artikel

Anema bouwt mobiele graafmachine op vier rubbertracks

Materieel Premium

De snelheid van een mobiele graafmachine combineren met de lage bodemdruk van een rupskraan. Dat was het idee van Doosan-dealer Anema. Eigenlijk dus het beste van twee concepten, gecombineerd in één machine. Dat werd een mobiele graafmachine op vier speciaal gebouwde rubbertracks. Resultaat: een machine met zeer lage bodemdruk die toch vlot zelf over de weg kan rijden.

Anema bouwt mobiele graafmachine op vier rubbertracks

De kans is groot dat u de opvallend zwart gespoten machine al eens voorbij hebt zien komen. Het was dé aandachttrekker van de TKD en ook online trok hij intussen volop bekijks.

Het concept van Anema met de vier grote driehoekige rupsonderstellen is spraakmakend en precies dát was ook een onderdeel van het plan. Zo was Doosan immers onderwerp van gesprek en kreeg het merk volop aandacht in de media.

Zeker niet alléén voor de show gebouwd

Toch is de machine zeker niet alléén voor de show gebouwd. Het mag er dan spectaculair uit zien, technisch werkt het óók en er is zeker een achterliggende visie bij de machine. Dat blijkt als we de machine op een project van Jelle Bijlsma aan het werk zien.

Het idee zat Siep Anema ‘al jaren in de kop’

Startpunt is echter Anema. De Friese Doosan-dealer bedacht namelijk zelf het plan om de machine voor eigen rekening en risico te gaan bouwen. Het idee deed Anema in de basis op in de Bollenstreek. Siep Anema: ‘Je ziet daar veel trekkers op 35 centimeter brede rupsen rijden. Die rijden dan met een lage bodemdruk tussen de bedden door. Dat zit mij al jaren in de kop. Waarom kunnen we dat niet op een kraan bouwen, vroeg ik me af.’

Doosan_2 Anema

De tracks zijn speciaal gebouwd door het Nederlandse bedrijf Pink Innovation. Zonder aanpassingen aan assen of aandrijflijn schroef je ze zó met tien wielbouten op de standaardnaaf. Net zo gemakkelijk haal je ze er ook weer af, en kunnen er weer banden onder de kraan.

Het feit dat Doosan de mijlpaal van 400.000 machines had bereikt én de destijds aanstaande TKD-beurs maakten dat de hele puzzel in elkaar viel.

In droge periodes alsnog werken op banden

Anema werkte een plan uit en kwam tot een aantal eisen waaraan de rupsen zouden moeten voldoen.

De assen van de mobiele DX140W zouden origineel moeten blijven, en de tracks zouden zonder extra aanbouwpunten snel terug te wisselen moeten zijn voor de standaard enkellucht banden. In de droge periodes zou de machine dan alsnog op banden kunnen werken, die in slijtage fors goedkoper zijn.

Pink Innovation zorgt voor 63 centimeter brede rupsen

Anema zocht dus rupsen die hij zó op de 10-gaats naaf kon schroeven. Met z’n wensen ging hij langs verschillende leveranciers. In rupsbouwer Pink Innovation vond Anema uiteindelijk een partner. Het bedrijf had op dat moment echter nog geen ervaring in brede rupsonderstellen, maar ging de uitdaging aan. Resultaat zijn de 63 centimeter brede rupsen.

Specials zijn nu imagobouwers

Nog niet zo heel lang geleden werden dealers bijkans verguisd als ze op eigen initiatief aanpassingen deden aan machines. Fabrikanten zagen dat liever niet en ontmoedigden huisvlijt, door bijvoorbeeld de fabrieksgarantie in te trekken op aangepaste machines.

Vandaag de dag waait er een totaal tegengestelde wind. Fabrikanten denken mee en zien specials nu juist als imagobouwers. Ze laten zien waartoe een merk in staat is en onderstrepen dat dealers meedenken met de klant.

‘Die angst van vroeger is omgekeerd in trots’, zegt Siep Anema, die deze kentering de laatste jaren van dichtbij heeft meegemaakt. ‘Vroeger kregen we nog wel eens een boos telefoontje van de fabrikant als achteraf bleek dat we de snijbrander in een fonkelnieuwe machine hadden gezet om hem grondig te verbouwen op wens van een klant. Maar onze ervaring is dat een Doosan veel technische reserve heeft. Natuurlijk zochten we de grenzen ook wel op, en bleef het dan niet altijd heel in praktijk’, blikt Anema terug.

Toch is hij ervan overtuigd dat alle verbouwingen, waaronder dus ook deze nieuwste creatie, uiteindelijk Doosan beter in de markt zetten. Anema: ‘Dat we begin dit jaar van Doosan de ‘Best Product Expertise-Award’ kregen is voor ons een teken dat Doosan dit nu ook zo ziet.’

Op de weg loopt de machine nu maximaal 25 km/u, dat is iets langzamer dan op banden (40 km/u), maar fors sneller dan een rupskraan (7 km/u).

Assen en aandrijflijn van de Doosan bleven verder origineel. Wel wegen de onderstellen met zo’n 800 kilo per stuk fors meer dan de standaardbanden. Dit maakt de onderwagen zo’n 3 ton zwaarder, en dat is gunstig voor de stabiliteit. Het feit dat de machine hoger op z’n poten staat doet dit voordeel wel iets teniet.

Niet alleen technisch, ook financieel gezien stak Anema zijn nek uit. Want een koper is er nog niet direct. De Doosan DX140W als basismachine, het spuitwerk, het Engcon-draaikantelstuk, Topcon 3D-gps; dat loopt inclusief alle manuren voor de opbouw nogal in de papieren. Anema beaamt dat, maar calculeerde: ‘Wij kijken wat iets maximaal kost, en rekenen dan terug wat het risico is, mocht het niet lukken of niet werken.’ De rupsenbouwer doet mee in de ontwikkeling, en mocht het in een doemscenario niets worden, dan staat er nog altijd een machine die prima op banden te verkopen is.

Intussen is het aan Gerrit van der Leeuw, machinist bij Jelle Bijlsma, om de machine vrijblijvend in de praktijk te testen. De rupsen lopen mooi rustig en wat betreft stuuruitslag en wendbaarheid lijkt de Doosan niet te hebben ingeleverd. Anema wil praktijkervaringen opdoen met de rupsen voordat ze de verkoop in gaan.

Dat aannemer Bijlsma de machine test, is geen toeval. De relatie met Anema is er al; Bijlsma heeft zeven Doosan-rupskranen in gebruik. Bovendien heeft Bijlsma veel ervaring met het werken op soortgelijke rubbertracks onder zelfrijdende Terra Gator-dumpers. Een artikel hierover kon u eerder dit jaar al lezen in BouwMachines. Bijlsma dacht ook mee in de ontwikkeling van de mobiele rups. Siep Anema: ‘Zo kwamen we op het idee om de rubbertracks uitwisselbaar te maken voor wielen. Ook het idee van staalstroppen en aanslagen om te voorkomen dat de rupsen doorslaan komt vanuit Bijlsma.’

‘Het lijkt droog, maar met een mobiele kraan kan je hier niet rijden’

Friesland zou Friesland niet zijn als er midden in de record-droge zomer niet tóch nog een natte hoek te vinden is. Buitendijks werkt Bijlsma namelijk aan een vispassage, boven het plaatsje Marrum. Machinist Van der Leeuw: ‘Het lijkt hier droog, maar ik weet zeker dat ik hier met een mobiele kraan niet kan rijden. Op deze rupsen gaat het mooi.’

Van der Leeuw zag de zwarte Doosan voor het eerst op de TKD staan en kon toen niet vermoeden dat hij er enkele weken later zélf op zou draaien. Normaal zit hij op een zwaardere Doosan-rupskraan met long-reach-giek, maar hij is altijd wel in voor iets nieuws.

Ideale kraan voor hekkelwerk

Van der Leeuw: ‘De machine staat heel stabiel, maar je merkt wel dat het kantelpunt hoger ligt doordat de onderwagen nu hoger is. Dat vind ik een nadeel en daar moet je rekening mee houden. Het draait verder perfect, er zit Topcon-gps op, maar dat gebruik ik hier nu niet. Het is een ideale kraan voor bijvoorbeeld hekkelwerk denk ik, omdat je ook over de weg kunt rijden. Hij is hiermee veel flexibeler dan een rupskraan.’

Anema_Doosan_7

Machinist Gerrit van der Leeuw test de Doosan op rupsen eind juli. Duidelijk zichtbaar is dat de machine wat hoger op de poten staat. Dat geeft extra bodemvrijheid, maar maakt het kantelpunt van de machine iets ongunstiger. Daar staat weer tegenover dat de onderwagen, puur door de rupsen, zo’n 3 ton zwaarder werd. Dat komt de stabiliteit juist ten goede.

Dat de draaikrans iets hoger zit, maakt het in combinatie met de rupsen wel mogelijk om bijvoorbeeld door sloten en vijvers te rijden en vanuit het water te werken, in plaats van vanaf de oever.

De machine is grofweg 50 procent duurder

Het is geen nieuws dat rubbertracks duur zijn in aanschaf en daarbij een hogere onderhoudsbehoefte kennen dan een stalen rijwerk. Met een prijskaartje van 20.000 euro per track  kost het setje rondom dus 80.000 euro.

Het maakt een mobiele graafmachine in deze klasse grofweg 50 procent duurder. Op projecten waar behoud van bodemstructuur cruciaal is, moet de inzet van deze machine dan ook resulteren in een hoger uurtarief.

Handig: zonder dieplader te verplaatsen

In de cultuurtechnische hoek heeft deze machine als voordeel dat zij zich ook over de weg kan verplaatsen zonder dieplader. Dat kan bijvoorbeeld handig zijn bij werken in binnensteden waar restricties gelden voor trucks. Maar ook bij het maaien van sloten waarbij de machine een lage bodemdruk heeft en tóch snel zelf van klant naar klant kan rijden. Genoeg potentieel dus.

Pionieren, dat is af en toe een tegenslagje

Toch heeft de machinist zijn Black Edition intussen uit voorzorg even aan de kant gezet. Een drager in een rijwerkframe lijkt iets door te buigen, waardoor de gevulkaniseerde onderrollen lichtjes aan dreigen te lopen. Het is de realiteit van het pionieren; iets compleet nieuws bedenken, bouwen en testen gaat niet zonder af en toe een tegenslagje. Zeker in de eerste dagen.

Helemaal onder aan dit artikel vindt u extra foto’s. Door op het zwart-witte blokje te klikken dat rechtsonderin op de foto staat, krijgt u de foto groter te zien. Met de pijltjes die halverwege de foto aan de zijkant staan, kunt u de volgende foto bekijken, of de vorige.

Buitendijks werken

In de zeedijk bij Marrum bouwen de provincie Friesland, natuurbeschermingsvereniging It Fryske Gea, de gemeente Ferwerderadiel en Wetterskip Fryslân een nieuw gemaal. De kosten liggen op zo’n 13 miljoen euro.

Het gemaal is reeds gebouwd en is nodig om noord-Friesland droog te houden in het geval van extreme regenval. Op de foto’s werkt aannemer Jelle Bijlsma aan het buitendijkse deel, een gebied van zo’n 33 hectare.

Er worden vistrappen aangelegd in de afwateringsvaart die het water afvoert naar zee. Eind dit jaar moet het project klaar zijn. Vanwege de buitendijkse omgeving wordt ondanks de droogte gewerkt op rupsen om voldoende draagkracht te creëren op de natte bodem.

www.projectvijfhuizen.nl

www.somareunie.nl

 

Foto's

Reageer op dit artikel