artikel

Sleutelrol voor slooprobot

Materieel Premium

Sleutelrol voor slooprobot

Een gedateerd kantoorpand ombouwen tot een luxueus viersterrenhotel. Dat is de spectaculaire klus die de komende twee jaar uitgevoerd wordt op de Amsterdamse Zuidas. Per 2020 opent hier in het voormalige Akzo-Nobel-hoofdkantoor een hotel met 330 kamers.

Alsof alleen zo’n extreme metamorfose nog niet genoeg is, groeit de wolkenkrabber ook nog met een aantal extra etages. Dit heeft weer tot gevolg dat een verzwaring van de fundering nodig is. Verder komen er twee nieuwe liftschachten in het pand, dwars door alle verdiepingsvloeren, en worden bestaande liftschachten vergroot. Een bedompte kantoorentree past tot slot ook niet bij een luxueus hotel. Dus is ook gevraagd of hoofdaannemer J.P. van Eesteren een groot deel van de eerste verdiepingsvloer kan wegbreken om ruimte te scheppen voor een mooie vide, uiteraard zonder hierbij de dragende kolommen te raken.

Hoofdsloper RGS nam het karwei aan en verrichtte het grovere werk met een 30-tons rupskraan. Vervolgens gunde zij Visscher Sloop en Asbestverwijdering in Zwaag de klus om het volledige interieur te strippen. Op het werk staat een Liebherr LR1100 die containerbakken op hoogte tegen het gebouw houdt, waarna een schranklader het volledige interieur via het kozijn in de containers laadt.

Minigravers

Het specialistische sloopwerk in het bestaande gebouw, waar ook constructietechnisch nog wel enig denk- en rekenwerk plus een dosis ervaring bij komt kijken, kwam op het bordje van De Jong Betonboringen uit Wormerveer. Naast standaard boor- en zaagwerk specialiseerde De Jong zich de laatste jaren juist in dit soort complexere werken.

Dat het bedrijf meer doet dan de naam doet vermoeden, blijkt wel uit de machines die De Jong op de Amsterdamse werf heeft staan. Naast het boor- en zaagmaterieel staan op de bouwplaats enkele minigravers, een schranklader en zelfs een eigen 15-tons mobiele graafmachine met sorteergrijper. Zo kan het bedrijf de klussen geheel zelfstandig uitvoeren, inclusief dus het sorteren en afvoeren van het vrijgekomen puin en de overige reststromen. Nico Swart stuurt als projectleider het geheel aan. Hij geniet zichtbaar van de mooie klus. ‘Het is een leuke ploeg. Er is een strakke planning en de onderlinge samenwerking tussen alle bedrijven loopt erg goed. Dat is aangenaam werken.’

De Brokk is slechts iets zwaarder dan de Bobcat, maar doet bijna drie keer zoveel.

Beperkt draagvermogen

Het werken in het bestaande duo wolkenkrabbers, voorheen ook wel bekend als Stibbetoren en nu als TWO-Amsterdam, kent beperkingen. Allereerst de binnenhoogte, maar minstens zo beperkend is het relatief lage draagvermogen van de verdiepingsvloeren. Projectleider Nico Swart: ‘Daarom zetten we onze slooprobot hier in. Die kan door elke normale deur naar binnen, werkt volledig elektrisch en is licht. Met 1.600 kilo mag hij nog exact in de bouwlift. Zo kan de robot gemakkelijk van verdieping naar verdieping.’

Op elke verdieping zaagde het bedrijf twee liftschachten in de vloer. Om te voorkomen dat de uitgezaagde plaat als geheel op de onderliggende etage poft, zet De Jong de slooprobot in om de opening langzaam open te knagen met een betonschaar. De ontstane openingen worden direct versterkt met een op maat gemaakte staalconstructie. De Jong is dus breed; zowel sloper als bouwer.

Geen speelgoed

De Brokk 160, slooprobot van dienst, staat nu op de onderste etage. Hier hakt de machine een betonvloer weg zodat de onderliggende fundering straks verzwaard kan worden. De Jong werkt nu 4,5 jaar met de robot. Op het eerste gezicht is het een geinig apparaatje. Niet alledaags, radiografisch te bedienen; bijna speelgoed. En met de zojuist uitgesproken kwalificaties licht, compact en elektrisch, ontstaat toch al snel het vooroordeel dat de capaciteit wel behelpen zal zijn.

Het is een behoorlijk foute inschatting, blijkt al snel als operator Frank Keessen begint te hameren. De gewapende 40 centimeter dikke betonvloer verandert met gepast geweld niet in gruis, maar in mooie brokken puin. Keessen en Swart leggen uit: ‘Er hangt een 200 kilo zware Atlas Copco-hamer aan de Brokk, die trouwens ook volledig ontwikkeld is om in combinatie met deze hamer te werken. Zou je dezelfde hamer aan een minigraver hangen, dan heb je een 4- à 6-tons machine nodig om een gelijke capaciteit te halen.’

De kleine robot staat z’n mannetje dus wel. Swart wijst ter vergelijk op hun Bobcat E10-mingraver met 50 kilo hamer, een combi van 1300 kilo, die even verderop op een verdiepingsvloer staat te hakken. Fijn puingruis valt naar beneden. Swart: ‘De Brokk is slechts iets zwaarder maar doet bijna drie keer zoveel.’

De visie van fabrikant Brokk: zo licht mogelijke machines bouwen met een knoert van een tool eraan.

Forse investering

Andersom geredeneerd is de slooprobot dus twee à drie keer lichter dan een minigraver met identieke hamer en capaciteit. Dat maakt slooprobots in z’n algemeenheid onderscheidend. Het is tevens de visie van fabrikant Brokk: zo licht mogelijke machines bouwen met een knoert van een tool eraan. Goedkoop is de robot niet, met een aanschafprijs van ongeveer 100.000 euro. Ook lever je in op stabiliteit, omdat je een lichte basismachine hebt met een relatief zware hamer. Dit is met name een aandachtspunt bij het verplaatsen. In het werk staat de robot stabiel dankzij de vier stempels.

Krachtstroom

De Brokk 160 draait op dit project op een 63 Ampère krachtstroomaansluiting. Eventueel kan dat ook met 32 Ampère-stekkers met een iets gesmoord vermogen tot 31A. Op dit project is het een kwestie van de stekker in het stopcontact en draaien, wat ideaal is. Als geen aansluiting beschikbaar is, dan werkt De Jong op een aggregaat. De bediening met de radiograaf vergt gevoel, doordat je soms links of rechts, dan weer voor of achter de machine staat. Telkens moet je de bedieningshandelingen dus gevoelsmatig kunnen spiegelen.

Bijzonder is ook de verstelcilinder op de giek. Deze werkt samen met de hefcilinder, waardoor een functie ontstaat waarmee je de sloophamer of vergruizer in één handeling precies horizontaal dan wel verticaal kan verplaatsen. Dat is handig in het repeterende werk, om telkens rechtstandig te drukken op je sloophamer, of telkens de volgende hap pakken bij het vergruizen van een dekvloer.

De hamersnelheid is in te stellen met een draaiknop. Via drukknopen wissel je snel tussen maximaal en de ingestelde zachtere stand. Bijvoorbeeld bij het hakken van kanaalplaten. Frank Keessen kan met z’n ervaring intussen lezen en schrijven met de machine. Projectleider Nico Swart: ‘Vergis je niet, het belangrijkste stuk van de machine is het onderdeel dat bruin brood eet. Voor het hakken moet je echt gevoel hebben.’ Leverancier Joachim van de Perre valt hem bij: ‘De bediener zorgt dat er aan de juiste kant van de beitel gesloopt wordt.’

Automatische smering

De onderhoudsbehoefte van de Brokk is vrij laag, omdat een dieselmotor ontbreekt. De hamer is voorzien van een automatische smering met reservoir om altijd optimaal te presteren. Elke 50 uur moet de pot bijgevuld. Het hydraulieksysteem is de enige vloeistof die je zo af en toe moet peilen en afvullen. Opvallend: bijvullen doe je middels een ingebouwde vulpomp. Deze drukt de verse hydrauliekolie via het filter de tank in. Een garantie dat er nooit gruis in komt en geen gedoe met bussen hydrauliekolie.

De werkarm blijft tot slot spelingsvrij dankzij de konische assen en bussen. ‘Elke week even de momentsleutel erop’, zegt Frank Keessen. Samen met de compacte machine lukt het met regelmaat om de meest onmogelijk sloopklussen op te knappen voor aannemers, die zelf dan de wanhoop nabij zijn. De robot is het enige alternatief voor (onbegonnen) handwerk in kelders of andere krappe ruimtes. Keessen: ‘Klussen die geraamd zijn op weken handwerk, kunnen wij dan in een paar dagen.’ Mooi werk dus. Met de betonschaar kan de elektrische Brokk bovendien praktisch geluidloos en trillingsvrij slopen. Op de sloophamer zit optioneel een automatische watertoevoer om op die manier stofoverlast te beperken.

Snelwissel

Dankzij een snelwissel kan de machine met verschillende tools werken. De Jong werkt met een betonschaar met 42-centimeter bek en de genoemde sloophamer. De symmetrische snelwissel met zware 40-millimeter assen ontwikkelde Brokk zelf, omdat die volgens de fabrikant zo’n 40 kilo lichter zou zijn dan een CW10.

De uitrustingsstukken hebben twee aankoppel-mogelijkheden, voor regulier werk én eentje om verticaal naar boven te werken. In theorie kan er ook een graafbak aan de slooprobot, maar in de praktijk valt dat toch tegen vanwege het lage eigengewicht. Swart: ‘Wij kiezen ervoor om er dan een minigraver of schranklader bij te zetten om het puin mee te ruimen. Dan kan de Brokk verder met slopen en halen we maximale capaciteit.’ Tenslotte moet er wel een beetje vaart gehouden worden, willen de eerste hotelgasten hier in 2020 hun kamers betrekken.

Brokk zuster van Demarec

Brokk behoort tot de Lifco-group. Dat is misschien een weinig zeggende naam. Maar Lifco is ook het moederbedrijf achter merken als Demarec, Kinshofer, Darda en Auger Torque.

Brokk bestaat 42 jaar en bouwde in die tijd zo’n 10.000 slooprobots. Het is een echte nichemarkt. Radiografisch en op basis van camerabeelden bediende machines voor het ontmantelen van kerncentrales zijn internationaal een belangrijke markt.

Jaarlijks verkoopt de fabrikant naar eigen zeggen zo’n 15 machines in de Benelux. Die handel gaat grotendeels rechtstreeks, Brokk heeft sinds kort een eigen Belgische verkoopvestiging die de gehele Benelux bedient. Het leveringsprogramma loopt van de 0,5-tons Brokk 60 tot aan de 11,3-tons Brokk 800P. Er zijn zowel elektrische als diesel-aangedreven modellen.

Lees ook:

Krachtig hijsen in krappe ruimte
Rutte zweert bij elektrisch

Foto's

Reageer op dit artikel