artikel

Clara geeft zich niet zomaar gewonnen

Ondernemen Premium

Clara geeft zich niet zomaar gewonnen

In Rotterdam-Zuid sloopt Vermeulen Sloop- en Milieutechniek het voormalige St. Clara Ziekenhuis. Het hospitaal moet plaatsmaken voor trainingsvelden van Feyenoord. Alleen… geeft de 54 meter hoge Clara zich niet zomaar gewonnen. Ze zat bomvol met asbest en produceert nu tijdens het slopen op grote hoogte flink wat stof. Een immense Hitachi, een iets minder immense Volvo, netten, zeilen en veel water krijgen Clara echter op de knieën.

Rotterdam-Zuid had er in december en de eerste weken van januari een publiekstrekker van formaat bij; de sloop van het voormalige St. Clara Ziekenhuis aan de Olympialaan, op steenworp afstand van stadion De Kuip. Dagelijks volgden honderden Rotterdammers vanachter bouwhekken de sloop. Terwijl imposante sloopmachines kamer voor kamer wegknippen, maken ze foto’s en mijmeren over vroeger. Want over de 54 meter hoge, 50 jaar oude Clara kan praktisch elke Rotterdammer wel een herinnering ophalen; de geboorte van een kind, een operatie, een ziekenbezoekje, het sterven van een bekende. Clara staat symbool voor heel veel Rotterdams lief en leed…

Van hoogbouw naar voetbalveld

Maar Clara móet weg. Simpelweg omdat ze sinds de sluiting in 2011 overbodig is geworden, tot de nok toe is gevuld met asbest en er een andere bestemming voor het 2,3 hectare grote terrein is gevonden; trainingsvelden voor de voetbaltalentjes van Feyenoord. De sloop van het St. Clara Ziekenhuis is gegund aan Vermeulen Sloop- en Milieutechniek uit Pijnacker. Het is de tweede sloper die zich over het complex ontfermt. In 2013 werd er door een collega-bedrijf al een begin met de sloop gemaakt en de laagbouw verwijderd. Omdat de gemeente destijds de bestemming nog niet helder had – er zou mogelijk een parkeergarage annex parkeerterrein komen – werd de sloop stilgelegd. Nu er wel duidelijkheid over de bestemming is, kan Clara definitief ontmanteld worden.

In het hele gebouw was een asbesthoudende stuclaag aangebracht op wanden en plafonds. Dé vraag was; hoe krijg je die laag los van de ondergrond zonder de halve muur mee te nemen?

Vermeulen startte half augustus met het eerste deel van de sloop: het saneren van het vele asbest in het gebouw. Directeur Richard Timmerman: ‘Wij zijn specialist in het verwijderen van asbest, maar kwamen hier toch wel voor een uitdaging te staan. In het hele gebouw was namelijk een asbesthoudende stuclaag aangebracht op wanden en plafonds. Dé vraag was; hoe krijg je die laag los van de ondergrond zonder de halve muur mee te nemen? Dat lukte met een speciaal ontwikkelde vloeistof die we op de stuclaag spoten en die ervoor zorgde dat de hechting verminderde. Vervolgens konden we het stucwerk – 1.100 vierkante meter per verdieping – eenvoudig wegsteken en afvoeren. De poriën van het beton hebben we daarna gereinigd door ze te zandstralen. Op die manier hebben we in totaal 110 ton asbesthoudend materiaal verwijderd; een klus van 13 weken, één week per verdieping.’

Vermeulen werkte efficiënt door tijdens de sanering de verdiepingen die al schoon waren te strippen en de gipsen binnenmuren weg te slopen. De afvoer van het materiaal gebeurde met behulp van bobcats, big bags en een speciaal daarvoor geplaatste bouwlift in het midden van het ziekenhuis.

Stof probleem

In de laatste week van november kon de daadwerkelijke sloop van Clara beginnen. Richard Timmerman: ‘Het probleem dat je met Clara hebt, is dat het zo’n hoog gebouw is in een drukke wijk met pal ernaast sportvelden en De Kuip. Slopen op hoogte geeft altijd veel stof en verspreiding van kleine deeltjes en daarmee overlast voor de omgeving. Zelfs als het op de grond windstil is, waait het boven nog flink. De kunst hier is om die stofwolk en daarmee de overlast zo klein mogelijk te houden.’

De specialisten van Vermeulen overwogen een Japanse sloop, waarbij de sloopmachines het gebouw van boven naar beneden sloopten. ‘Alleen waren de vloeren niet sterk genoeg voor zo’n operatie. Er zit niet heel veel wapening in. We zouden met hele lichte machines moeten werken. Dat schiet natuurlijk niet op en betekent dat de omgeving nog veel langer in het stof zit.’ Verder was springen van het pand helemaal geen optie en zou de kogel ook niet werken als je zo weinig mogelijk gruis wilt verspreiden. ‘Dus dan blijft er weinig anders over dan het gebouw wegknippen.’

Hitachi 870 UHD

Een 54 meter hoog gebouw slopen, machines die dat kunnen ‘maken’ heeft Vermeulen zelf niet. Daarop werd een beroep gedaan op Lek Sloopwerken met haar Hitachi 870 UHD. De 160 ton zware sloopmachine – met een giek die alleen al 40 ton weegt – kan tot 48,5 meter hoogte slopen. De resterende zes meter werden overbrugd door de machine op een flinke berg puin te zetten. Richard Timmerman: ‘Om de verspreiding van het stof zoveel mogelijk te beperken, bevestigden we een sproeikop aan de 3,2 ton zware sloopschaar. Daarnaast hebben we de gehele achtergevel – die grenst aan de sportvelden van Varkenoord – afgeschermd met een groot fijnmazig net. Dat doek vangt het meeste stof en gruis af en slopen we gewoon mee. Verder hebben we de kunstgrasvelden die het dichtst bij de sloop liggen volledig afgedekt met zeil. Wanneer namelijk gruis in het kunstgras komt, kan dit uiteindelijk de drainage verstoppen met alle gevolgen van dien.’

In totaal hebben we 25.000 ton puin geoogst

De hoogbouw van het St. Clara bestaat uit drie delen: het middendeel met daarin de liftschachten met links en rechts daarvan twee vleugels. De Hitachi sloopte allereerst de twee vleugels weg, zodat het sterke middendeel bleef staan. De machine kan daarbij tot op een hoogte van dertig meter werken, daarna moet de giek ‘te ver door de knieën’ en neemt de Volvo EC700C UHD het over. Deze machine – eveneens van Lek Sloopwerken – heeft een bereik van 35 meter hoogte tot 13 meter diepte. Kleinere machines halen het puin voor de voeten van de Hitachi en Volvo weg, verkleinen het en knippen het ijzer eruit.

Kortere giek en dóór

Half januari is de hoogbouw volledig gesloopt en begint Vermeulen met het keldercomplex. Daarvoor wordt de lange giek van de Hitachi verwisseld voor een kortere, driedelige giek. Samen met de Volvo sloopt de machine de kelders er in vier weken volledig uit. ‘In totaal hebben we dan 25.000 ton puin geoogst’, vertelt Richard Timmerman. ‘Daarnaast ligt hier op het terrein nog eens 35.000 ton repac. Het resultaat van het voornemen om hier een groot parkeerterrein te maken… Dat voeren we ook gelijk af, zodat er schone grond overblijft voor de realisatie van prachtige sportvelden voor de voetbaltalentjes van Rotterdam. Ook het bewonderen waard voor al die mensen langs de hekken.’

 

Vermeulen en de crisis

Toen de crisis zich in 2009 aandiende, maakte Vermeulen Sloop- en Milieutechniek vroegtijdig de keuze om zich te specialiseren in de sanering van asbest en de sloop links te laten liggen. Het gros van het materieel van het bedrijf werd verkocht. Directeur Richard Timmerman: ‘Die keuze is achteraf een hele goede geweest. We hebben nieuwe, industriële markten aangeboord en onze positie in de markt kunnen versterken.’ Nu de markt versneld weer aantrekt, duikt Vermeulen weer op de sloopmarkt. ‘Maar we zijn absoluut geen prijsvechters. Interessante klussen voor ons zijn die waar ook asbest moet worden gesaneerd en waar uitdagingen zijn. Een klus als de sloop van dit ziekenhuis past ons bijvoorbeeld perfect: we moeten veel kwaliteit leveren, opereren in een spanningsveld tussen werk en omgeving en creatief zijn.’

Bij Vermeulen werken 47 mensen in vaste dienst. Daarnaast heeft het bedrijf nog zo’n 40 ZZP-ers voor haar aan het werk. Het bedrijf werkt in heel Europa en binnenkort ook ver daarbuiten.

Het St. Clara Ziekenhuis

In mei 1965 werd de eerste paal voor het St. Clara Ziekenhuis in Rotterdam geslagen. Ruim drie jaar later verhuisde het oude ziekenhuis naar het nieuwe gebouw, waarna prinses Margriet het 604 bedden tellende St. Clara op 24 april 1969 officieel opende. Het ziekenhuis telde dertien verdiepingen, was 54 meter hoog en gold als een beeldbepalend gebouw voor Zuid waar nog nauwelijks hoogbouw was. In 2000 fuseerde het St. Clara met het Zuiderziekenhuis tot het Medisch Centrum Rijnmond-Zuid (MCRZ). Het MCRZ werd in 2008 het Maasstad Ziekenhuis. In 2011 werd het nieuwe Maasstad Ziekenhuis opgeleverd en kwam het St. Clara ziekenhuis leeg te staan. In 2013 werd begonnen met de sloop, die echter werd stilgelegd in afwachting van een definitief bestemmingsplan. Half 2017 hervatte Vermeulen Sloop- en Milieutechniek de asbestsanering en de sloop, die eind februari 2018 volledig moet zijn afgerond.

Lees ook:

Unieke Liebherr R946 nieuwste aanwinst van Van der Heijden

Foto's

Reageer op dit artikel