artikel

Kok Lexmond helemaal ‘om’ op hybride Keestrack puinbrekers

Ondernemen

Kok Lexmond is één van de pioniers in mobiel puinbreken. Het bedrijf zet hiervoor vandaag de dag liefst dertien brekers in. Toen een paar jaar geleden de eerste elektrische aandrijvingen bij Keestrack hun intrede deden, stond Kok hier wat sceptisch tegenover. Inmiddels willen ze niet anders meer op hun nieuwe machines. Hybride puinbrekers draaien goed en besparen brandstof.

Kok Lexmond helemaal ‘om’ op hybride Keestrack puinbrekers

Waar veel machines inmiddels toch wel praktisch uitontwikkeld zijn, geldt dat voor de puinbreker nog niet. Nieuwe puinbrekers worden telkens nog weer beter, efficiënter en daarmee per ton te breken product zuiniger en dus goedkoper. Het is het resultaat van een betere breektechniek, dus de bouw van de brekers en het breekproces. Denk daarbij aan optimalisatie van de rotor en de invoer. Maar verbeteringen schuilen ook in de aandrijving. Nieuwe motoren en nieuwe aandrijftechnieken maken dit mogelijk.

Bekijk ook de fotoserie onderaan dit artikel!

Efficiënte elektromotor in Keestrack puinbreker

Bij brekerfabrikant Keestrack is het vervangen van hydrauliek door elektriek een speerpunt. Een elektromotor draait gewoon efficiënter dan een hydromotor, zelfs al zit hier moderne loadsensing-hydrauliek achter. Fabrikant Keestrack claimt zelfs een brandstofbesparing tot dertig procent voor de hybride brekers. Steeds meer machines uit het leveringsprogramma zijn te krijgen in zo’n hybride versie, Keestrack noemt het E-versies. Bij zeefinstallaties en mobiele stackers gaat het zelfs zover dat ze helemaal aan de stekker kunnen.

Er is bij deze machines nog wel een dieselmotor, maar die hoeft alleen te lopen als je het rupsonderstel wilt gebruiken om de machines te verzetten. Voor de rest is alles elektrisch aangedreven. Hetzelfde geldt voor de B4-kegelbreker. Deze heeft een dieselmotor die een 225 kVA generator aandrijft. Een 110 kW elektromotor drijft de breker aan, een tweede elektromotor de hydro-unit om cilinders te bedienen. Zo’n breker kan dus volledig emissie-vrij op netspanning draaien. Keestrack bouwt zelfs de eerste roterende brekers nu in volledig elektrische aangedreven variant.

We waren geen fan van het elektrische. Hydraulische aandrijving is simpeler. Daar heb je minder sensoren bij nodig.

Huiverig voor storingen

Kok Lexmond kocht in 2005 de eerste Keestrack-breker, een hydraulisch aangedreven Destroyer 1312. Reden om over te stappen was destijds het agressieve breekproces van de Keestrack. Dat sprak de mannen van Kok wel aan, samen met het feit dat de Keestrack snel te verplaatsen is. Met die keuze zette Kok in op het mobiele breken op locatie. Sindsdien schakelde Kok volledig over op het merk en kwamen er steeds meer Keestracks te draaien. Toen Keestrack met de elektrische aandrijvingen kwam, zagen de technisch aangelegde Koks dat in eerste instantie niet zitten. Henk Kok: ‘We waren geen fan van het elektrische, omdat we huiverig waren voor storingen. Hydraulische aandrijving is simpeler. Daar heb je minder sensoren bij nodig.’

Toen in 2014 brandstofbesparing een steeds belangrijker thema werd, besloot Kok het toch maar te wagen en een elektrische variant te kopen. Je moet tenslotte ook met de tijd meegaan, was de gedachte.

Verbruik en capaciteit overtuigden

Toen de hybride Destroyer 1313 werd geleverd, had Kok er vrij snel toch een goed gevoel bij. Henk Kok: ‘De deels elektrisch aangedreven machine verbruikte zo’n 200 liter minder diesel per dag én had daarbij een duidelijk hogere capaciteit dan de 1312.’ Dit was veelbelovend, ook al was er in het begin soms een storing. Nu, een paar jaar later, lijkt de onderhoudsbehoefte van de breker wat lager dan van zijn voorgangers. ‘Het is niet alleen de elektrische aandrijving. Door betere materialen en steeds verdergaande techniek, is de breker gewoon weer beter geworden.’

Door betere materialen en steeds verdergaande techniek, is de breker gewoon weer beter geworden.

Kok heeft een eigen werkplaats en denkt ook mee met de ontwikkeling. Ze schakelen snel met de fabriek als er een keer wat aan de hand is. Dat de elektronica door een Nederlands bedrijf op de brekers wordt gebouwd, was dan ook een pluspunt. Deze toeleverancier van Keestrack kan desgewenst ook even op afstand inloggen op de breker en live meekijken. ‘Doordat je elektrisch gaat, komen er ook wel weer nieuwe mogelijkheden qua aansturing. Het is allemaal te programmeren’, vat Henk Kok terugblikkend samen.

Uitlezen via telematics

Met de hybride brekers verbeterden het verbruik en de capaciteit sterk. En dat zijn precies de twee zaken waar Kok op stuurt. Via telematics heeft het bedrijf precies in beeld hoeveel de brekers doen en wat daarbij het brandstofverbruik is. De brekers verzetten nogal wat. Henk: ‘Met de 1313 breken we gemiddeld 350 ton per uur, op een mooie dag zo’n 2.800 ton. Klanten schrikken soms als ze zien hoeveel er doorheen gaat. Ons kracht is dat we het als team doen. De werknemers vinden het mooi om het maximale uit de machines te halen.’

Uiteindelijk gaat het er bij Kok om dat er zoveel mogelijk productie wordt gedraaid met een liter diesel. Om deze reden streeft het bedrijf ernaar om de brekers na zo’n acht jaar te vervangen voor nieuwe. Dan zijn ze technisch nog niet op. Kok verhandelt de gebruikte brekers zelf en bestelt een nieuwe via importeur Pols in Zuidland. Henk: ‘De nieuwe brekers zijn zover doorontwikkeld, dat een oude eerder is achterhaald dan dat hij versleten is.’ Dit bewijst dat er nog steeds flinke stappen worden gezet in de ontwikkeling van de puinbreker. Bij de hoge producties zijn het natuurlijk ook de kleine besparingen of verbeteringen die aan het eind van de rit na vele honderdduizenden tonnen hard aantikken.

Hybride als tussenstap naar volledig elektrisch?

Wat betreft dieselelektrische aandrijvingen blijkt dus nog veel mogelijk. Ook in deze zware brekertoepassingen. Bekend is dat een andere grote Nederlandse speler in samenwerking met Keestrack zelfs eigenhandig inzet op volledig elektrisch aangedreven roterende brekers. Idealiter heb je op de locaties dan wel een netaansluiting nodig, maar innovatief is de visie zéker.

Is volledig elektrisch het ultieme doel of is hybride voorlopig het optimum? Dat zal de toekomst uitwijzen. Kok ziet de huidige hybride machines als meest optimaal. Los van de techniek; tonnen haal je alleen met een goede ploeg mensen die weten hoe ze het maximale eruit kunnen halen. Met vaste ploegen mensen, eigen transport én een eigen shovel en kraan bij elke breker heeft Kok deze kunst heel aardig onder de knie.

3 miljoen ton met 13 mobiele brekers

Ber Kok (links op de foto) is samen met zonen Henk (rechts op de foto), Bert en Hanco eigenaar van Kok Lexmond B.V. Ber Kok (links op de foto) is samen met zonen Henk (rechts op de foto), Bert en Hanco eigenaar van Kok Lexmond B.V. Het familiebedrijf heeft vestigingen in Lexmond, Gorinchem en Meppel en is actief in de grond-, weg- en waterbouw en in de recycling. Ook Gipsnet, dat gips recyclet, is onderdeel van het bedrijf. Een hoofdactiviteit van Kok is de mobiele puinrecycling op locatie. Het werkgebied strekt zich uit tot ver in België en Duitsland. Het bedrijf telt ongeveer 85 medewerkers. De klantenkring bestaat uit collega-aannemers, sloopbedrijven, overheden, asfaltcentrales en producenten van betonproducten. Ook in de handel en afzet van de geproduceerde granulaten kan Kok desgewenst voorzien. Middels een landelijke granulaatbank en eigen transport probeert het bedrijf vraag en aanbod op elkaar af te stemmen. Kok heeft de markt voor mobiel breken deels zelf mee ontwikkeld en zet hier vol op in. Het bedrijf regelt zelf de omgevingsvergunningen en certificaten die noodzakelijk zijn. Ber Kok schat dat de breekmarkt jaarlijks rond de 17 miljoen ton puin behelst. In de topjaren was dat 25 á 26 miljoen ton per jaar. Kok hoopt dit jaar op een aantrekkende markt en verwacht dan 3 miljoen ton te breken met dertien mobiele puinbrekers. Kok heeft vertegenwoordigers op de weg zitten om werk binnen te halen en put daarnaast uit een vaste klantenkring.
Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels