nieuws

‘Hijsongevallen typeren bouwplaats in de binnenstad: een zootje ongeregeld’

Ondernemen

De hijsongevallen in Alphen aan den Rijn en Den Haag staan niet op zich. Als er niet snel iets verandert aan de bouwpraktijk dan is het wachten op nieuwe hijsongevallen. Daarvoor waarschuwt Bas Timmers, oprichter van Timmers Bouwlogistiek. ‘Het ontbreekt aan iemand die verantwoordelijk is voor de bouwlogistiek én de omgevingsveiligheid.’

‘Hijsongevallen typeren bouwplaats in de binnenstad: een zootje ongeregeld’

Gebrek aan communicatie tussen machinisten en uitvoerders, uitvoerders die vooral oog hebben voor tempo en niet voor de omgeving. Planningen die op het allerlaatste momenten wijzigen, terwijl leverancier van bouwmaterialen af en aan de bouwplaats op rijden. Met als gevolg gefrustreerde vakmannen en leveranciers die constant in elkaars vaarwater zitten én erger nog: hijsongevallen. Bas Timmers kon het niet langer aanzien en startte twee jaar zijn eigen bedrijf. Hij heeft ook een uitgesproken mening.

Bas Timmers, oprichter van Timmers Bouwlogistiek

Bas Timmers, oprichter van Timmers Bouwlogistiek.

‘Vijfduizend jaar geleden toen mensen hunebedden bouwden, werkten we beter samen.’

Of:

‘Een kraanmachinist is niet opgeleid om de dialoog met de omgeving te voeren. Hij moet de machine bedienen.’

Of:

‘Met twee of drie dagen kan ik jou op de kraan hebben zitten voor 1100 euro. Onverantwoordelijk natuurlijk.’

Het zijn zomaar drie uitspraken van Timmers (46). Uren kan hij praten over bouwlogistiek, over logistieke management driehoeken, over cultuur in de bouw en over de versnippering van de keten. Maar je moet oppassen. Hij praat vrij snel. Voor je het weet, ben je hem kwijt.

Timmers heeft geen goed woord over voor de huidige bouwpraktijk als rondtrekkend circus, met dagelijks duizenden, vrijwel ongeorganiseerde, bewegingen van kruisende toeleveranciers, onderaannemers en hijsbewegingen.

‘Zootje ongeregeld’

Twee hijskranen op pontons die een brugdeel tilden, kieperden in Alphen aan den Rijn om en vielen op huizen en bedrijven.

Jarenlang werkte hij als bedrijfsleider bij één van de grootste verhuurders van kranen en speciaal transport van Nederland. Het waren jaren van pijn aan zijn ogen.’Een zootje ongeregeld.’ Na het mislopen van een opdracht voor de bouw van de omstreden Julianabrug in Alphen aan de Rijn had hij er schoon genoeg van gekregen.

‘Ook weer typisch bouw: Pietje brengt het brugdek, weer een andere partij levert de kraan, weer een andere partij de machinist. Na het ongeval ben ik in Alphen aan den Rijn gaan kijken. Waarom hebben jullie het vracht- en kraanponton niet gekoppeld, vroeg ik. Huh, daar ben ik niet van, zegt men dan zonder op de inhoud in te gaan, ik kreeg alleen de deelopdracht. Precies dat is het probleem. Iedereen doet zijn eigen ding in de bouw en niemand is aanspreekbaar voor het geheel.’

Hijsongevallen ingeven door klassieke fouten

Dat moet anders kunnen, dacht Timmers. Twee jaar geleden begon hij voor zichzelf. Zijn voornaamste doel? Iets doen aan de praktijk van dagelijks honderden bewegingen op de bouwplaats die eigenlijk niemand coördineert.

‘Het gevolg? Verspilling van mankracht, materieel en levensgevaarlijke situaties. Neem nou de ongevallen bij het voormalige VROM-gebouw in Den Haag en in Alphen aan den Rijn met het brugdek. Steeds weer wordt de klassieke fout gemaakt. Als er al aandacht is voor bouwlogistiek dan begrenst zich dat alleen bij de EMVI-score. Bouwers beloven daarin van alles over veiligheid en bouwlogistiek om de opdracht binnen te halen, maar gaandeweg ebben die afspraken weg en komt de focus toch vooral te liggen op de projectaansturing, de deadline en de manier van bouwen. Er moet een projectleider zijn, zegt de Onderzoeksraad dan, maar met die opmerking alleen ga je het niet redden. Zo’n projectleider moet ook gefaciliteerd worden. Een bouwkundige heeft geen verstand van bouwlogistiek. Bouwlogistiek is een vak apart.’

Bewegingen in de binnenstad terugbrengen met 30 procent

Bewegingen in de binnenstad kunnen flink teruggebracht worden.

Wat wij doen? ‘Eerst brengen wij alle bewegingen op de bouwplaats in kaart (door mensen, materieel, en materiaal). Daarna bekijken we welke gebundeld kunnen worden. Vervolgens richten we overslagpunten in aan de rand van de stad, hubs of overslagplaatsen. In feite verleg je daarmee een deel van de bouwplaats. Alleen al daarmee kunnen we het aantal bewegingen in de binnenstad terugbrengen met 30 procent. Sommige materialen leveren we zelfs met elektrische bakfietsen.’

Dat is niet alles. Timmers Bouwlogistiek adviseert bouwbedrijven ook te werken met een soort ticketsysteem, een soort outlookagenda waarin ze met leveranciers afspraken kunnen maken over leveringen. ‘Tot slot bevelen wij een onafhankelijke ketenregisseur aan op de bouwplaats.’

Een Ketenregisseur? ‘Shell heeft het over een pic, een person in charge. In Engeland hebben ze het sinds de opbouw van de Olympische Spelen over an appointed pic. Anderen noemen het de opperman 2.0, of de ombudsman op de werkvloer.’

Overal verspilling: kranen die stilstaan, lege vrachtwagens

Het VROM-gebouw in Den Haag.

Timmers stelt dat er een hoop winst te behalen is. Zijn de logistieke kosten gemiddeld 15 procent, hij belooft ze terug te brengen naar tien procent.

‘Overal zie je verspilling. Neem nou kranen. Vooraf is iedereen druk in de weer over de prijs, en als de kraan dan vervolgens op de bouwplaats staat, staat die vaak halve dagen stil, omdat er niet goed is nagedacht over de logistiek en de planning. En als de machinist er dan iets van zegt, krijgt hij te horen dat hij zijn smoel moet houden. Dat stoorde me ook zo bij het kraanincident in Den Haag. Niemand had met de machinist gesproken. Terwijl hij al geruime tijd riep dat hij tegen vertraging aanliep. Maar dat werd niet opgepakt.’

Hij vervolgt. ‘Zestig procent van de tijd zijn vrachtwagens leeg. En hetzelfde geldt voor arbeidskrachten. Stuk voor stuk zitten zij op hooguit 5 a 6 uur effectieve productiviteit. Twee uur per dag zijn de bezig met materiaal uit de bus halen. Monteurs zijn niet gemaakt om te wachten. En dit is gewoon dagelijkse praktijk.’

Plezier is er nauwelijks nog in de bouw, roepen de jongens zelf ook. Telkens door die ene, terugkerende frustratie: het is gewoon niet goed geregeld.

Hij blijft doorpraten. ‘En wat te denken van de verkeersregelaars? Bouwers zeggen: je hebt slechte en hele slechte gele jassen. Maar dat komt omdat bouwers ze bij het oud vuil laten staan. Geef ze een aai over de bol, laat ze zien waar het toilet is, en vervolgens zijn ze echt wel bereid om je te helpen, als je iets gedaan wilt krijgen.’

Het plezier moet terug

Vijfhonderd gesprekken voerde hij de afgelopen jaren met directies van bouwbedrijven. In Nederland, Engeland en Duitsland, zegt hij. ‘Iedereen herkent zich in deze problemen. Nu werken we aan een blauwdruk voor een projectaanpak.’

Timmers wil nog langer doorpraten. Kan hier nog uren over praten.
Nog één vraag dan. Over welke vaardigheden moet een ketenregisseur, person in charge of ombudsman van de bouw beschikken? ‘Hij moet minimaal tien jaar buiten hebben gelopen tussen de kranen, de vrachtwagens en de montage. En hij moet kunnen coördineren, bemiddelen en onderhandelen. Dat leer je allemaal niet op school.’

Timmers werkt momenteel aan een opleiding bouwlogistiek. Hij wil aanpikkers opleiden, voormannen, uitvoerders en “volwaardige” coördinatoren. ‘Volgend jaar hoop ik een klasje vol te hebben met tien potentiële ketenregisseurs.’

Niet goed, geld terug

Op projectbasis kunnen bouwers al bij hem terecht. Niet goed, geld terug: ‘Zonder gerealiseerde kostprijsreductie hoef je ons niet te betalen. Ik weet ook haast zeker dat dit bouwvakkers en onderaannemers blij maakt. Plezier is er nauwelijks nog in de bouw, roepen de jongens zelf ook. Telkens door die ene, terugkerende frustratie: het is gewoon niet goed geregeld.’

Bron: Cobouw

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels