artikel

Hoe voorkom je onnodig hoge kosten aan de onderwagen van je minigraver?

Materieel

Hoe voorkom je onnodig hoge kosten aan de onderwagen van je minigraver?

Lees je de handleiding van een minigraver, dan zouden we de onderwagen elke 50 tot 100 uur even moeten checken. De praktijk leert echter dat we er pas naar omkijken, als er iets echt kapot is. Niet zo handig, een beetje meer aandacht rekt namelijk de levensduur van de tracks en bespaart daarmee geld.

Een keer de handveger door de cabine halen, motorolie peilen en de draaipunten smeren. Het zijn voor de hand liggende vormen van onderhoud aan een minigraver. Of het ook echt gebeurt, is trouwens een tweede; matig onderhoud is namelijk het lot van menig minigraver. Maar nog los hiervan, is er één onderdeel dat we bijna allemaal volledig vergeten. Zélfs de secure eigenaren. En dat is het onderhoud aan de onderwagen. Pas als de rups eraf knapt, komt er actie. Natuurlijk is zulke schade niet altijd te voorkomen, maar goed onderhoud helpt wel. Samen met het juiste gebruik kun je met een paar simpele periodieke checks gemakkelijk zelf zorgen voor een langere levensduur en dus lagere kosten. 

Slijtage van het één heeft ook invloed op andere onderdelen

Alles aan een onderwagen slijt en de slijtage van het één heeft ook invloed op de andere onderdelen binnen het rijwerk. Versleten sprockets (aandrijfwielen) of looprollen kunnen de slijtage van een nieuwe rups versnellen.

Maar er zijn meer delen, zoals de rupsspanner en de rijmotoren, ook wel eindvertragingen genoemd. Deze laatste zijn meteen het meest complexe en ook duurste onderdeel van de onderwagen. Een geluk: vele duizenden uren lang heb je hier in principe geen omkijken naar. Mits je zorgt dat het oliepeil op niveau blijft (tot aan de peilbout). Na vele jaren dienst duiden niet trekken, scheeftrekken of vreemde bijgeluiden op problemen met de aandrijving. Hier kan veel aan kapot, maar tegelijk blijft het meestal gewoon heel. Gelukkig maar, want revisie van een eindvertraging is specialistenwerk waar direct een flink prijskaartje aan hangt. Veel invloed op de levensduur heb je echter niet. Dus richten we ons nu op de zaken waar je wél eenvoudig invloed op hebt bij het onderhoud aan de onderwagen.  

Tekst gaat door onder de foto.

onderhoud aan de onderwagen rubber-rijwerk-2

Dwarsdoorsnede van een rupsband, die bestaat uit stalen inserts, de dwarsliggers. En staalkabels in de lengte. Beiden zijn in het rubber gevulkaniseerd. Beschadiging van de track kan leiden tot roest en schade.

Rupsbanden slijten niet alléén op het profiel

De meeste slijtage aan de onderwagen zit hem logischerwijs in de bewegende delen. Met name aan de rupsbanden, ofwel de tracks. Maar ook aan de onder- en bovenrollen en de sprockets. Slijtage aan de rups valt direct op. Maar rupsbanden slijten zeker niet alléén op het profiel. Ook aan de binnenzijde is er slijtage. Die kan extreme vormen aannemen bij een verkeerde spanning van de rups. Te laag of te hoog is beide niet goed. Bij een te lage spanning kan de rups eraf lopen of het sprocket overslaan. Bij een te hoge spanning kan interne breuk in de staalkabels ontstaan of kan de rups als geheel knappen. Verkeerd gebruik zoals veelvuldig vol gas achteruitrijden, of diagonaal een stoeprand oprijden, kan trouwens ook tot schade leiden.  

Check bij onderhoud aan de onderwagen regelmatig de spanning van de rupsband

Bij onderhoud aan de onderwagen is het dus van belang de spanning regelmatig te checken. Dit doe je door het rijwerk van de grond te drukken. De rupsband moet dan in het midden iets vrij hangen van de onderrollen. Hoe groot die vrijhang is, verschilt per merk en type. In de handleiding van de machine in kwestie staan de normen exact omschreven.

Toch hangt de juiste spanning ook af van het soort werk. Werk je in losse, plakkerige grond dan laadt dat snel aan op het sprocket. Beter is dan de spanning wat lager aan te houden.  

Snel een nieuwe rups erop gooien, is niet altijd verstandig

Is een rups versleten, gescheurd of helemaal geknapt, dan moet er een nieuwe op. En liefst zo snel mogelijk, want stilstand kost geld. De verleiding is dan groot om snel ergens een nieuwe te halen liefst zo goedkoop mogelijk en die er dezelfde avond nog even op te gooien. Verstandiger is echter om even het gehele rijwerk te bekijken’, zegt Roy Meesterburrie. Hij is productmanager aandrijvingen bij Verhoeven in Maarheeze. Looprollen vervangen is meestal niet nodig als de tracks voor de eerste keer vervangen worden. Maar daarna is het wel belangrijk om ze even na te meten en de slijtfactor te bepalen.

Tekst gaat door onder de foto.

onderhoud aan de onderwagen 4-image-2019-06-17

Staalkabels vormen het hart van elke track. Een te hoge rupsspanning kan leiden tot interne schade, waarbij kabels kunnen knappen. In het slechtste geval knapt de hele rupsband inééns.

Nog een aandachtspunt; is een minigraver een keer omgevallen, dan kan de uitlijning van de onderwagen niet goed meer zijn. Extra slijtage is het gevolg. In onze werkplaatsen kunnen we vrij snel alles nameten. Ook checken we de spanner op dichtheid. Het zijn allemaal zaken die je op het oog niet echt ziet, maar die wel belangrijk zijn. Wij hebben alle maten tracks op voorraad en binnen 2 uur staat een minigraver weer buiten. Volgens Verhoeven vallen de kosten hiervan dus mee en ben je er dan zeker van dat de mini er weer een tijdje tegenaan kan.

Goedkoop is bij tracks vaak duurkoop

Met de juiste maatvoeringen uit het handboek erbij, kun je ook prima zelf kritisch naar de onderwagen kijken en de bestelde rubbertracks (let op de maat en de steek) er eigenhandig onder leggen. Zo moeilijk is dat niet op de mini’s tot zo’n 2 ton, waarvan de rupsen nog prima te hanteren zijn. Belangrijk is wel om zorgvuldig te werk te gaan, zodat het sprocket de nieuwe rups niet beschadigt bij het monteren. Het advies is dan ook, om even stil te staan bij de aanschaf en niet zomaar snel een andere rups erop te gooien om maar weer aan de gang te kunnen. Productspecialist Rob van de Eijnden: Als het gaat om tracks is het helaas regelmatig zo, dat goedkoop duurkoop blijkt te zijn. Er zijn grote kwaliteitsverschillen in de markt. 

Tekst gaat door onder de foto.

onderhoud aan de onderwagen rubber-rijwerk-5

De conditie van de boven- en onderrollen is het beste vast te stellen door ze op te meten en de slijtfactor te bepalen. Gegevens hiervoor staan in de machinehandleiding.

Grote prijs- en kwaliteitsverschillen, veel kaf onder het koren

Vrijwel alle tracks worden in China geproduceerd. Je hoort wel eens zeggen: als het in China gemaakt wordt, is het rotzooi. Een vooroordeel natuurlijk, maar als het om tracks gaat is dat deels wel waar. Tussen de verschillende fabrieken zitten namelijk zowel grote prijs- als kwaliteitsverschillen. Er is veel kaf onder het koren. Goed zoeken en niet kiezen voor goedkoop lijkt het devies.

Om deze reden voert Verhoeven naar eigen zeggen geen budgetlijn in rubbertracks. Verhoeven is in de Benelux dealer van VemaTrack. De producent hierachter bestaat al heel lang en levert ook aan fabrikanten als Hitachi, Takeuchi, Komatsu en John Deere. VemaTrack vermarkt zowel standaardtracks als (Anti Vibration) AVT-tracks. 

Kosten nieuwe tracks hangen sterk af van merk en type minigraver 

De kosten van nieuwe rubberen tracks hangen sterk af van het merk en type minigraver. Hier is volgens Verhoeven geen indicatie voor af te geven. Hetzelfde geldt natuurlijk voor de levensduur, die sterk afhangt van het soort werk dat je met een minigraver doet.

Tekst gaat door onder de foto.

onderhoud aan de onderwagen rubber-rijwerk-3

Sprockets worden door slijtage spits of zelfs haakvormig. Het beste is deze tegelijk met een nieuwe track te vervangen, ook al lijken ze op het oog nog oké. De meerkosten vallen mee.

Wat wel is aan te bevelen, is het gelijktijdig met de rupsen vervangen van de sprockets. De meerkosten van een sprocket bedragen ongeveer een zesde deel van de kosten van de rups. Per saldo verlengt een nieuwe sprocket de levensduur van je rijwerk, dus verlaagt het ook de kosten onder aan de streep.

 

Reageer op dit artikel