artikel

FOTOREPORTAGE | Rijwerkrevisie: van klapperrijwerk naar tractorrijwerk

Materieel

FOTOREPORTAGE | Rijwerkrevisie: van klapperrijwerk naar tractorrijwerk

De Hitachi SCX900-2 van Volker Stevin Materieel was toe aan een nieuw rijwerk. De materieeldienst koos echter niet voor een nieuw klapper- oftewel draglinerijwerk maar voor een tractorrijwerk: goedkoper, stiller, minder CO2-uitstoot. Gevolg was wel dat onderwagen volledig moest worden aangepast. Een niet-alledaagse uitdaging voor de specialisten van FW Rijwerkrevisie.

Zie ook de uitgebreide fotoreportage onder aan dit artikel.

Hijskranen worden vaak uitgerust met een zogenoemd klapper- of draglinerijwerk. Bij zo’n rijwerk vormen de platen gelijk de schakels, waarbij de tanden van de sprocket in uitsparingen in de platen vallen. Vergeleken met een tractorrijwerk – dat we op kranen en bulldozers vinden – en als basis een ketting heeft, is een klapperrijwerk weinig verfijnd. Het maakt flink lawaai, begint na verloop van tijd te piepen en te kraken, loop snel vol met zand of klei, leent zich niet voor een snelle rit, hobbelt dankzij de grote platen ook nog eens flink en is lastig te spannen doordat een veer ontbreekt. Dat fabrikanten desondanks zo’n rijwerk monteren, komt doordat het internationaal de standaard is voor zware machines en hijskranen die in de regel niet of nauwelijks worden verplaatst.

Rijwerkrevisie

Het oude klapper- oftewel draglinerijwerk. Kenmerkend is dat de aaneengeschakelde platen ook als ketting fungeren.

Rijwerk 90-tons Hitachi compleet versleten

Ook de uit 2009 stammende 90-tons Hitachi SCX900-2 van Volker Stevin Materieel was af-fabriek met een klapperrijwerk uitgerust. Na 10 jaar en 14.000 uur was het rijwerk compleet versleten: de oren aan de platen vertoonden scheuren, er zat speling tussen pennen en oren en meerdere keren brak het rijwerk. Ook de tien onderrollen waren op, evenals de bovenrollen, het loopwiel en de sprocket.

Omdat de Hitachi verder in een perfect conditie verkeerde en nog jaren mee kon, besloot het bedrijf tot een vernieuwing van het rijwerk. Ze informeerden naar een compleet nieuw klapperrijwerk, maar dat bleek erg kostbaar. Bovendien werd de machinist dan niet verlost van de onhebbelijkheden van dit type rijwerk. Wat de Volker Stevin Materieel al snel ontdekte, was dat het interessanter was om het klapperrijwerk te vervangen door een veel gangbaarder en daardoor stukken goedkoper tractorrijwerk. Zelfs al moest daarvoor de onderwagen compleet worden aangepast.

Rijwerkrevisie

Dat het klapperrijwerk van de Hitachi versleten is, blijkt wel uit deze onderrol; ze is gebroken, heeft flinke speling en het loopvlak is afgesleten.

Ombouw van klapper- naar tractorrijwerk vergt zes weken

FW Rijwerkrevisie in Lieren kreeg de opdracht om de ombouw van klapper- naar tractorrijwerk uit te voeren. Een flinke klus waar zo’n zes weken werk in zou gaan zitten. Als eerste werden het oude rijwerk en de onderwagen gedetailleerd ingemeten. Vervolgens werd op basis van de meting een passend rijwerk gezocht, dat ruimschoots paste bij het gewicht van de Hitachi. Gekozen werd voor een rijwerk voor een Cat D8. Vervolgens werd in Autocad een 3D-tekening van de nieuwe onderwagen gemaakt en konden de specialisten van FW Rijwerkrevisie aan de slag.

Bekijk de fotoreportage onder dit gele tekstblok.

Een blije machinist

Wouter van Rijswijk is een blij man sinds zijn Hitachi hijskraan van een nieuw rijwerk is voorzien. Lachend vertelt de machinist van Volker Stevin Materieel: ‘Met het klapperrijwerk ging ik flink piepend, krakend en hobbelend door het leven. Als ik al van mijn plaats kwam, want regelmatig stond ik met een gebroken rijwerk…’ Met het nieuwe rijwerk onder zijn 90-tonner zijn alle ergernissen voorbij. Wouter is een blije machinist geworden. ‘Het piept en kraakt totaal niet meer en het rijdt ook geweldig. Optrekken, rijden en schranken gaat heel soepel, net als het rijdend verplaatsen van de last. Doordat het rijwerk veel meer schakels heeft, deint de machine veel minder. Het vervangen van het rijwerk was een forse ingreep, maar absoluut de investering waard.’

 

 

 

Hieronder begint de fotoreportage waarin we stap voor stap uitleggen hoe de rijwerkrevisie is uitgevoerd. Onder elke foto staat steeds een toelichting.

Rijwerkrevisie

Nadat het rijwerkframe van de onderwagen is gescheiden, worden de voor- en achterzijde middels thermisch gutsen van het middendeel gescheiden. De bestaande las wordt daarbij verwarmd en het gesmolten metaal wordt door de druk van de vlam of het gas weggeblazen. Voordeel van gutsen boven doorsnijden is, dat er geen nieuwe lassen – dus zwakke plekken – in de constructie ontstaan.

 

Rijwerkrevisie

Een klapperrijwerk wordt op spanning gehouden met platen die handmatig achter de as van het loopwiel worden geplaatst. Bij de ombouw naar een tractorrijwerk houdt een veer de spanning goed. Deze veer is echter niet één-twee-drie in de bestaande constructie te maken: die is te smal en niet diep genoeg. Daarom kiest FW Rijwerkrevisie ervoor om dit deel van het frame nieuw te maken.

 

Rijwerkrevisie

Ook het sprockethuis is van het frame gegutst. Bij een klapperrijwerk zit de sprocket qua hoogte ongeveer halverwege het frame. Dit is noodzakelijk om de platen een beetje fatsoenlijk ‘de hoek om te laten gaan’. Bij een tractorrijwerk dat een ketting als basis heeft, is dat niet meer aan de orde en kan de sprocket op één lijn met de onderrollen komen te liggen.

Rijwerkrevisie

Het sprockethuis wordt op een lager punt weer aan het frame bevestigd en ook versterkt. Een precies werkje, omdat de sprocket precies in lijn met de onder- en bovenrollen en het loopwiel moet te liggen. Voordeel van het lager gelegen sprocket is, dat het kantelpunt van de kraan verder weg komt te liggen.

 

Rijwerkrevisie

Het deel waar het loopwiel en de veer in komen te zitten is nieuw gemaakt. Het wordt ook weer uiterst precies aan het middendeel van het frame bevestigd. In de opening links van de uitsparing voor het loopwiel komt straks één van de bovenrollen te zitten.

 

Rijwerkrevisie

Het nieuwe loopwielhuis ondersteboven. Om het rijwerk op spanning te houden, is niet gekozen voor een gewone veer, maar voor een elastomeerspanner. Deze is gevuld met siliconenolie en wordt door de fabrikant op al de juiste spanning gezet.

 

Rijwerkrevisie

Ook de behuizing voor het loopwiel is vastgelast en maakt weer onderdeel uit van het frame. Op de bovenzijde van het middeldeel van het frame zijn lippen gelast, waartussen straks losse en snel te vervangen slijtplaten komen te liggen. De lippen zorgen er daarnaast voor, dat het rijwerk bij het schranken van de machine niet van het loopwiel en de sprocket wordt gedrukt.

 

Rijwerkrevisie

Omdat het rijwerk vanwege het risico op aflopen bij het schanken zo dicht mogelijk op het frame moet zitten, zijn de beide bovenrollen voor de helft verzonken in het frame. Hiervoor is in het frame een aparte constructie gelast.

 

Rijwerkrevisie

Het inmiddels gespoten frame is ondersteboven gelegd om de rollen aan de onderzijde te kunnen monteren. In totaal zijn er dertien rollen geplaatst. Ook aan de onderzijde zijn geleiders geplaatst, die een afloper bij het schranken moeten voorkomen. Verder is op het frame ook een voorwielgeleider gelast.

 

Rijwerkrevisie

Het in breedte verstelbare frame hangt weer aan de onderwagen. Omdat de oude aandrijfmotor nog in prima staat was, is deze teruggeplaatst. Omdat er geen tractorrijwerksprocket is te krijgen voor deze motor, is de krans van een Cat D8-sprocket op een nieuwe ring gelast.

 

Rijwerkrevisie

Het nieuwe rijwerk telt in totaal 58 schakels (dat waren er 50) met een steek van 228 mm (dat was 260 mm). Meerdere en smallere platen zorgen ervoor dat de machine minder schokkerig rijdt.

 

Rijwerkrevisie

Omdat een hijskraan gladde platen vraagt, zijn op de 3-ribs platen van het Cat D8-rijwerk speciaal geconstrueerde platen gelast. Verder zijn de hoeken van de gladde platen afgeslepen, om de machine gemakkelijker te laten schranken en het brandstofverbruik omlaag te brengen.

Ook een abonnement op BouwMachines? Dit is al mogelijk vanaf 6,25 euro per maand. Kijk hier naar de mogelijkheden.

Lees ook deze artikelen uit onze serie Specialistenwerk:

Reageer op dit artikel