo inderdaad doorontwikkelt blijkt uit de compacte elektrische wielladers. Zo is de nieuwe 4-tons L20 dankzij een andere hydrauliekpomp en een nieuwe plek voor het ventielenblok alweer stiller dan de eerste exemplaren van de L25 een jaar geleden, blijkt uit een proefrit.

Kennis truckdivisie

Wie nu de indruk krijgt dat de elektrificatie bij compactmachines blijft, zodat Volvo snel aan de gewenste aantallen komt, heeft het mis. Volvo doet momenteel in Noorwegen een grote praktijktest met het concept van zijn 23-tons accu-elektrische rupsgraafmachine. De ambitie om ook elektrisch mee te doen in deze klasse, is bij de Zweedse firma niet zomaar een probeersel. De fabrikant heeft goede kaarten, simpelweg omdat zij binnen de Volvo Group gebruikmaakt van de kennis die er bij de eigen vrachtwagentak al jaren is. Volvo is in het trucksegment in Europa marktleider in accu-elektrische trucks, de lichtere bakwagens draaien ook in Nederland, en Volvo start binnenkort met het uitleveren van de zware FH- en FM-series als elektrische variant, inclusief de bouwvariant FMX. De vrachtwagendivisie verwacht overigens zelfs dat 50 procent van de trucks in 2030 al elektrisch is.

De nieuwe EC530 en EC550. Deze machines beschikken over een nieuw ventielenblok met zogenoemde IMVT-techniek. Het blok is niet alleen elektronisch geregeld, het werkt zonder plunjers. Dat geeft minder verliezen. De elektrische regeling geeft weer extra instelmogelijkheden voor de machinist. Volvo verwacht deze techniek op termijn ook toe te passen in andere modellen.

Eigen accu-assemblage

Onlangs opende Volvo Trucks een eigen accu-assemblagefabriek in het Belgische Gent. De EC230 Electric rupskraan maakt gebruik van exact dezelfde modulaire accupakketten en ook de elektromotor is eerder toegepast in de trucks. Beproefde techniek dus zou je zeggen, tegelijk is de fabrikant nog erg terughoudend met informatie over deze nieuwe zware machine.

Veel onduidelijk

Zo is het onduidelijk of de EC230 Electric-machines in het proefproject daadwerkelijk verkocht zijn of dat het gaat om testmachines die eigendom van de fabrikant zijn. Ook wil Volvo nog niets zeggen over een eventuele start van de verkoop in andere markten zoals Nederland, daarover wil men pas later dit jaar een besluit nemen. Verder liet Volvo geen journalisten op de machine draaien en doet een sticker vermoeden dat de in Korea gebouwde machine ook nog niet voldoet aan alle Europese machinerichtlijnen. Er is dus nog werk aan de winkel.

Ook waterstof

Tegelijk zijn de verwachtingen wél torenhoog. Het 20-tons segment rupsgraafmachines is in aantallen de belangrijkste markt voor Volvo. Ook de Nederlandse importeur SMT zou de machine liever gisteren dan vandaag in Nederland zien. Verder blijft Volvo richting de pers diffuus over de energiestrategie en wijst men nog steeds op een brandstofcel en waterstofmotoren als mogelijke optie voor de toekomst.

De grootste wiellader van Volvo, de L350H, krijgt een update. Naast detailwijzigingen gaat het met name om de aandrijflijn. Tot nu kocht Volvo de assen en transmissie voor dit model in bij concurrent Komatsu. Dat stopt. Voortaan zitten er ook op dit type eigen assen en een eigen transmissie.

Grotere machine

Tussen de regels door lijkt het toch dat Volvo vol inzet op elektrificatie. De recente overname van het Nederlandse Limach onderstreept dat nog eens. Het zal bovendien echt niet bij een 23-tons rupsgraafmachine blijven, als we Volvo mogen geloven. ‘De vraag naar grotere elektrische machines komt sneller en sneller’, constateert topman Jernberg. En er staan meer seinen op groen. De ontwikkelingen in de accutechniek gaan hard volgens Volvo. ‘De prijzen dalen, terwijl de capaciteit stijgt. Ik ben er 100 procent zeker van dat we op vrij korte termijn met een grotere elektrische machine kunnen – en ook zullen – komen.’

Duidelijke richting

Dat is een opvallende uitspraak, want voorheen zag Volvo altijd technische bezwaren voor zwaardere accu-elektrische machines. De richting is dus duidelijk. Welke machines wanneer beschikbaar komen, daarover laat Volvo zich echter voorlopig niet in de kaarten kijken.

BEKIJK HIER het BouwMachines Merkdossier over Volvo.