artikel

FOTOREPORTAGE | Roetfilter reinigen bespaart kosten

Branche

FOTOREPORTAGE | Roetfilter reinigen bespaart kosten

Wanneer uw machine de melding geeft dat het roetfilter vol zit, is actie gewenst om te voorkomen dat het in de noodloop schiet. U kunt een nieuw filter (laten) monteren, maar er is ook een aanzienlijk goedkoper alternatief: het roetfilter een grondige wasbeurt laten geven. René Visser van Visser DieselCenter is hierin specialist en vertelt hoe een roetfilter reinigen in zijn werk gaat.

Een roetfilter reinigen? Samen met zijn zes medewerkers reviseert René Visser dagelijks dieselpompen en verstuivers die te vinden zijn in vrachtwagens, stationaire motoren, locomotieven, schepen en bouwmachines.

Wij zijn specialist in dieseltechniek en zorgen ervoor dat de diesel perfect in de motor wordt ingespoten en verbrand. Maar ook dat het uitlaatgas de motor zo schoon mogelijk verlaat. We zijn namelijk ook experts in het reinigen van roet- oftewel Diesel Partikel Filters. 

Zie ook de uitgebreide fotoreportage onder aan dit artikel.

Roetfilter reinigen: voor velen een complete verrassing dat dit kan

Dat roetfilters kunnen worden gereinigd, is voor veel eigenaren van machines een complete verrassing.

René Visser: Ze denken dat een roetfilter net als een luchtfilter is: oude eruit, nieuwe erin en klaar. Alleen hangt er een ander kostenplaatje aan een roetfilter dan aan een luchtfilter. Een nieuw roetfilter kost zomaar een paar duizend euro. Voor een paar honderd euro – een schijntje van dat bedrag – kun je het ook laten reinigen en is het weer als nieuw. 

Vaak valt de keuze op een nieuw filter

Het kostenvoordeel ten spijt, verkiezen eigenaren van bouwmaterieel toch nog steeds vaak een nieuw roetfilter boven een exemplaar dat door de wasmachine is geweest.

René Visser lacht. Veel mensen in deze wereld hebben bij kwaliteit het idee dat het nieuw moet zijn. Maar er zijn natuurlijk ook machines die nog in de garantie zitten of aan een onderhoudscontract hangen. Daar wordt bijna altijd voor een nieuw filter gekozen.

Na een jaar of vijf zit een filter vol

René Visser voorziet de komende jaren hoe dan ook een flinke groei van het aantal roetfilters dat wordt aangeboden voor reiniging. Veel machines met roetfilters zijn dan een jaar of vijf oud. Vaak het moment dat een roetfilter vol raakt. 

Wat is er aan de hand?

Voordat een roetfilter een grondige reinigingsbeurt krijgt, stelt Visser altijd een diagnose: wat is er met het filter aan de hand en waarom raakte het verstopt?

‘Zo voorkomen we dat het gereinigde filter voortijdig opnieuw uitvalt doordat de oorzaak van het probleem niet is weggenomen. 

Het ik-zit-vol-lampje is gaan branden…

Het overgrote deel van de filters die Visser krijgt geleverd, komt binnen omdat het ik-zit-vol-lampje op het dashboard is gaan branden.

Het filter zit dan vol met as, afkomstig van het roet dat door het regenereren van de machine is verbrand. We noemen dit gemeten vol. Feitelijk zegt de machine dan: ik kan niet meer regenereren, gooi mijn volle emmertje met as leeg.

Vol met roet in plaats van as

Maar het lampje is ook een veiligheidsvoorziening en kan om allerlei andere redenen gaan branden. Omdat het filter vol zit met roet in plaats van as bijvoorbeeld.

Denk aan machines die telkens maar even worden gebruikt. Het regenereren gebeurt dan niet, waardoor het roet zich opstapelt in het filter.

De sensor kan defect zijn

Het roetfilter-lampje kan ook gaan branden wanneer de sensor defect is, ergens een slang lek is of de regeneratie keer op keer mislukt.

En dan hebben we nog de software van de machine die zegt dat het filter vol zit. Dan heeft hij een x-aantal regeneraties gehad en trekt het systeem preventief aan de bel. Ondanks dat er nog wel opslagruimte in zo’n filter zit, is het dan wel verstandig een reinigingsbeurt uit te voeren. 

Roet omzetten in as

Voor het reinigen van een roetfilter heeft Visser een aantal ijzers in het vuur.

René Visser vertelt: Wanneer een filter vol zit met roet, krijgen we dat er niet zomaar uit. Dan moeten we het roet eerst omzetten in as. Dat doen we door het filter op te stoken. Feitelijk bootsen we het  regeneratieproces na. Vervolgens kunnen we het filter schoonspoelen met vloeistof of schoonspuiten met lucht. Welke manier we kiezen, hangt af van de mate van verontreiniging en het soort filter. Een filter van een kleinere machine is vaak in een RVS-huis gebouwd. Daar zet je niet zomaar de haakse slijper in. Spoelen is dan de beste optie. Grotere machines hebben cassettesystemen, waarbij je het roetfilter gemakkelijk schoon kunt spuiten met lucht. 

Een roetfilter is gemaakt van keramisch materiaal – het lijkt op steen – dat enerzijds heel goed tegen hitte kan en anderzijds gassen doorlaat.

Het filter bestaat uit allemaal kanaaltjes. Deze liggen om en om en zijn aan één kant open en aan één kant dicht. Het vuile uitlaatgas komt in zo’n kanaaltje, wordt vervolgens door de poreuze wand geperst. Daarbij blijft het roet in het kanaaltje achter. Het uitlaatgas wordt via het naastliggende kanaaltje en de open zijde aan de andere kant afgevoerd.

Omdat roet de boel verstopt, moet dit worden verbrand en omgezet in as. Dit noemen we regenereren, waarbij de temperaturen kunnen oplopen tot wel 600 graden Celsius. De as blijft in het filter achter. Na bepaalde tijd zit het filter vol as, kan er geen uitlaatgas meer door en moet het filter worden vervangen of gereinigd. 

Hieronder begint de fotoreportage waarin we stap voor stap uitleggen hoe het reinigen van een roetfilter in zijn werk gaat. Onder elke foto staat steeds een toelichting.

De roetfilters die Visser reinigt, zijn afkomstig van importeurs, dealers, revisie- en universele bedrijven, maar ook vaak van grondverzet- en loonbedrijven. Bij binnenkomst worden ze in het computersysteem van Visser geregistreerd, gelabeld, in een bak gelegd en vervolgens voor reiniging ingepland. Wanneer de klant dat wil, kan de reiniging nog dezelfde dag plaatsvinden.

Elk roetfilter dat voor reiniging wordt aangeboden, wordt eerst gecontroleerd. Is het filter niet verbrand doordat het te heet is geworden, zijn er geen stukken afgebroken? De controle gebeurt visueel. Bij roetfilters die zijn ingepakt in metaal, biedt een endoscoop uitkomt. Om een goede diagnose te kunnen stellen en de juiste reiniging te kiezen, wil Visser van de klant altijd weten welke melding de machine gaf. 

Visser weegt elk roetfilter vóór de reiniging. Het resultaat van de weging wordt in het systeem opgeslagen. Na de reiniging wordt het filter nogmaals gewogen. Omdat van steeds meer filters het nettogewicht bekend is, is na reiniging ook gelijk duidelijk of alle roet en as uit het filter zijn verwijderd.

Wanneer er nog roet in het filter zit, is de eerste stap in het reinigingsproces alle roet in de kanaaltjes van het filter omzetten naar as. Daarvoor is hitte nodig, veel hitte. Het filter wordt hiervoor in een oven gelegd, die wordt opgestookt naar 500 tot 600 graden Celcius. Afhankelijk van de mate van de hoeveelheid roet, mag het filter hier 4 tot 6 uur vertoeven. 

Na een paar uur in de oven is het roet verworden tot as. Wanneer het filter op tafel wordt gezet, valt de as er gelijk uit doordat het nu niet meer aan de wanden van de kanaaltjes ‘kleeft’. Deze as is wittig van kleur. Soms is de as ook terracotta- of grijskleurig. De kleur hangt af van de brandstof en de gebruikte additieven in de diesel.  

De as verwijderen kan op twee manieren: schoonspuiten met lucht of door het filter met vloeistof spoelen. Bij een cassettefilter heeft lucht de voorkeur: je kunt overal prima bij en er blijft geen vocht in het filter achter. Met een speciaal luchtpistool worden in een overdrukcabine met afzuiging de kanaaltjes stuk voor stuk met de hand doorgespoten. Het schermpje linksboven in de kast is verbonden met een camera onderin de kast. Zo is precies te zien of een kanaal schoon is gespoten en er geen as meer uit komt. 

Na het schoonspuiten met lucht wil René Visser zeker weten of het filter goed schoon is geworden. Allereerst weegt hij het filter. Het gewicht moet gelijk zijn aan het gewicht van een nieuw filter. Om er zeker van te zijn dat er nergens ‘bruggen’ van asdeeltjes in de kanalen zitten, wordt met een ijzerdraadje steekproefsgewijs gecontroleerd of de kanaaltjes open zijn. Wanneer nodig wordt het filter nogmaals onderhanden genomen met lucht. 

Soms lukt reinigen met lucht niet. Zoals bij een dicht filter. Dan wordt er gespoeld met de flashcleaner. De uitlaatzijde wordt aan de vloeistoftoevoer gekoppeld, het filter vastgelegd. Voordat het spoelen start, wordt een tegendrukmeting uitgevoerd. Na afloop wordt de tegendruk weer gemeten. Als het goed is, is die dan een stuk lager doordat de kanaaltjes van het filter weer open zijn. 

Het spoelen gaat met water waaraan een speciaal reinigingsmiddel is toegevoegd. Met een druk van maximaal 4 bar wordt de vloeistof pulserend door het filter gejaagd. Een hogere druk is niet wenselijk, omdat het filter dan beschadigt of uit de isolerende mantel kan schieten. De druk en het pulserend spoelen zorgen ervoor dat de vloeistof diep in de kanaaltjes kan dringen, de as losmaakt en afvoert. 

In de flashcleaner kunnen ook (extreem smerige) grote cassettefilters worden gereinigd. Het filter wordt met de inlaatzijde naar beneden gelegd. Op de uitlaatzijde wordt een deksel geplaatst met een gat erin. Hier wordt de vloeistoftoevoer aan gekoppeld. Het spoelen gebeurt precies zoals bij een dicht roetfilter. De spoelvloeistof wordt trouwens na gebruik weer gereinigd en hergebruikt, waarmee het een gesloten, milieuvriendelijk systeem is. 

Op het display van de flashcleaner is precies in te stellen hoe de spoeling moet verlopen en is te zien hoe de spoeling verloopt. Bij een ‘normaal’ verontreinigd filter is zes keer spoelen voldoende. Is een filter erg smerig, dan wordt voor een zwaarder wasprogramma gekozen. Na elke spoelbeurt wordt het roetfilter zo’n halfuurtje gedroogd. Zit er nog vocht in de kanaaltjes en wordt het filter weer gemonteerd, dan zal het snel opnieuw verstopt raken. 

Is het filter schoon en gecontroleerd, dan kan het weer richting de bouwmachine. Een gereinigd filter gaat in de regel net zolang mee als een nieuw exemplaar.  

Reageer op dit artikel