artikel

Ontwikkelaar Volvo: ‘Concept wiellader en graafmachine achterhaald’

Materieel

Ontwikkelaar Volvo: ‘Concept wiellader en graafmachine achterhaald’

De Zweed Torbjörn Martinsson was onlangs in Nederland om een lezing te geven over de toekomst van slim bouwmaterieel. Sinds 2004 werkt Martinsson als ontwikkelaar bij Volvo. En zijn visie gaat een flinke stap verder dan de dag van morgen of overmorgen. Het concept van de wiellader en de graafmachine is volgens hem achterhaald.

De één zal Martinsson bestempelen als een fantast, de ander als een visionair. Hoe dan ook heeft hij een frisse, kritische blik op het concept van de huidige bouwmachines. Daarnaast gaf hij tijdens zijn lezing een kijkje in de ontwikkelingskeuken van Volvo.

Martinsson was te gast op de internationale conferentie Smart Construction Equipment van het Duitse VDI Wissensforum GmbH. Tijdens het tweedaagse evenement spraken diverse gasten over de toekomst en digitalisering van bouwmachines. Meest tot de verbeelding sprekend was de visie van Torbjörn Martinsson. Als  ontwikkelaar is hij gespecialiseerd in kunstmatige intelligentie en autonome machines bij de bouwmachinetak van Volvo.

Verder kijken dan autonoom werken, semi-automatisch graven en elektrificering

Dat grondverzetmachines semi-automatisch of autonoom kunnen werken, is voor hem een gegeven. In de mijnbouw en bij trucks bewijst de fabrikant dit al in praktijk, waarbij de samenwerking met Volvo Trucks volgens Martinsson zeer belangrijk is. Dat elektrische aandrijvingen de diesel volledig gaan vervangen, is voor Martinsson eveneens een feit.

Tekst gaat door onder de foto.

Dat bestaande machines elektrisch en autonoom worden, staat voor Martinsson vast. Hier het elektrische studiemodel EX2: nog niet vermarkt door Volvo, maar Martinsson denkt al stappen verder.

Dit gezegd hebbende, kijkt de ontwikkelaar liever nóg verder vooruit. Deels zijn persoonlijke visie, deels die van Volvo. Hij werpt een blik in de toekomst ná deze eerste golf van automatisering, want zo duidt hij de huidige tijd aan, waarin bestaande machines steeds autonomer zullen gaan werken. Martinsson wijst op de mijnbouw waarin Volvo zelflerende trucks heeft rijden.

Afstudeeropdracht: wiellader op asfaltcentrala volledig robotiseren

Het volledig robotiseren van een Volvo-wiellader op een asfaltcentrale was bij de fabrikant een ‘afstudeeropdracht’ voor enkele studenten. Het werkt, dus dan beginnen de ontwikkelaars aan het volgende. Graag denkt Martinsson na over wat er na deze stappen gaat komen.

Om te onderstrepen waarom verandering nodig is, tovert Martinsson een foto van een  Volvo wiellader op het scherm. ‘Een goede machine, die betaalt mijn salaris. Maar er zijn ook nadelen.’

Het ene rode kruis na het andere

Martinsson brandt los en bij elk nadeel plaatst hij een rood kruis door het genoemde onderdeel.

‘Het contragewicht is te zwaar en doet niets. Met het laadframe is altijd iets; te lang, te kort, Z-kinematiek of parallelgeleiding. De hydrauliek dan. Deze kan lekken en is niet milieuvriendelijk,  ook is hydrauliek van zichzelf erg inefficiënt.  De dieselmotor: leuk voor in een vrachtwagen wanneer die continu 1.800 toeren loopt, perfect. Maar niet gemaakt voor bouwmachines met continu wisselende toerentallen. De cabine: groot probleem, in het ontwerp staat die altijd in de weg. Dan de banden: erg duur en in de mijnbouw na twee jaar al versleten.’

Opvolger wiellader totaal andere machine

Intussen is de hele machine voorzien van rode kruizen, waarna Martinsson de bak nog even over het randje duwt: die bak is al 100 jaar geleden uitgevonden en vereist veel kracht om de hoop in te dringen. Martinsson acht de kans daarom groot dat na decennia van voortborduren op hetzelfde concept, de opvolger van de wiellader een totaal andere machine zal zijn.

Tekst gaat door onder de foto.

Martinsson ziet het concept wiellader of graafmachine in de toekomst geen stand houden, er kleven te veel nadelen aan. Andere oplossingen of robots zullen het werk overnemen. De continu-lader op de foto is slechts een voorbeeldje.

De komst van elektrificatie geeft enorme flexibiliteit in het ontwerpen van machines, zegt Martinsson. En de kosten van sensoren en processors zijn nu al zeer laag. Bovendien worden sensoren steeds beter en neemt de rekencapaciteit toe.

Martinsson haalt de historische ontwikkeling van de IBM-chip erbij en concludeert dat een computer in 2048 slimmer is dan het menselijk brein. Na Volvo’s strategie van nul emissie, nul ongelukken en nul stilstand, maakt deze ontwikkeling dat het volgens Martinsson nu tijd is voor de volgende fase, die veel en veel verder gaat.

De machine als zelfdenkende en sociale robot

Ook het concept van de graafmachine kan volgens Martinsson slimmer. Nu is het nog een groot ding met ergens een kleine bak. Graaft maar 15 procent van de tijd écht. Veel energie gaat naar randzaken. Veel dood gewicht. ‘En als de machine van de productieband komt, bedenken we: O ja, er moet nog elektronica op. Dus is die vaak slecht geïntegreerd.’

Met slimme computers zullen machines in de toekomst 24/7 kunnen draaien zonder dat je er als machinist continu omkijken naar hebt. De machines bestaan niet meer uit 20 ton ijzer die op je afkomt, aldus Martinsson. ‘Ze zullen er vriendelijker uitzien, het zijn zelfdenkende robots die ook sociaal zijn. Je kunt ertegen praten; ze worden echt je kameraad.’

‘Een wiellader slecht behandelen? Dat willen we bij robots niet’

Volvo verwacht dat de robots dusdanig intelligente trekjes krijgen, dat het bedrijf de rechten van robots graag bij wet beschermd ziet.

Martinsson: ‘Dat is geen grap. We gaan in de toekomst een statement maken dat we rechten willen geven aan robots. Nu zijn er soms klanten die hun wiellader slecht behandelen of onderhouden. Dat willen we bij die robots niet. Die moeten in goede handen zijn en daarom ook rechten hebben.’

40 % meer loon voor de machinist

Hoe het tegen die tijd met de machinisten gaat? ‘Zij krijgen om te beginnen een 40 procent hoger salaris’, zegt Martinsson met een strak gezicht. ‘Ook hoeven ze niet meer de hele dag in de cabine te zitten stuiteren. Achter een scherm in een centrale ruimte kunnen ze de machines overzien. Een win-win situatie dus.’

Ook een abonnement op BouwMachines? Dit is al mogelijk vanaf 6,25 euro per maand. Kijk hier naar de mogelijkheden.

Recente achtergrondartikelen over digitalisering:

Reageer op dit artikel