artikel

Tekort aan asbestsaneerders steeds groter: zijn de opleidingseisen te streng?

Branche Premium

‘Met spoed zoeken wij asbestsaneerders voor diverse opdrachtgevers’. Werp één blik op Indeed en je vindt tientallen van dit soort vacatures. Het tekort aan asbestsaneerders wordt steeds nijpender. Bedrijven zitten met de handen in het haar. De opleidingseisen zijn te streng geworden, klinkt het in de sector.

Tekort aan asbestsaneerders steeds groter: zijn de opleidingseisen te streng?

Zwolle, Rotterdam, Barneveld, Appingedam. Overal zijn dringend asbestsaneerders nodig. Niet voor niets staat het vak hoog in UWV-lijst met moeilijk vervulbare beroepen. Maar wat is er gebeurd? Waarom willen steeds minder mensen aan de slag als asbestsaneerder? Er is tenslotte werk genoeg, want vóór 2024 moeten alle asbestdaken zijn verwijderd.

‘Noodgedwongen asbestverwijderaar’

‘In de crisis zijn veel bouwvakkers noodgedwongen asbestverwijderaar geworden, maar nu ze aan de slag kunnen als timmerman of metselaar, gaan ze echt niet met hun handen in dat vieze spul zitten’, verklaart Bouwe Jansma, werkvoorbereider van Jansma en Van Dijk.

Zijn bedrijf doet naast sloopwerk en infrabouw, ook asbestklusjes. Asbestverwijdering is echter geen hoofdzaak, dus veel personeel heeft de infrabouwer niet nodig. Toch merkt Jansma dat het steeds moeilijker wordt om asbestsaneerders te vinden.

‘Dit komt door de strenge regelgeving. Asbestsaneerders worden snel persoonlijk aansprakelijk gesteld als ze iets fout doen. De kans dat ze gecontroleerd worden is bovendien erg groot.’

Grootste probleem: te strenge opleidingseisen

Maar het grootste probleem is volgens asbestsaneringsbedrijven dat het sinds maart 2017 veel lastiger is om een diploma te halen. Was je vroeger in een week asbestsaneerder, nu duurt het een halfjaar.

‘Eerst moet je een opleiding doen, dan een examen. Daarna moet je bij een bedrijf aan de slag om ervaring op te doen. Dan moet je nogmaals examen doen. Pas als je dat allemaal goed aflegt, kun je je een volwaardig asbestsaneerder noemen’, legt Sven Vlasman, uitvoerder van sloopaannemer Vlasman, uit.

asbestsanering

‘Lange traject schrikt af’

Het lange traject schrikt mensen af, stelt hij. Bovendien kost het veel geld om zo’n lange opleiding te doen. ‘Sinds de strengere opleidingseisen is het voor ons veel lastiger om asbestsaneerders te vinden. We hebben nu zo’n zestig saneerders lopen, maar we zouden er zo nóg twintig kunnen gebruiken. Soms laten we onze mensen gewoon lopen, ook als er even minder werk te doen is. Want als we ze kwijt raken, krijgen we ze niet zomaar terug.’

Jack Bernard krijgt bijna elke dag aanvragen van bedrijven voor beschikbare asbestverwijderaars. Hij werkt met zijn uitzendbureau Dappere Krachten, dat gespecialiseerd is in asbestverwijdering, door het hele land. ‘Toen we vijf jaar geleden begonnen, kreeg ik af en toe een aanvraag of we voor een dagje een asbestverwijderaar konden regelen. Nu willen de bedrijven iemand hebben voor zes maanden. Als ik nog dertig saneerders zou kunnen vinden, kan ik ze zó kwijt’, vertelt hij.

Constant werven op social media, zonder resultaat

Ook de arbeidsbemiddelaar is ervan overtuigd dat er steeds minder asbestsaneerders zijn door de strengere opleidingseisen.’Wij werven constant op sociale media, maar het is erg lastig mensen te vinden.’

Asbest-expert Gerwin Lensink begrijpt dat wel. Sinds de nieuwe opleidingseisen zijn ingegaan, ziet hij namelijk een terugloop van 17 procent aan DTA’ers (deskundig toezichthouders asbest). Van ‘gewone’ asbestverwijderaars (DAV’ers) heeft de toezichthoudende instantie RiR Groep, waarvoor hij actief is, geen gegevens bijgehouden, maar hij weet zeker dat ook daarbij een daling is. ‘Zonder DTA’ers kun je geen saneringen uitvoeren, dus dit vormt een groot probleem.’

‘Asbestverbod in 2024 niet haalbaar’

Het verbod op asbestdaken in 2024 is daardoor nóóit te halen, is de overtuiging van Lensink. En de schuld ligt volgens hem bij de asbestbranche zelf. ‘In 2012 is er zelfregulering ingevoerd. Dit betekent dat de branche de regels zelf mag opstellen. Toen is bepaald dat asbest alleen verwijderd mag worden door gecertificeerde bedrijven. Dus door mannen in witte pakken, waar we een flink tekort aan hebben. Maar er ligt nog zó veel vierkante meter aan asbest op daken, als we dat allemaal moeten laten weghalen door asbestverwijderaars, gaan we die datum nooit halen.’

Toch is er volgens de deskundige wél een oplossing. Eigenlijk is die er al jaren, maar de asbestbranche wil die niet zien, zegt Lensink. ‘Laat asbest saneren door niet-gecertificeerde asbestbedrijven, door dakdekkers bijvoorbeeld. Wij hebben onderzocht dat dit kan, je hebt niet altijd mannen in pak en strenge regels nodig.’


Massahysterie rondom asbest is totaal onnodig

Er heerst volgens Lensink in Nederland een ‘massahysterie’ rondom asbest, terwijl dat helemaal niet nodig is. ‘Mensen denken dat je van een vezel al dood kan gaan. Maar in de Arbowet en het Bouwbesluit staat dat je 2.000 vezels per kubieke meter kan inademen. Als je daarvan uitgaat, heb je bij tweederde van de daken helemaal geen witte pakken nodig. Die asbestdaken kun je laten verwijderen door dakdekkers, of andere bouwvakkers. Het tekort aan asbestpersoneel is dan in één klap opgelost. Dan halen we 2024 wél.’

Politiek aan zet

Voorlopig zit deze oplossing er echter nog niet in. De asbestbranche doet volgens Lensink namelijk al jaren of haar neus bloedt. Dus kan alleen de politiek verandering teweegbrengen, zegt de asbestdeskundige, maar of dat gaat lukken, is nog de vraag.

‘Ik ga dit aanstippen bij de Tweede Kamer. Ik hoop dat staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Milieu) dan inziet dat er in 2012 een fout is gemaakt, en dat de regulering van de asbestbranche teruggedraaid wordt.’

Overigens kunnen niet-gecertificeerde bedrijven in de tussentijd best met asbestverwijdering aan de slag gaan, zegt hij. ‘Wij hebben dat onlangs zelf ook gedaan, in een experiment met een dakdekker. De arbeidsinspectie was erbij aanwezig en kon er niets van zeggen, want het is officieel niet verboden. Als je er maar voor zorgt dat je medewerkers niet meer dan 2.000 vezels per kubieke meter kunnen inademen.’

‘Betaal ze meer’

En wat kunnen bedrijven die wél gecertificeerd zijn doen om aan meer personeel te komen? Bernard denkt dat er maar één ding mogelijk is: meer betalen. ‘Aan de opleidingseisen kunnen we niet zomaar iets veranderen, dus je maakt het werk alleen aantrekkelijker door hoger loon te geven. Asbestsaneerders vallen binnen het bouw-cao, dus ze verdienen al zo’n 30 à 40 euro per uur. Maar je kunt best nog wat extra betalen. 3 à 4 euro per uur mag er wel bij’, stelt de arbeidsbemiddelaar.

 

Staatssecretaris gelooft in 2024
Hoewel deskundigen twijfelen of een verbod op asbestdaken in 2024 haalbaar is, gelooft staatssecretaris Stientje van Veldhoven dat het mogelijk is om alle asbestdaken vóór die tijd te saneren. Daarover schreef ze voor de zomer een nota aan de Tweede Kamer.

De staatssecretaris ziet mogelijkheden om de ingezette versnelling van vorig jaar op te voeren. In 2017 is 11 miljoen vierkante meter asbest gesaneerd, een stuk meer dan in de jaren daarvoor. Van Veldhoven ziet dat steeds meer partijen bij de asbestsanering zijn betrokken die diverse initiatieven ontplooien, waaronder het geven van voorbeelden voor het vormen van collectieven en renteloze leningen. Dit moet volgens Van Veldhoven ervoor gaan zorgen dat alle asbestdaken vóór 2024 zijn verwijderd. Naar schatting gaat het om 80 à 90 miljoen vierkante meter.

Als de asbestsanering in hetzelfde tempo doorgaat als vorig jaar, wordt de datum echter niet gehaald. Dan zijn alle asbestdaken pas rond 2026 gesaneerd.

Later dit jaar wordt het voorgenomen verbod  op asbestdaken in de Tweede Kamer in stemming gebracht.

Reageer op dit artikel