JCB produceert in zijn fabrieken meer dan 300 verschillende machines en staat vooral bekend om zijn vernieuwende geest. De focus bij ontwikkeling ligt bij JCB nu met name op duurzame productie, waarbij factoren als uitstoot en energiekosten steeds belangrijker worden. Als echte ‘full liner’ heeft het merk een zeer uitgebreid leveringsprogramma, waarbij in Nederland en België de graafmachines, wielladers en verreikers de belangrijkste en meest verkochte producten zijn. En het gaat JCB behoorlijk voor de wind. Productspecialist Gregor Grootjans licht dit toe: ‘We hebben ondanks de economische tegenwind in 2016 sterk gepresteerd. In de Europese markt is JCB gegroeid met meer dan 10 procent, waarbij het onze sterke verwachting is dat dit succes met de introductie van de nieuwe X-serie zal worden gecontinueerd.’
Eerste uit X-serie
Hoofdrolspeler in deze test is de JCB 220X, de eerste machine uit de nieuwe X-serie. Deze werd aan het Nederlandse publiek geïntroduceerd op de TKD-beurs in Almere. Gregor Grootjans licht de filosofie achter deze machine toe: ‘Vanaf het begin was het onze visie om de meest geavanceerde 22-tons rupsgraafmachine te ontwerpen en te ontwikkelen. Eigenlijk onze beste ooit. Met een oor voor de eisen van onze klanten, hebben onze ontwikkelingsteams minutieus nagedacht over elk klein detail van deze graafmachine van wereldklasse.’
De JCB 220X LC staat voor robuustheid en verfijning.
Benchmark gedaan met alle concurrenten in de 22-tons klasse
‘De voorganger van de 220X, de JS220LC was een hardloper in het gamma’, vervolgt Grootjans. ‘Daarom zijn we niet over één nacht ijs gegaan en hebben we een uitgebreide benchmark gedaan met alle concurrenten in de 22-tons klasse. Daarnaast hebben we zeer waardevolle input verzameld via onze dealers en meer dan duizend klanten. Het resultaat: een lijst met duizend aandachts- en verbeterpunten.’
Robuuste en stoere machine
In de groeve van Hendrik Bedrijven, gevestigd in het Limburgse Brunssum, staat de JCB 220X al gereed. Machinist Jan Jacob Bles loopt naar de 22-tonner en geeft zijn eerste indruk weer: ‘Ik ben enthousiast over de nieuwe weg die JCB is ingeslagen qua design. Deze 22-tonner straalt kracht uit en heeft een hele robuuste en stoere uitstraling.’ Alvorens te werken met de machine maken we een ‘walkaround’ en starten deze aan de voorzijde. We zien de eendelige giek met een lengte van 5,7 meter die leverbaar is in twee gieklengtes (2,4 of 3 meter). Tevens is een tweedelige giek leverbaar, evenals een longreach versie wat niet anders is dan bij de vorige generatie.
Hoogwaardig staal en drievoudige behuizingsplaten voor langere levensduur
De positie van de giek op de onderwagen is wel aangepast, het draaipunt is nog meer richting van het hart van de draaikrans geplaatst. Gregor Grootjans: ‘De gieken en lepelstelen die we gebruiken bij deze nieuwe generatie machines zijn gemaakt van hoogwaardig staal en versterkt met drievoudige behuizingsplaten en gegoten uiteinden voor extra kracht en een langere levensduur.’
Alvorens de service- en onderhoudsvriendelijkheid van de machine nader te bekijken, vertelt Gregor Grootjans wat meer over de filosofie van JCB aangaande dit onderwerp: ‘De nieuwe 220X is speciaal ontworpen met het oog op een hogere productiviteit en dat betekent meer tijd om te werken en minder tijd in onderhoud. Langere onderhoudsintervallen, hoogwaardige onderdelen en gemakkelijk toegankelijke onderhoudspunten helpen onze klanten om tijd en geld te besparen. Het onderhoudsinterval voor bijvoorbeeld het hoofdfilter van het hydraulische systeem is nu
om de 2000 uur (in plaats van 1000 uur). En de motorolie en nieuwe brandstoffilters hoeven pas na 500 uur te worden vervangen.’
Serviceluik voelt opvallend degelijk en stevig
Daarna lopen we naar de rechterzijde van de machine. Daar openen we het serviceluik dat opvallend degelijk en stevig aanvoelt. Dit is het resultaat van het toegepaste dubbele plaatwerk bij de constructie ervan. Achter het luik zitten de twee Kawasaki hydrauliekpompen (met elk een capaciteit van 228 l/min) en het hydrauliek- en oliefilter. We lopen verder naar de rechtervoorzijde van de machine. Jan Jacob stapt op de rups en ziet een opstaprooster en twee brede traptreden, bekleed met antislipmateriaal. Onder de eerste trede bevindt zich heel handig de opbergruimte van de brandstofvulpomp en vulopening van de Ad- Blue-tank. Als we verder de trap oplopen hebben we richting de voorzijde een prima overzicht op de giekvoet en bijbehorende hydrauliekslangen.
Alles is doordacht geplaatst en daardoor uitstekend en makkelijk bereikbaar.
Motorkap
Kijken we richting de achterzijde van de machine, dan zien we de grote motorkap. Deze is licht van gewicht en biedt volop ruimte en zicht voor inspectie van de motorruimte of bijvoorbeeld het handmatig peilen van het oliepeil. Rondom is de JCB voorzien van een valbeveiliging om je goed aan vast houden. Vervolgens lopen we naar de robuust ogende achterzijde van de machine. Daar zien we twee led-werklampen en een camera. Het contragewicht heeft twee hoger liggende delen aan linker- en rechterzijde waardoor het niet over de gehele breedte wordt beschadigd in het geval de machinist ergens langs zou zwenken.
Tot slot van deze walkaround zien we aan de linkerzijde drie serviceluiken. Aan de cabinezijde zien we een klein luik met toegang tot het interieurfilter. Het middelste luik geeft toegang tot het luchtfilter (met een levensduur van 2000 uur dankzij nanofilter-technologie) en de accu’s. Boven de accu’s is een metalen afdekplaat gemonteerd, wat resulteert in een behoorlijke opbergruimte. Het achterste luik, dat is voorzien van vuilwerend fijnmazig geperforeerd plaatwerk, geeft toegang tot de koelers. Deze kunnen zeer eenvoudig worden schoongeblazen door middel van lucht.
Verder zien we het reservoir van de ruitensproeiervloeistof en de massaschakelaar. De smeerpunten zijn mooi gegroepeerd, zodat regelmatig onderhoud sneller en gemakkelijker kan worden uitgevoerd.
Extra gevoel van veiligheid
Machinist Jan Jacob Bles: ‘De bereikbaarheid van alle componenten is uitstekend te noemen waardoor de uitvoering van service- en onderhoudswerkzaamheden erg makkelijk gaat. Leuk om te vermelden is de gemonteerde led-verlichting in alle serviceruimten, onder de motorkap en ook bij de traptreden. Dit is erg handig bij werkzaamheden in de schemering of het donker en het zorgt ook voor een extra gevoel van kwaliteit en veiligheid.’
Cabine maar liefst 10 centimeter gegroeid
Jan Jacob opent de brede cabinedeur en stapt in. Gregor Grootjans geeft uitleg over de nieuwe cabine: ‘Voor JCB was het een harde eis bij de ontwikkeling van de 220X dat de cabine groter moest zijn dan die van zijn voorganger. Daar zijn de engineers goed in geslaagd: de cabine is maar liefst 10 centimeter gegroeid en wordt volledig in eigen beheer bij JCB gemaakt.’
Machinist Jan Jacob neemt plaats in de luchtgeveerde en verwarmde stoel die tevens is voorzien van stoelventilatie en kan de woorden van Gregor alleen maar bevestigen: ‘Wat een ruimte in deze cabine, zeg. Je voelt je als machinist echt meteen thuis in deze machine. Dat komt door het grote glasoppervlakte rondom maar ook zeker door de fijne luxe stoel waarmee deze graafmachine is uitgerust, in combinatie met veel beenruimte. Achter de stoel bevindt zich nog een opbergruimte en de mogelijkheid voor het opbergen van een grote koelbox.’
Schuin rechts voor de machinist zien we het grote 7 inchdisplay waarop een veelvoud aan machinefuncties is te bedienen. De hoek van het display is tevens aan te passen. Wat ongetwijfeld veel zal worden gebruikt zijn de programmeerbare profielen qua liters en drukken voor tien aanbouwdelen.
Verstelbare joysticks
Aan weerszijden van de stoel, voorzien van opklapbare en in hoogte verstelbare armsteunen, zien we de consoles met in hoogte verstelbare joysticks. Achter de rechter joystick bevindt zich de centrale draai- en drukknop voor bediening van het display. Het console aan rechterzijde is voorzien van een uitgebreid instrumentenpaneel met diverse druk- en draaiknoppen voor bediening van onder meer hydrauliek, verlichting en airconditioning.
Over de klimaatbeheersing is Jan Jacob zeer te spreken: ‘De verwarming en koeling werken uitstekend en de grote hoeveelheid uitstroomopeningen zorgt altijd voor de juiste temperatuur op een aangename manier.’
Sleutel én knop
Tijd om te gaan werken met de 22-tonner. Jan Jacob wil de machine starten en ziet een contactsleutel én een startstopknop op de rechter console. Hij zet de machine eerst op contact met de sleutel en start vervolgens met de knop. Dit systeem is ongetwijfeld afgekeken vanuit de automobielindustrie. De motor in de 220X is een 4-cilinder Ecomax van eigen makelij met een inhoud van 4,8 liter. Deze motor voldoet aan de geldende (stage IV) emissie-eisen door een combinatie van uitlaatgasrecirculatie en AdBlue-nabehandeling. Daarom hoeft JCB niet te werken met roetfilter en katalysator. Gregor Grootjans benadrukt de betrouwbaarheid van de motor: ‘Onze motortechnologie is uitgebreid getest en bewezen. Sinds 2004 hebben we al meer dan 500.000 Dieselmax- motoren gebouwd. Om een lange levensduur te garanderen, is deze motor 110.000 uur getest in 70 verschillende machines bij de lastigste toepassingen en in de zwaarste omgevingen. Dat zegt genoeg.’
Direct raak
Tijdens het graven van diverse cycli valt de kracht en souplesse van de 220X direct op. Jan Jacob: ‘Met 173 pk heb je meer dan genoeg kracht voorhanden. En als je de bak languit gooit en naar je toehaalt, is het ook direct raak. Altijd een volle en strakke bak. Op de joystick zit een soort van Powerknop waarmee je gedurende 9 seconden het vermogen verhoogt met 10% voor extra opbreekkracht. Dat werkt echt heel goed.’
‘Ook tijdens de meer verfijnde werkzaamheden zoals het afwerken met de bak, zijn mijn ervaringen positief’, zegt Jan Jacob. ‘Je hebt als machinist altijd heel veel controle over de machine. Dat geeft rust en vertrouwen en draait gewoon lekker weg. Belangrijk om te noemen is dat je via de camera’s en door de grote ramen vanuit de cabine een uitstekend overzicht hebt van wat er om de machine gebeurt. En het geluidsniveau is laag, dat is ook heel fijn als je de gehele dag aan het werk bent.’ Gregor Grootjans: ‘Vergeleken met de voorganger heeft JCB het geluidsniveau met 5 dB kunnen verlagen naar 67,5 dB. En dat is precies wat Jan Jacob heeft geconstateerd.’ De conclusie van deze test met de JCB 220X LC is positief.
JCB 220X LC: allround gewoon erg goed
De 22-tonner ziet er robuust en stoer uit en straalt kracht en kwaliteit uit. Deze indruk wordt tijdens het werken met de machine alleen maar bevestigd. Jan Jacob: ‘Deze graafmachine van de nieuwe generatie is allround, gewoon erg goed. De cabine is ruim en comfortabel en dat werkt heel erg fijn. Verder heb je altijd voldoende kracht voorhanden en vind ik de bediening erg soepel en gecontroleerd. Qua onderhouds- en servicevriendelijkheid is deze 22-tonner ook geslaagd. Alles is doordacht geplaatst en daardoor uitstekend en makkelijk bereikbaar. Als je een machine in deze klasse gaat aanschaffen, is de 220X LC zeker een kandidaat om op het lijstje te zetten.’
Dit artikel is gesponsord door JCB Nederland
Het bovenstaande artikel is afkomstig uit het BouwMachines Testboek 2018-2019. Abonnees ontvangen dit boek gratis bij de editie van november 2018, die vrijdag 16 november in de bus valt.
