artikel

Machinisten Scholingsdagen: van schone diesel tot smerige grond

Ondernemen

Machinisten Scholingsdagen: van schone diesel tot smerige grond

Met workshops over milieuvriendelijke blauwe diesel, zuinige hybride graafmachines, efficiënt draaien met 3D-gps en draaikantelstuk, en veilig werken in verontreinigde grond, waren de 27ste Machinisten Scholingsdagen dit jaar duidelijk op de duurzame toer. 177 machinisten deden er hun voordeel mee.

177 machinisten verwelkomde de organisatie van de Machinisten Scholingsdagen – de vakgroep Grondwerk van Bouwend Nederland, SOMA Bedrijfsopleidingen en vakvereniging Het Zwarte Corps – afgelopen donderdag 17 en vrijdag 18 januari op het Bouw & Infra Park in Harderwijk.

Medeorganisator Sytze Kloosterman noemt het een mooi aantal, maar springt geen gat in de lucht. ‘Vorig jaar hadden we bijna 200 deelnemers. Dit jaar blijft met name de donderdag achter. Maar ach, na de crisisjaren met krap 100 machinisten moeten we héél tevreden zijn. Bedrijven investeren weer in de vakkennis van hun machinisten en zien de Scholingsdagen zeker ook als een manier om machinisten aan zich te binden.’ 

Workshops door mensen uit de praktijk

De opzet van de Machinisten Scholingsdagen, die dit jaar voor de 27ste keer werden gehouden, is dat gedurende twee dagen twee keer een programma wordt afgedraaid. Daarbij volgen de machinisten verdeeld over de dag zes theoretische of praktische workshops. De ‘lessen’ worden verzorgd door specialisten uit de praktijk. Ze zijn gebaseerd op de actualiteit en onderwerpen die deelnemers tijdens de vorige editie zelf aandroegen.

Sytze Kloosterman: ‘Vooral op aangeven van de machinisten zelf was dit jaar duurzaamheid op het terrein van milieu, mens en machine de rode draad. Rondom dit thema hebben we de verschillende workshops samengesteld.’ 

Goed communiceren voorkomt fouten

Een workshop die elk jaar terugkomt en telkens positieve kritieken oogst, is die over het werken met gps. Specialisten van Sitech legden de machinisten uit hoe 3D-gps werkt en hoe je er als machinist nog verfijnder en professioneler mee kunt werken. 

Tekst gaat door onder de foto.

Niek Verkade van ValQ liet in zijn workshop zien hoe moeilijk goede communicatie is. Vanuit een afgesloten ruimte gaf één van de machinisten via de mobiele telefoon zijn collega’s in een andere ruimte een concrete bouwopdracht. Aan de hand van mondelinge aanwijzingen moesten ze het schaalmodel dat de machinist voor zijn neus had exact nabouwen. De meest vreemde bouwwerken en heel veel hilariteit waren het resultaat. De onderliggende boodschap was echter meer dan duidelijk: goed communiceren voorkomt fouten. 

De gevolgen van het gebruik van diesel

Germ Wiersma van Future Fuels Wholesale nam de machinisten mee naar de gevolgen van het gebruik van fossiele brandstoffen zoals gewone diesel (EN590).

‘Met de verbranding van aardolie- en aardgasproducten produceren we CO2. CO2 ligt als een deken om de aarde en zorgt ervoor dat de aarde opwarmt, de polen smelten en de zeespiegel stijgt. De gevolgen laten zich raden. En die opwarming van de aarde gaat hard als je bedenkt dat we per dag wereldwijd 15,9 miljard liter brandstof verstoken. Dat staat gelijk aan 50 miljard kg CO2.’

Blauwe diesel kan gewone diesel 100 % vervangen

Blauwe diesel is een brandstof die gewone diesel probleemloos kan vervangen, maar veel minder CO2 uitstoot: 345 gram in plaats van 3,2 kg. Ook de uitstoot van andere schadelijke stoffen als NOx is lager. Germ Wiersma: ‘Blauwe diesel wordt gemaakt door biologische afvalstoffen te vergisten, waarna van het gas diesel wordt gemaakt. Op dezelfde manier zoals GTL wordt geproduceerd.’ 

Tekst gaat door onder de foto.

Machinisten Scholingsdagen Ger Wiersma

Wiersma (links op de bovenstaande foto) benadrukt dat blauwe diesel geen biodiesel is en dus geen hoger verbruik kent en ook geen bacterievorming in de hand werkt. Van origine is blauwe diesel volledig blank. Om het herkenbaar te maken, wordt het blauw gekleurd. Blauwe diesel kan gewone diesel 100% vervangen, maar kan ook worden gemengd met gewone diesel. 

CROW400 en de risico’s voor de machinist

Voor het werken in en met verontreinigde grond geldt vanaf 1 januari van dit jaar de nieuwe richtlijn CROW400. Ook machinisten kunnen hiermee te maken krijgen.

Monique van Meerendonk van Het Zwarte Corps constateert dat veel kleinere aannemers tot op heden totaal niet met de regeling bezig zijn geweest. Gevolg voor de machinist is dat deze risico’s loopt wanneer de uitvoering van zo’n project start. Van Meerendonk: ‘Als machinist is het belangrijk om inzicht in deze regeling te hebben en de gevolgen te kunnen inschatten.’ 

Is de bodem oranje, rood of zwart?

Voordat op een locatie wordt gestart met het werk, moet eerst worden onderzocht of zich in de grond of het water stoffen bevinden die schadelijk zijn voor mens en milieu. Zijn die er, dan moeten in de ontwerpfase van een project voorbereidingen worden getroffen om mensen zo effectief en veilig te laten werken. 

Is de bodem verontreinigd, dan krijgt de locatie een veiligheidsklasse. Oranje is licht verontreinigd, rood is sterk verontreinigd en zwart is zwaar verontreinigd.

Machinist moet de richtlijnen strikt opvolgen

Monique van Meerendonk: ‘Afhankelijk van de mate van verontreiniging bepaalt de verantwoordelijke veiligheidsdeskundige hoe wordt gewerkt. Voordat het werk begint, moet je als machinist een instructie krijgen, waarin wordt verteld wat de geplande werkzaamheden zijn, welke risico’s je loopt en wat de genomen maatregelen zijn. Als machinist volg je de instructie en richtlijnen strikt op. Moet worden gewerkt met adembescherming of een filteroverdrukinstallatie, dan krijg je een extra instructie.’

Van Meerendonk vertelt dat de startinstructie ook geldt wanneer je als machinist een paar uurtjes komt invallen. ‘Veiligheid en zekerheid voor alles.’

Monique van Meerendonk wijst machinisten die op vervuilde projecten aan de slag moeten erop om altijd waakzaam te zijn. ‘Gebruik je verstand en trek aan de bel wanneer je vragen hebt of ergens kanttekeningen bij plaatst. Ook als machinist ben je verantwoordelijk voor jezelf en je omgeving.’ 

Slechts een op de vijf werkt met een draaikantelstuk

Twee van de zes workshops werden buiten uitgevoerd. De eerste was het werken met een rupskraan met draaikantelstuk en 3D-gps. Jeroen Verkerk van Troost Machinehandel turfde allereerst hoeveel van de machinisten per groep met een draaikantelstuk of 3D-gps werkten. Verrassend weinig: een-vijfde van de aanwezige machinisten draait met een draaikantelstuk, nog minder werken met 3D-gps. Daarop konden de machinisten in de praktijk de systemen leren kennen en ontdekken welke voordelen het werken hiermee oplevert.

Tekst gaat door onder de foto.

Koos Spierenburg van Kemp liet tijdens de tweede outdoor-workshop machinisten kennismaken met de Kobelco SK210 Hybrid rupskraan. De machine beschikt naast de dieselmotor over een generator die een Lithium-ION accu oplaadt. Daarnaast ondersteunt energie uit de accu de motor en de hydrauliek.

Brandstofbesparing van twee tot drie liter per uur

Afhankelijk van het gebruik levert de hybride-technologie een brandstofbesparing op van twee tot drie liter per uur. Machinisten waren duidelijk te spreken over de machine en verrast over de kracht van de elektrische zwenk. 

De machine kost 25.000 euro meer dan een standaard SK210, maar is desondanks aantrekkelijk doordat ze binnen de MIA/VAMIL-regeling valt en voor 111% kan worden afgeschreven. 

In 2020 worden de scholingsdagen weer medio januari georganiseerd. Plaats van handeling is ook dan het Bouw & Infra Park in Harderwijk.

Ook een abonnement op BouwMachines? Dit is al mogelijk vanaf 6,25 euro per maand. Kijk hier naar de mogelijkheden.

 

 

Reageer op dit artikel