artikel

Amfibisch rijwerk bij Waterking doorlopend in ontwikkeling

Materieel

Amfibisch rijwerk bij Waterking doorlopend in ontwikkeling
Het verschil in rijwerk is in één klap helder. Op de achtergrond een Hitachi Zaxis 130 met originele onderwagen. Op de voorgrond een Waterking WK220.

Het rijwerk onder een amfibische graafmachine is niet te vergelijken met dat van een standaard machine. Het werken in het water in combinatie met extreem breed loopwerk vereist technisch gezien nogal wat. Extra krachtige rijmotoren, meerdere kettingen. Dan nog is slijtage niet te vermijden. Om die te beteugelen, staat de ontwikkeling van deze rijwerken niet stil.

Amfibische kranen spelen met de wetten der natuur en precies dat maakt ze tot indrukwekkende verschijningen. Dankzij de gigantische onderwagens, bestaande uit twee pontons met daaromheen het rijwerk, kunnen ook graafmachines tot 35 ton drijven. Aan deze speciaalbouw hangt wel een prijskaartje en het vereist nogal wat van een rijwerk.

De binnenlandse markt voor amfibische kranen is zeer beperkt. Het aantal dat hier draait is op een paar handen te tellen, waarvan een deel ook nog in de verhuur draait op projecten buiten ons land. Toch hebben wij Nederlanders internationaal gezien een topreputatie als het gaat om werken op, in en rondom het water. Dit legt de bouwers van amfibische kranen geen windeieren. Waterking in het Drentse Tynaarlo is zo’n fabrikant die rupsgraafmachines volledig in eigen huis ombouwt. Dat kan een minigraver zijn, of de zojuist genoemde 35-tonner. Elke gewichtsklasse heeft zo haar eigen type rijwerk.

Tekst gaat verder onder de foto.

Amfibisch rijwerk Waterking

De lagerblokken zijn bestand tegen water. Tot drie kettingen lopen om het ponton. Eén as met drie sprockets wordt door één zware rijmotor aangedreven.

Amfibisch rijwerk bestaat uit twee of drie kettingen

Standaard rupsgraafmachines werken met één vetgesmeerde ketting en gelagerde onder- en bovenrollen. Niet geschikt voor het type amfibische kraan zoals Waterking die bouwt. Eén centrale ketting is in de visie van Waterking te zwak om de ruim twee meter brede rupsplaten op te schroeven.

De praktijk is dus dat men de complete originele onderwagen demonteert en verkoopt. Dan beginnen de mannen met een schone lei. Er komt een nieuw tussenframe onder de draaikrans, waaraan via Twistlock-snelsluitingen de Hardox-pontons worden gekoppeld. Zo is het hele rijwerk in twee delen ook weer snel af te koppelen en los op een dieplader te vervoeren.

Het nieuwe rijwerk bestaat per kant niet uit één, maar uit twee of drie kettingen met daaraan brede kunststof tracks. De pontons zijn zo gevormd dat deze de kettingen tussen Hardox-slijtstrippen geleiden. Er komt geen lagering aan te pas. De ketting zelf is een rollenketting; deze lijkt sterk op een elevatorketting vanuit de industrie. Een concept dat al erg lang bestaat. Elke schakel heeft een massieve rol die draait om een massieve bus. Zo rolt de ketting dus om het ponton. Afhankelijk van de zwaarte van de machine gebruikt Waterking één, twee of drie kettingen.

Tekst gaat verder onder de foto.

Amfibisch rijwerk Waterking

De pontonrupsen zijn met twistlocks snel af te bouwen en zo los te vervoeren. De slangen van de rijmotor zijn met snelkoppelingen los te halen. Zo kun je een Waterking vervoeren zonder extra transportvergunningen.

Levensduur van 3.000 à 4.000 uur

Simpele techniek, maar er ging nogal wat werk aan vooraf om tot de huidige ketting te komen, vertelt eigenaar Jakob Knoop van Waterking. ‘Vanuit de producenten van zulke kettingen wordt veel slechte kwaliteit geleverd. Ook after-market. We liepen er bijvoorbeeld tegenaan dat de hardheid dan niet op orde is. Het probleem is dat wij de kettingen pas kunnen testen als die echt om de machine zitten, dus dat hele proces duurt gewoon lang.’

Knoop beoordeelde verschillende leveranciers door stukken ketting tussen een bestaande ketting te monteren en die op één van de machines in de verhuurvloot te testen. De slechtste kwaliteit viel telkens af, en nu is Knoop tevreden. Hij claimt dat de levensduur nu op 3.000 à 4.000 uur zit.  Op het droge is de slijtage extra hoog. Daar zijn de rijwerken niet op gebouwd. Knoop: ‘Waar je met een gewone rupskraan kunt komen, moet je daarom niet met een amfibische kraan werken. Dat de slijtage hoger is, is deels ook de crux van een amfibische kraan, dat moet geaccepteerd worden. Het uurtarief is daar ook op gebaseerd.’

Meer rijkoppel nodig om amfibisch rijwerk aan te drijven

Door de jaren veranderde niet alleen de ketting. De vorm van de kunststof tracks, de blokken aan de kettingen, veranderde van vierkant naar een meer afgeronde vorm. ‘Bij schranken beperkt dat de weerstand, wat de krachten op het rijwerk vermindert en de levensduur verlengt’, zegt Knoop.

Het enorme rijwerk aandrijven vergt wel meer koppel van de rijmotor. Waterking monteert daarom overbemeten motoren, maar past de rijpomp bewust niet aan. Met dezelfde flow resulteert dat in meer koppel en een lagere topsnelheid. Die gaat van 5 km/u naar 3,5 km/u. Zo klapperen de kettingen minder en dat verlengt de levensduur.

Vroeger deden we het spannen met draadeinden, maar dat was arbeidsintensief. Nu werken we met vetcilinders zoals op een standaard rijwerk

Juiste spanning komt ketting ten goede

‘Ook een juiste spanning komt de ketting ten goede. Vroeger deden we het spannen met draadeinden, maar dat was arbeidsintensief. Nu werken we met vetcilinders zoals op een standaard rijwerk. Dan is het een kwestie van een paar slagen vet pompen.’

Het enige dat ongewijzigd bleef, is hiermee het sprocket. Dankzij de brede en lange nokken is dat slijtagebestendig. Waterking monteert meerdere sprockets op één as. Deze draait in een zwaar en waterdicht lagerblok. Een rijmotor per rups drijft het geheel aan. Op de zwaarste types boven 25 ton is op één as per rups een dubbele rijmotor gemonteerd.

Tekst gaat verder onder de foto.

Amfibisch rijwerk Waterking

Een massieve rol loopt per schakel om een massieve pen. De rollenketting is niet vetgesmeerd of gelagerd. Op een amfibische kraan moet hij liefst in het water draaien voor voldoende koeling.

Nieuw type rijwerk in ontwikkeling

Volgens Knoop is een sterke aandrijving van het rijwerk één van de kernpunten van zijn kranen. Want long-reach-gieken zijn er in zijn visie niet op gebouwd om de kraan voort te trekken of om te zetten tijdens het schranken. Met een voldoende sterk rijwerk is die hulp ook niet nodig. De geschetste constructie werkt volgens Knoop goed.

Er blijft één grote voorwaarde, namelijk dat de machines in het water blijven, zodat het rijwerk voldoende koeling krijgt. Bij lange afstanden over land kan de ongesmeerde elevatorketting warmlopen met verhoogde slijtage of schade tot gevolg. En toch zijn er in het buitenland klanten die juist dit wél willen. Wanneer men bijvoorbeeld tientallen kilometers door onherbergzaam terrein moet rupsen, en dan pas bij het water uitkomt. Voor deze toepassing ontwikkelt Waterking momenteel een nieuw type rijwerk. Zo blijft dit type rijwerk doorlopend in ontwikkeling.

Waterking kan elke rupsgraver ombouwen

Amfibisch rijwerk WaterkingJakob Knoop is eigenaar en oprichter van Waterking. In 1990 startte hij als aannemer in onderhoudsbaggerwerken. Later kwam natuurbouw daarbij. Het is een tak die nog steeds operationeel is onder de naam Knoop Natuur- en Waterbouw.
In 2006 werd Waterking opgericht, in eerste instantie om graafmachines om te bouwen tot amfibische kranen, puur voor de eigen werkzaamheden en de verhuur. In 2008 werden de eerste machines ook geëxporteerd. De strategie is om alles in Nederland te blijven produceren.
Waterking is nu een aparte bv en verkoopt over de hele wereld. Ook in combinatie met doppompen van Damen en zelfgebouwde powerpacks. Jongste toevoeging aan het gamma is de WK 20 NG-A, een Takeuchi 216 minigraver die is omgebouwd tot 2-tons amfibische kraan. Een 5-tons model is in ontwikkeling.
Waterking kan in principe elk merk rupsgraafmachine ombouwen tot amfibische graafmachine. Wel gebruikt het bedrijf veel componenten van Doosan. Voor nieuwe machines heeft het bedrijf ook korte lijnen met deze fabrikant.

 

 

Ook een abonnement op BouwMachines? Dit is al mogelijk vanaf 6,25 euro per maand. Kijk hier naar de mogelijkheden.

Reageer op dit artikel