artikel

FOTOREPORTAGE | Revisie hydrauliekpomp, een kwestie van maatwerk

Ondernemen

FOTOREPORTAGE | Revisie hydrauliekpomp, een kwestie van maatwerk

Wanneer een hydrauliekpomp de geest geeft, is het altijd even slikken. Een nieuwe pomp is duur, ligt vaak niet bij de dealer op de plank en kent een lange levertijd. En al die tijd staat uw machine langs de kant… Maar er is een alternatief: revisie. Een gereviseerde pomp is goedkoper dan een nieuwe, en u bent snel weer in bedrijf. Izaäk Luteijn geeft ons een inkijkje in de wereld van de hydrauliekpomprevisie.

Zie ook de uitgebreide fotoreportage onder aan dit artikel.

Luteijn is één van de weinige bedrijven in ons land die is gespecialiseerd in de reparatie en revisie van hydraulische pompen. Het bedrijf krijgt er jaarlijks vele duizenden over de werkbanken. Ze komen van landbouwmachines, schepen, industriële productielijnen en vooral bouwmachines.

Kosten revisie hangen af van onder meer de aard van de schade

‘Een groot deel van de pompen die wij reviseren komt van een grondverzetmachine’, vertelt Izaäk Luteijn. ‘In graafmachines en wielladers worden aanzienlijk meer pompen gemonteerd dan in bijvoorbeeld agrarische machines. Daar krijgen we vooral veel rijaandrijvingen van.’

De revisie van een hydrauliekpomp is volgens Izaäk Luteijn in praktisch alle gevallen goedkoper dan de investering in een nieuwe pomp. Hoeveel goedkoper? Dan kan Luteijn niet zeggen. ‘De kosten van een revisie hangen helemaal af van de aard van de schade, de onderdelen die nodig zijn en de tijd we nodig hebben voor een revisie. Dit is écht maatwerk.’

Zo werkt een hydrauliekpomp

Het gros van de hydraulische pompen die op bouwmachines zitten, zijn axiale plunjerpompen met een roterend cilinderblok en verstelbare spiegelplaat.

Het hart van de pomp wordt gevormd door staafvormige plunjers die in een cilinderblok zijn opgesloten. Het cilinderblok is verbonden met de aandrijfas die naar de motor gaat. De kop van de plunjerr zit in het cilinderblok, de voet bestaat uit een ronde bol met daarop een bronzen schoentje dat vrij kan bewegen. Het schoentje glijdt over een verstelbare slagplaat oftewel wieg.

Wanneer de as draait, wordt tijdens elk rondje dat de cilinder maakt op één punt olie vanuit de tank aangezogen in de cilinder. Op een ander punt verlaat de olie de cilinder weer. Zolang de wieg niet wordt gekanteld, maak de plunjer geen slag en wordt er geen olie verpompt. Wordt de wieg gekanteld, dan maakt de plunjer een slag en gaat de pomp olie geven. Naarmate de wieg verder wordt gekanteld, geeft de pomp meer olie. Het kantelen van de wieg gaat met behulp van een veer of stuurolie. De aansturing is elektrisch of hydraulisch.

Een hydrauliekpomp kan op verschillende manieren de spreekwoordelijke pijp aan Maarten geven. De meest indrukwekkende is met een knal of enorm gerammel. Dan is bijvoorbeeld de voet van één van de plunjers afgebroken, waarna deze met donders geweld het binnenwerk van het pomphuis verbouwt.

Direct de schrootbak in…..

‘Wanneer we een pomp met zo’n schade lostrekken, kan deze in de meeste gevallen direct de schrootbak in’, vertelt Luteijn. ‘Je hebt zoveel nieuwe onderdelen nodig, dat hij economisch total loss is. We reviseren zo’n pomp eigenlijk alleen maar wanneer de levertijd voor een nieuwe dramatisch lang is.’

Het gros van de pompen die Luteijn geleverd krijgt, is er aanzienlijk minder dramatisch aan toe. De weg naar het revisiebedrijf is ook minder spectaculair.

Vervuiling en slijtage zijn veel voorkomende oorzaken

‘De meeste pompen krijgen we hier geleverd omdat de snelheid van de machine inzakt. Dit kan snel gaan, maar ook heel geleidelijk. De oorzaak is heel gevarieerd. Het kan simpelweg slijtage door draaiuren zijn, maar een veelvoorkomende oorzaak is ook vervuiling.’

Izaäk Luteijn vertelt dat bij vervuiling moet worden gedacht aan zand en vuil in de olie. ‘Eén zandkorreltje tussen de spiegelplaat en de plunjersvoetjes of de plunjer en de cilinderwand kan al voor flinke vreetschade zorgen. En als er één korreltje is, komen er gegarandeerd meer langs. De beschadigingen die zandkorreltjes aanrichten hebben interne olielekkage tot gevolg en zorgen ervoor dat de pomp te weinig liters geeft.’

Zand in de tank: stom

Zand of vuil komt vaak op een heel onbenullige manier in de hydrauliekolie terecht. ‘De vuldop wordt op een plek gelegd waar een beetje zand ligt, de vulopening is niet schoon wanneer de dop er af wordt gehaald, het voorraadvat heeft open gestaan en er is zand ingewaaid, de trechter was niet schoon…’.

Een andere oorzaak van pompfalen is vocht. Water komt in de vorm van condens in de hydrauliektank. De kans hierop wordt groter naarmate aan het systeem grote cilinders zijn gekoppeld. Wanneer deze worden uitgeschoven, wordt in de tank veel (vochtige) lucht aangezogen.

Het in de olie opgenomen water bereikt gegarandeerd ook de hydrauliekpomp. Aangezien water niet smeert, zal metaal op metaal komen en dat betekent slijtage en vervolgens lekkage.

Door oplopende temperatuur kan je een kapotte pomp zien aankomen

Izaäk Luteijn vertelt dat je als machinist vaak vroegtijdig een kapotte pomp kunt zien aankomen, nog voordat de snelheid merkbaar wegzakt: wanneer de temperatuur van de hydraulische olie geleidelijk oploopt tot boven de 80 à 90 graden Celsius.

‘Wanneer de pomp interne lekkage heeft, zal er veel olie onder hoge druk wegsijpelen. De energie die daar verloren gaat, zorgt voor warmteontwikkeling en daarmee een hogere olietemperatuur. Zie je de temperatuur geleidelijk oplopen en de snelheid afnemen – en weet je zeker dat de ventielen en koeling oké zijn – dan kun je er zeker van zijn dat de pomp eerdaags vermogen gaat verliezen of gaat uitvallen. Het geeft je in elk geval de gelegenheid om de revisie in te plannen op een moment dat het jou past.’

Pas op voor vreetsporen

Waar de machinist volgens Luteijn erg alert op moet zijn, is dat de temperatuur niet té hoog oploopt. ‘Wordt hydrauliekolie 90 graden Celsius, dan verharden de afdichtingen en holt de viscositeit en daarmee de smering achteruit. Metaal komt op metaal, je krijgt vreetsporen en kunt in het slechtste geval naast de pomp alle olie vervangen.’

Wanneer Luteijn een hydrauliekpomp heeft gereviseerd, krijgt de klant een duidelijke boodschap mee: zorg dat de oorzaak van het probleem is weggenomen. ‘Wanneer de schade is veroorzaakt door bijvoorbeeld vuil of vocht, is het essentieel dat je ervoor zorgt dat dat de olie schoon is voordat je de pomp weer terugplaatst. Anders ben je binnen de kortste keren weer aan de beurt.’

Bekijk de fotoreportage onder dit gele tekstblok.

Over Luteijn Hydraulics

Luteijn Hydraulics in het Zeeuwse Breskens is specialist op het terrein van hydraulische aandrijvingen en besturingen.

De activiteiten van het bedrijf vallen in drie onderdelen uiteen. Allereerst levert Luteijn slangen, koppelingen en ventielen. Tweede tak van sport is het bouwen en aanpassen van complete hydraulische systemen inclusief elektronische besturing, meest voor de scheepvaart.

De derde pijler onder Luteijn Hydraulics is het revisiebedrijf. Het bedrijf reviseert alle mogelijke merken en soorten hydraulische pompen, ventielen, motoren en cilinders. Sinds 2018 is het bedrijf gecertificeerd Poclain servicecenter. Klanten zijn bedrijven en dealers in de grondverzetwereld, agrarische sector, scheepvaart en industrie.

Luteijn Hydraulics is opgericht in 2003 en telt 15 medewerkers. Naast de vestiging in Breskens heeft het ook een werkplaats in Zeebrugge (België).

Op de foto staat Izaäk Luteijn.

Hieronder begint de fotoreportage waarin we stap voor stap uitleggen hoe de revisie van een hydrauliekpomp in zijn werk gaat. Onder elke foto staat steeds een toelichting.

De hydrauliekpomp wordt op een speciale tafel volledig gedemonteerd. In het midden van de tafel zit een groot rond gat, dat wordt opgevuld met een ring die precies past op het pomphuis. Omdat bij de demontage olie vrijkomt, staat onder de pomp een lekbak en heeft de tafel rondom een lekgoot.

Om olieresten en vuil te verwijderen en goed te kunnen controleren wat de staat van de verschillende onderdelen is, worden ze grondig gereinigd met een reinigingsvloeistof. Kleine onderdelen zoals het pomphuis worden met de hand gedaan, grote onderdelen gaan in een grote wasmachine die ze heet wast met reinigingsvloeistof.

Wanneer de olie in een hydraulische pomp te warm is geworden, ontstaat er een harslaagje op het metaal van de pomp. Met wassen krijgt Luteijn dit laagje er niet af. Wel middels een ultrasoon bad; microgolven trillen het vuil van het metaal. Ook de laatste olieresten verdwijnen met de komst van de geluidsgolven.

Luteijn begint nooit zomaar met een revisie. De klant krijgt altijd eerst een offerte waarop hij akkoord moet geven. De basis voor de offerte is een inspectierapport. Hierin staat precies welke onderdelen nog goed zijn, welke beschadigde of versleten onderdelen nog te herstellen zijn en welke onderdelen moeten worden vernieuwd.

De pomp die nu door de hydrauliekspecialist wordt geïnspecteerd heeft flinke schade. Van één van de plunjers is de kop afgebroken, waarna de plunjer als een dolle door het pomphuis is gekaatst. Veel onderdelen zijn beschadigd en moeten worden vervangen. De oorzaak van de schade is een te hoge onderdruk in de zuigleiding.

Alle – goede, beschadigde en te vervangen – onderdelen worden netjes in een bak bij elkaar gelegd. De bak wordt op een pallet gezet en in het magazijn geplaatst. Zodra de klant akkoord is met de offerte, wordt de revisie ingepland. Wanneer benodigde nieuwe onderdelen op voorraad of snel verkrijgbaar zijn, kan de revisie snel worden uitgevoerd.

De klant is akkoord met de offerte en nieuwe onderdelen zijn besteld. Bij veel revisies zijn zand en vuil een oorzaak van de problemen. Zandkorreltjes hebben dan krassen gemaakt op de spiegelplaat en de plunjervoetjes. Door het materiaal lichtjes op te schuren (läppen) zijn de krassen – uiteraard binnen de toleranties – weg te krijgen. Schuren kan met de hand…

…maar als de krassen te diep zitten, helpt de techniek een handje. Deze machine bestaat uit een koperen plaat die snel ronddraait met daarboven draaiende ringen. Het schuren gebeurt met diamantvloeistof. In de ringen wordt het onderdeel gelegd dat gevlakt moet worden. Met speciale hulpstukken kunnen er ook kleinere onderdelen zoals plunjervoetjes worden gevlakt.

Nadat de verschillende onderdelen zijn gevlakt, worden de bestelde nieuwe onderdelen uit het magazijn gehaald en kan de opbouw van de hydrauliekpomp weer beginnen. Soms is de levertijd op onderdelen erg lang. Dan biedt de voorraad ‘goede gebruikte onderdelen’ uitkomst. Per merk heeft Luteijn een flink arsenaal assen, plunjerblokken en spiegelplaten op voorraad liggen.

De hydrauliekpomp is weer in elkaar gezet en gereed voor gebruik. Wanneer de klant dat wil, geeft Luteijn de pomp ook weer een fris kleurtje. Daarvoor beschikt het bedrijf over een eigen spuitcabine. Moet de pomp eerst gestraald worden, dan gebeurt dit bij een bedrijf aan de andere kant van de straat.

Elke gereviseerde pomp die het bedrijf verlaat, is eerst langs de testbank geweest. De bank wordt aangedreven door een 400 kW sterke Volvo-motor en kan pompen aan tot een capaciteit van 1.200 liter per minuut. Pas als de pomp weer 100% goed is en op de juiste parameters is ingesteld, mag ze de werkplaats verlaten.

Deze pomp is gereviseerd en gaat richting de klant. Tegelijk ontvangt de klant ook digitaal een verslag van de test. Hierop zijn de waarden die de pomp haalde exact af te lezen. Wanneer er na montage weer problemen ontstaan, kan Luteijn zo bewijzen dat het een deugdelijk product heeft afgeleverd.

Ook een abonnement op BouwMachines? Dit is al mogelijk vanaf 6,25 euro per maand. Kijk hier naar de mogelijkheden.

Bekijk hier een fotoreportage over het reviseren van een turbo.

 

Reageer op dit artikel