artikel

Slimme grondverdichtingswals bespaart tijd én geld

Materieel Premium

BAM Infra draait sinds 2015 met het HCQ-systeem op zijn asfaltwalsen. De technologie vertelt precies of het asfalt het beoogde aantal walsovergangen heeft gehad bij de juiste temperatuur of dat nog extra walsovergangen nodig zijn. Ook bij het verdichten van de ondergrond zou HCQ goede diensten kunnen bewijzen en kosten kunnen besparen. BAM neemt de proef op de som bij de aanleg van de N345 in Voorst.

Slimme grondverdichtingswals bespaart tijd én geld

Bij aannemer BAM Infra zijn ze wel ‘in’ voor technische noviteiten in de wegenbouw. Zeker wanneer deze het werk vergemakkelijken, kosten besparen en het milieu minder belasten. Daarom heeft het bedrijf met zijn vaste leverancier Wirtgen een contract afgesloten. Hierin staat dat BAM elke anderhalf jaar zijn asfaltspreidmachines en elke tweeënhalf jaar de asfaltwalsen vervangt. Vervolgens krijgt de aannemer het nieuwste van het nieuwste met alle opties en zelfs test- en bètaversies geleverd.  

Minimale stilstand door storingen

De aanpak van BAM garandeert dat het bedrijf minimale stilstand door storingen heeft. Maar ook dat de aannemer beschikt over de nieuwste snufjes die ervoor kunnen zorgen dat het werk sneller, beter en goedkoper gaat.

De plus voor Wirtgen is dat ze via de aannemer gerichte feedback uit de praktijk krijgt, die helpt om machines beter te maken. 

Nieuw: grondverdichtingswals met HCQ-meetsysteem

Een noviteit die BAM Infra te testen krijgt, is een Hamm H13i grondverdichtingswals uitgerust met het HCQ-meetsysteem. Bij de aanleg van de rondweg N345 om de Gelderse plaats Voorst mag de machine voor het eerst de fundering gaan verdichten.  

Hamm-HCQ-2

Het hart van het HCQ-systeem is de panel-pc rechtsboven. Hierop wordt alle relevante informatie getoond. Eronder zit de HCQ-rekenunit. Op het dashboard van de wals is de mate van verdichting af te lezen. Hamm gebruikt hiervoor de term HMV.

Wegbouwkundig adviseur Marco Oosterveld van BAM Infra steekt zijn hoge verwachtingen niet onder stoelen of banken. ‘We draaien al sinds 2015 met het HCQ-systeem op onze asfaltwalsen. Het systeem zorgt ervoor dat we niet onnodig veel walsen en voorkomt over- en onderverdichting. Dat bespaart kosten en verbetert de kwaliteit van het werk. Bij een grondverdichter verwacht ik nog meer plussen van HCQ. Je hebt namelijk met een veel minder homogene ondergrond te maken. Daarbij is het verdichten van zand of fundering in de basis een eenvoudiger te sturen proces dan het verdichten van asfalt.’ 

Systeem bestaat uit vijf onderdelen

Voordat de H13i-grondverdichtingswals met HCQ-meetsysteem de agrac die door Freesmij en Grader Totaal wordt aangebracht gaat verdichten, legt Ivo Lakerveld het systeem uit. Hij is specialist toepassingstechniek bij Wirtgen Nederland en kent HCQ als zijn broekzak. 

‘Het Hamm Compaction Quality-systeem bestaat uit vijf onderdelen: de sensor die op het frame van de wals is gemonteerd, de satellietontvanger op het dak, de HCQ-rekenunit, de HCQ-indicator op het dashboard en de HCQ-navigator.’ Ivo loopt de verschillende onderdelen langs, legt uit welke functie ze hebben en hoe ze met elkaar geïntegreerd zijn. 

Indicatie voor stijfheid van de ondergrond

‘De sensor op het walsframe meet de hoeveelheid energie die terugkomt uit de bodem na een verticale beweging van de walsrol. Hieruit rolt een waarde die we HMV (Hamm Measurement Value) hebben genoemd. Deze HMV-waarde is op de HMV-meter op het dashboard zichtbaar en geeft op een schaal van 1 tot 160 een indicatie voor de stijfheid van de ondergrond. De HMV wordt net als het GPS-signaal van de satellietontvanger doorgegeven aan de rekenunit. Deze verwerkt de data en stuurt deze door naar de navigator, een tablet-pc, in de cabine.’ 

Hamm-HCQ-3

De sensor op het frame van de wals registreert de mate van verdichting van de ondergrond.

Mate verdichting in beeld

Dan de praktijk. De H13i verdicht het eerste gedeelte van de zojuist aangebrachte agrac. Op de HCQ-indicator is de mate van verdichting goed te volgen. Wanneer de machinist de meter ziet wegzakken of juist stijgen, kan hij gelijk reageren. Rijsnelheid, frequentie en de amplitude zijn gemakkelijk aan te passen in het EASY Drive-bedieningsconcept van Hamm. 

Op de HCQ-navigator panel-pc met touchscreen is precies te zien waar de wals al is geweest en waar hij nog een baan extra moet verdichten. Kleuren laten de vordering zien. Het werk – dat middels een USB-stick is geïmporteerd – kan in zijn geheel worden getoond, maar er kan ook  gedetailleerd worden ingezoomd. De machinist weet op de centimeter nauwkeurig waar hij moet walsen. 

Onder- en oververdichting voorkomen

Via het menu kan ook de verdichting worden bekeken. Ook hier weer kleuren die de mate van verdichting weergeven. Via het eenvoudige menu kan het scherm ook worden gesplitst. Wanneer het aantal walsovergangen en de verdichting beide in beeld staan, is de grote plus van het systeem direct duidelijk: de machinist is niet meer blind aan het verdichten en voorkomt hierdoor onder- en oververdichting die de kwaliteit van het werk nadelig kunnen beïnvloeden.

Vracht aan data nader te analyseren

Op de panel-pc kan een enorme vracht aan data worden getoond. Daarnaast kan het systeem ook gegevens analyseren. Ivo Lakerveld: ‘In de praktijk zal dit niet direct een klus voor de machinist zijn, maar wel voor de uitvoerder of projectleider. Met een USB-stick of eventueel draadloos is de opgeslagen data uit de pc te halen. Vervolgens kan ze worden verwerkt en geanalyseerd op een gewone pc. Al heb je daar wel de bijgeleverde HCQ-software voor nodig.’ 

Hamm-HCQ-4

Op het scherm van de panel-pc kunnen onder andere het project, een deelweergave van het project, de verschillende lagen, de positie van de wals, de verdichting van de ondergrond, de rijsnelheid, de frequentie en de amplitude worden getoond. Het scherm kan ook worden gesplitst, zodat tegelijk de grafische voorstelling van verschillende parameters kan worden bekeken.

Draadloos communiceren tussen machines

Het HCQ-systeem is een uitwisselbaar systeem. Panel-pc en antenne kunnen op elke willekeurige grondverdichtingswals worden geplaatst. Voorwaarde is wel dat de andere machines zijn voorbereid middels de sensor, de rekenunit en de bekabeling. Op deze manier kan het duurste onderdeel van het systeem – de panel-pc – optimaal worden gebruikt.

Verder kan op een werk waar meerdere grondverdichtingswalsen met het HCQ-systeem zijn uitgerust, draadloos worden gecommuniceerd tussen de machines. Alle walsen krijgen dan dezelfde informatie ten aanzien van de verdichting. Hierdoor heb je altijd in beeld wat je collega al heeft gedaan. 

Laten zien dat je kwaliteit levert

Marco Oosterveld rijdt een stukje in de cabine van de Hamm H13i mee en bekijkt de grafische weergave van de verdichting. Hij knikt tevreden. ‘Net als bij het verdichten van asfalt laat het systeem perfect zien waar er nog meer gewalst moet worden, hoe de ondergrond is verdicht en waar je er nog een extra klap op moet geven omdat daar bijvoorbeeld een sloot heeft gezeten of de bodem om een andere reden een verstoorde structuur heeft.’ 

De voordelen zijn volgens Marco legio: ‘Allereerst bespaar je kosten doordat je geen onnodige walsovergangen meer maakt. Daarnaast weet je als wegenbouwer zeker dat de totale ondergrond homogeen is verdicht en dat je niet over- of onderverdicht. Met de analyse die je vervolgens kunt maken, kun je de opdrachtgever aantonen dat je kwaliteit hebt geleverd en hoef je vervolgens niet meer heel veel testen uit te voeren.’ 

Hamm-HCQ-7

De uitvoerder kan via wifi contact maken met het systeem en zo de gegevens inladen en analyseren.

Perfect verdichten, ook al ben je geen specialist

Marco ziet nog een belangrijke HCQ-plus, voor de machinist. ‘De machinist op de grondverdichtingswals is vaak een multitasker. Behalve op de wals, zit hij bijvoorbeeld ook op een kraan, waterwagen of wiellader. Het is in elk geval geen specialist. Desondanks zorgt dit HCQ-systeem ervoor dat hij de ondergrond perfect verdicht en er niet onnodig veel tijd en daarmee geld aan kwijt is.’

Maar ook bij de opleiding van nieuwe machinisten gaat dit systeem volgens Oosterveld zijn waarde bewijzen. ‘BAM wil nieuwe walsmachinisten aantrekken, waarbij we hen met een zo steil mogelijke leercurve helpen om een vakman te worden.’

 

De derde editie van de BouwMachines Kennisdag staat in het teken van werken met slimme machines. Lees er hier meer over.

Kijk hier voor het programma van onze Kennisdag. Op deze site kunt u zich ook aanmelden.

 

 

 

Reageer op dit artikel