artikel

Vlasman sloopt kunstwerk 17 Groningen aan de hand van gedetailleerd draaiboek

Branche

Vlasman sloopt kunstwerk 17 Groningen aan de hand van gedetailleerd draaiboek
Na een grondige voorbereiding konden volgens planning de liggers van het Esperantoviaduct in Groningen worden afgehesen. Het spoor werd in verband met de werkzaamheden vier dagen buiten dienst gesteld.

De zuidelijke ringweg rond de stad Groningen wordt verlegd. Voor de realisatie moeten dertien kunstwerken volledig worden gesloopt en tien kunstwerken een renovatiesloop ondergaan. Vlasman tekende voor de uitvoering van de sloopwerkzaamheden. Afgelopen maand was kunstwerk 17 aan de beurt. ‘De voorbereidingen vroegen meer tijd dan de daadwerkelijke sloop.’

De zuidelijke ringweg is zo’n twaalf kilometer lang en loopt dwars door de stad Groningen. Het plan Aanpak Ring Zuid moet resulteren in een vlottere doorstroming van het verkeer en een betere bereikbaarheid van de stad Groningen. De ombouw van de zuidelijke ringweg wordt ook aangegrepen om de weg beter in te passen in de omgeving. Een deel van de weg wordt verdiept aangelegd. Over de verdiepte weg komen brede viaducten met daarop een nieuw park.

Aannemer Combinatie Herepoort is in 2017 gestart met de werkzaamheden. Hierin werken twee Duitse en vier Nederlandse bedrijven uit het noorden van het land samen: Max Bögl Nederland, Züblin Nederland, Oosterhof Holman Infra (Grijpskerk), Koninklijke Sjouke Dijkstra (Leek), Roelofs Wegenbouw (Den Ham) en Jansma Drachten.

 

Werkzaamheden kunstwerk 17 uitgesteld

De gedeeltelijke sloop van kunstwerk 17, het Esperantoviaduct, stond aanvankelijk gepland voor zomer 2018. Er treedt vertraging op als zich problemen aandienen bij het plaatsen van de Helperzoomtunnel. De plaatsing van de tunnel moet worden uitgesteld als blijkt dat de grond zich heel anders gedraagt dan op basis van onderzoeken en berekeningen werd verwacht. Dit heeft direct gevolgen voor het werk aan het Esperantoviaduct die moet wijken voor de zuidelijke ringweg. Die klus kan namelijk pas worden uitgevoerd als de Helperzoomtunnel er ligt.

Afgelopen maand kan Vlasman dan eindelijk starten met de sloop van de zuidelijke zijde van het viaduct. De nieuwe ringweg gaat hier straks onder het spoor door. Zodra dit gedeelte van de weg gereed is zal het resterende deel van kunstwerk 17 worden gesloopt.

‘Aan de sloop van kunstwerk 17 zijn tal van overleggen voorafgegaan’, vertelt Douwe Rietveld, projectleider bij Vlasman. ‘Een paar dagen voor de daadwerkelijke start hebben we een kick-of gehad met alle betrokken partijen, dat zijn er wel een kleine 20, om het draaiboek door te spreken. Er is gewerkt met een zeer gedetailleerde planning, waarin elk half uur was vastgelegd. Vanzelfsprekend waren ook buffers ingebouwd, mocht het onverhoopt tegen zitten. Gedurende de werkzaamheden volgde elke vier uur een update over de voortgang.’

Tekst gaat verder onder de foto. 

Vlasman sloopt Esperantoviaduct Groningen

De sloopwerkzaamheden zijn uitgevoerd in drie fases. In de eerste fase werd het asfalt van het wegdek verwijderd.

Sloop kunstwerk 17 kent drie fases

De sloopwerkzaamheden zijn uitgevoerd in drie fases. Van maandag 11 tot en met vrijdag 15 februari zijn de voorbereidende werkzaamheden gestart en is asfalt gefreesd. Na het verwijderen van het asfalt, kwamen de zaag- en boorspecialisten van Vlasman in actie om het beton tussen de liggers door te zagen. Na het blootleggen van de liggers zijn deze doorgezaagd. De koppelbalken – de balken over de breedte van het viaduct – zijn doorboord. Vervolgens zijn de eerste liggers uitgehesen.

Het hoogtepunt van de werkzaamheden startte op zaterdag 16 februari. In deze tweede fase, waarin het onderliggende spoor tot de vroege ochtend van woensdag 20 februari buiten dienst werd gesteld, werd 24 uur per dag gewerkt aan het zagen van het dek, het boren van balken, het uithijsen van liggers, het slopen van steunpunten en het trekken van palen. De bovenleidingen werden ingepakt met plastic om deze te beschermen tegen het bij de zaagwerkzaamheden gebruikte water. Ook de spoorballast moest met folie voor het water worden afgeschermd.

Uitvoerder Adriaan Groeneveld benadrukt dat de boor- en zaagploeg een essentiële rol speelt bij een sloopwerk als deze in Groningen. ‘De aandacht gaat altijd uit naar het grote materieel, maar hier hangt veel af van het boor- en zaagwerk. Onze ploeg bestaat uit vier mensen die veel kennis hebben. Zij kunnen beschikken over een uitgebreid arsenaal aan zaagmachines, waaronder draadzagen, wandzagen, vloerzagen en lintzagen.’

Tekst gaat verder onder de foto.

Vlasman sloop Esperantoviaduct Groningen

In het draaiboek was elk half uur gedetailleerd vastgelegd. Iedere vier volgde een update over de voortgang.

Liggers wegen 50 ton per stuk

Zondagochtend startte een bij Wagenborg ingehuurde 700-tons kraan met het uithijsen van de in totaal tien liggers van 50 ton per stuk boven het spoor. De vier randliggers zijn op vrachtwagens geladen en afgevoerd naar een depot. Deze liggers bevatten asbest en worden in het depot gesaneerd. Twee liggers zijn afgevoerd naar de TU Delft voor onderzoek naar slijtage en materiaalverweer.

‘Het afvoeren van de liggers op zondag was nog wel een dingetje’, vertelt Douwe Rietveld. ‘FC Groningen speelde die zondagmiddag tegen Feyenoord. Pas in een laat stadium hoorden we dat we ten tijde van de voetbalwedstrijd niet met de trailers door de stad mochten. Gelukkig slaagden we erin alle liggers vóór de aftrap af te voeren.’

In de dagen daarna werd het sloopmateriaal afgevoerd en zijn de steunpalen, onder andere direct naast het spoor, gesloopt. Woensdagochtend  om 4.00 uur konden de treinen weer volgens dienstregeling onder het resterende deel van het Esperantoviaduct rijden.

Tekst gaat verder onder de foto.

Vlasman sloop Esperantoviaduct Groningen

Het trekken van de palen kostte nogal wat moeite. ‘We dachten even dat het trilblok kapot was, maar de palen zaten muurvast in de kleigrond.’

Palen uit de klei trekken

In de dagen daarna zijn in de laatste fase de steunpunten gesloopt, palen verwijderd en de afrondende werkzaamheden uitgevoerd. Het trekken van de palen ging moeilijker dan verwacht. ‘Dat liep aanvankelijk niet volgens plan’, zegt Adriaan Groeneveld. ‘We dachten zelfs even dat het trilblok kapot was. Maar het bleek dat de 10 tot 12 meter lange palen muurvast zaten in de kleigrond. Met iets meer geduld zijn de palen uiteindelijk dan toch los gekomen. Maar ik heb zelden gezien dat er zoveel klei aan een getrokken paal zat.’

Groeneveld heeft in zijn 40-jarige carrière al veel kunstwerken gesloopt, variërend van een fietstunneltje tot de oude Botlekbrug in Rotterdam. ‘Alles bij elkaar zullen dat er wel een 250 zijn geweest. Saai is dit werk nooit. Elk viaduct is anders, mede door de omgevingsfactoren en de randvoorwaarden die bij een opdracht komen kijken.’

In de komende jaren wachten hem in ieder geval nog een aantal kunstwerken in Groningen die moeten worden gesloopt. In de oorspronkelijke plannen zou de nieuwe rondweg er in 2021 liggen. Inmiddels is al zeker dat dit niet eerder dan 2024 wordt. Het is nog niet duidelijk wanneer het resterende deel van kunstwerk 17 aan de beurt is. Projectleider Rietveld: ‘Dat deel vraagt vast minder voorbereiding. We hoeven bij wijze van spreken enkel nog maar het draaiboek uit de kast te halen.’

Lees ook deze artikelen over Vlasman:

Foto's

Reageer op dit artikel