artikel

Stikstof leidt nieuwe bouwcrisis in: de sector krimpt

Ondernemen

Stikstof leidt nieuwe bouwcrisis in: de sector krimpt

De stikstofproblematiek gaat bouwbedrijven vanaf 2020 hard in de portemonnee raken. In totaal wordt 6 miljard euro minder productie gedraaid. Voor het eerst sinds de crisis krimpt de sector. Ruim 40.000 banen komen onder druk.

Dat blijkt uit berekeningen van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB). De stikstofproblematiek treft de bouwsector in het hart. Volgend jaar zal de bouwproductie voor het eerst sinds de crisis dalen. ‘Het gaat om een bescheiden krimp’, aldus het EIB. De sector is overvallen door de gevolgen van de stifstofuitspraak; eerder dit jaar verwachte het EIB nog een ‘robuuste’ groei van 4,5 procent voor 2020.

Door de stikstofproblematiek daalt de bouwproductie dit jaar al met 900 miljoen euro. Volgend jaar daalt de productie met 2,8 miljard euro en in 2021 met 2,3 miljard euro.

Vooral de gww-sector wordt hard getroffen

Een op de tien bouwers kan door uitblijven van een oplossing voor de stikstofproblematiek niet starten met bouwprojecten. 15 procent van de nieuwbouwwoningen wordt dichtbij Natura 2000-gebieden gebouwd. 65 procent van de nieuwbouw wordt een stuk verderop gebouwd en valt buiten schot.

De schade in de periode 2019-2021 voor de sector loopt op naar 6 miljard euro. Vooral de gww-sector wordt getroffen. Infrabedrijven lopen dit jaar al tegen forse schade door vertragingen aan. Volgend jaar wordt de sector met een productieverlies van 1,8 miljard nog harder getroffen.

10.000 minder woningen gebouwd

De woningbouwers voelen de schade dit jaar nog nauwelijks (100 miljoen euro) in hun portemonnee, omdat ze nog bezig zijn met het uitvoeren met projecten die al een tijdje geleden vergund werden. Maar volgend jaar en vooral in 2021 (productieverlies: 1,4 miljard euro) worden de negatieve gevolgen des te meer voelbaar.

Heel Nederland krijgt last van de stikstofvertragingen. In 2021 zullen 10.000 woningen minder gebouwd worden als gevolg van de vertragingen. Daardoor worden volgens het EIB niet de 75.000 nieuwe woningen gehaald, die het kabinet jaarlijks ten doel heeft gesteld. Op de wegen en op het spoor zullen door vertraagde projecten meer files en vertragingen ontstaan.

Schade voor bouw onherroepelijk aangericht

Als het kabinet binnen een paar weken toch met een oplossing voor de stikstofcrisis komt, zal de financiële schade die bouwers ondervinden niet weggepoetst kunnen worden. Veel vergunningstrajecten liggen al vijf maanden stil. ‘Een belangrijke conclusie is dat de schade richting de bouwproductie voor een belangrijk deel al is aangericht’, aldus het EIB.

Stikstof leidt volgens het EIB vooral tot vertraging en niet tot afstel. De woningen die de komende jaren niet gebouwd worden, zullen vanaf 2022 extra gebouwd worden. Dat geldt ook voor de infrawerken. Dat zal gepaard gaan met hogere productie dan zonder stikstofproblemen het geval was.

Schade door PFAS nog onduidelijk

De productiekrimp zal directe gevolgen hebben voor de werkgelegenheid. Het EIB schat dat er voor 28.000 mensen in de bouw geen werk is als gevolg van de stikstofcrisis. Bij toeleveranciers komen 14.000 banen onder druk.

Hoe groot de financiële en personele schade door PFAS is weet het EIB nog niet. ‘Dat het gaat om kostenverhogingen en vertragingen in aanvulling op het stikstofdossier is wel duidelijk.’

Door de stikstofproblematiek worden 48 infrastructurele projecten van het rijk met 8 miljard euro aan projectkosten geraakt. In totaal liggen 3.500 infraprojecten stil. Ook 10.000 woningbouwprojecten, met zo’n 400.000 woningen moeten wachten op een oplossing.

LEES OOK: Kabinet wil nieuwe norm voor PFAS-grond

 

Reageer op dit artikel