artikel

Ploegam verdiept rivier met unieke Cat 340-F LRE

Materieel

Pak je een project op bijzondere wijze aan, dan vergt dat ook een uitzonderlijke machine. En alsof dat nog niet genoeg is, moest deze óók nog eens binnen acht weken kant-en-klaar geleverd worden. Dat is het verhaal achter de Cat 340-F LRE met verhoogde draaikrans, die vorig jaar door Ploegam in het Noord-Brabantse Vinkel in gebruik werd genomen. Niet alleen de firma, ook vaste machinist Harm Nibbeling is er trots op. 

Ploegam verdiept rivier met unieke Cat 340-F LRE
Er zijn weinig rupskraanmachinisten die met een bootje naar hun werk gaan.

‘Onze machines, onze trots.’ Dat staat er te lezen op een grote banner in het hoofdkantoor van aannemer Ploegam BV in het Brabantse Oss. En hier blijkt niets aan gelogen. Hoewel er volgens directeur Chris Ploegmakers tegenwoordig heel veel meer bij komt kijken om een project binnen te halen dan alleen het juiste materieel, blijven de machines toch het kloppende hart van de zaak.

Ploegmakers: ‘We zijn wel machine-minded, ja. Je ziet bijvoorbeeld dat al onze machines in bedrijfskleuren staan. Aan het blauw met de oranje cabines is vanaf ver herkenbaar dat wij het zijn. Ook worden alle machines daarna nog in de blanke lak gezet, zelfs de vrachtwagens en shovels. Dan zien ze er na jaren nog steeds als nieuw uit.’

Ploegam telt nu 180 medewerkers en is van oudsher actief in het grootgrondverzet. De laatste vijf jaar kwam daar infra en waterbouw bij. Er is op dit vlak een goede samenwerking met Dura Vermeer. Ook wordt er meer cultuurtechnisch werk verricht voor waterschappen.

De Cat zien zwemmen? Bekijk de uitgebreide fotoserie en video onderaan dit artikel!

Verdiepen van de Aa

Ploegams interesse was dan ook gewekt toen waterschap Aa en Maas twee jaar geleden een aanbesteding de deur uitdeed voor het verdiepen van de Aa, een riviertje dat dwars door een aantal natuurgebieden en onder andere het centrum van Veghel loopt. Voorwaarde bij het project was dat de omgeving zo min mogelijk verstoord werd. In het plan van aanpak heeft Ploegam de overlast voor de omgeving tot een minimum weten te beperken, door te beloven niet vanaf de oevers of omringende percelen te werken, maar vanaf de watergang.

Het lijkt heel heftig, maar het werken is niet heel anders dan met een normale machine.

De eisen zetten Ploegam aan het denken, waarbij diverse manieren van aanpak de revue passeerden. Ploegmakers: ‘Met een boot baggeren en wegpompen leek ons te omslachtig, een kraan op een ponton is net te groot voor het riviertje en een Bigfloat gaat drijven als er iets te veel water staat.’

Standaard rupsgraafmachine verhogen

Allemaal niet ideaal dus, wat Ploegam ertoe aanzette om buiten de gebaande paden te denken. Zo ontstond het idee om een standaard rupsgraafmachine te verhogen en hiermee door de rivierbedding te rijden. Het te ontgraven materiaal, zo’n 70.000 kuub, zou de kraan direct in beunbakken kunnen laden om de bagger zo via het water af te voeren en in depot te zetten. Een niet alledaagse aanpak. Ploegmakers: ‘Zo konden we sneller werken. Dachten we. Het was wel een gok die we vooraf namen.’

Uitgebreid overleg met Cat-importeur Pon

Voordat Ploegam inschreef op de aanbesteding, was er al uitgebreid overleg tussen Cat-importeur Pon en de aannemer. Vraag was of het wel mogelijk was om met een verhoogde kraan over de drassige bodem te rijden. Chris Ploegmakers: ‘We moesten 100 procent zeker weten dat het ook echt kon wat we wilden. We hebben de situatie en de vraag bij Pon weggelegd. Het project inclusief dieptes, grond en waterstanden was al in kaart gebracht. Pon heeft vervolgens tabellen en berekeningen gemaakt en bekeken wat er wel en niet mogelijk was.’

Nadat alles was afgewogen, heeft de firma de machine gekocht: een  40-tons machine als basis, omdat deze gewichtsklasse past binnen het bedrijf. Ploegmakers: ‘Ook zochten we een bepaalde capaciteit en dan kom je hierop uit.’

Van Noorwegen naar Almere

Een belangrijke voorwaarde was dat de machine snel, binnen acht weken, geleverd zou kunnen worden als de aanbesteding gegund zou worden. Ploegmakers: ‘Dat kan niet iedereen, maar dat vertrouwen hebben we in Pon en daarom hebben we in dit geval ook niet naar andere merken gekeken.’

Het grootste verschil met werken op het land is dat je de rupsen niet ziet. Deels komt dat door het bordes. Daar moet je wel aan wennen. 

Toen er vorig jaar groen licht kwam vanuit de opdrachtgever, kwam er dus garen op de klos bij Pon. De basismachine stond in Noorwegen op voorraad en werd met gezwinde spoed naar Almere gehaald. Hier had de importeur al een 16 meter Long Reach-giek op voorraad liggen. De pylon werd geconstrueerd en opgebouwd en ook kreeg de 40-tonner een verzwaard contragewicht.

Tot slot werd een bordes aan de cabine gebouwd en moest ook de volledige 3D-gps-kit van Trimble nog opgebouwd worden. Tijd om het geheel nog naar de spuiter te brengen was er toen niet, maar Pon hield woord en binnen acht weken werd de Cat geleverd. Ploegam, en met name machinist Harm Nibbeling, konden op tijd beginnen met de klus.

‘Werkt niet heel anders’

Nu, 1.200 uur later, is de machine volledig in kleur gespoten en begonnen met een tweede deel van de klus. We treffen de machine in actie in Veghel. Bij het ochtendgloren staat de Cat al warm te draaien en klimt Harm op de machine om de gps-ontvangers erop te schroeven. Een verderop staande bouwkeet verbleekt qua afmetingen bij het meer dan vijf meter hoge graafkanon.
‘Het lijkt heel heftig, maar het werken is niet heel anders dan met een normale machine’, aldus Harm, die na een jaar draaien al wel gewend is aan de hoogte. ‘Zeker als hij in het water staat, dan lijkt het helemaal normaal.’

Maar goed, voor de machinist is het ook normaal dat hij na werktijd alleen met een bootje naar huis kan. Hoeveel machinisten kunnen dat nu zeggen?  Er zijn toch vast wel verschillen? Harm: ‘Ja, je moet natuurlijk wel blijven opletten. Bijvoorbeeld bij het werken op een talud komt het zwaartepunt al snel naast je machine te liggen. Het grootste verschil met werken op het land is dat je de rupsen niet ziet. Deels komt dat door het bordes. Daar moet je wel aan wennen.’

Harm maakte drie jaar geleden de overstap van mobiel naar rups, en kwam meteen op een Long Reach te draaien. ‘Ook daar moet je dan even aan wennen, het is een andere manier van draaien. Veel rustiger.’ De overstap nu naar de verhoogde Long Reach is in die zin niet heel anders. En inderdaad ziet de machine er van buitenaf vervaarlijker uit dan je vanuit de cabine ervaart. De extra hoogtebeleving heb je nauwelijks qua zicht. De grote afstand tot de onderwagen merk je eigenlijk pas bij oneffenheden in de ondergrond.

HDHW-onderwagen

Machinist Harm kent de details van zijn machine van buiten: ‘Hij heeft een HDHW-onderwagen, zoals die onder de sloopkranen zitten. Die staat 3,90 meter breed op spoor. Ook zijn de rupsplaten 95 centimeter breed. Dat is echt flink breed. Het contragewicht is door Pon met 1.600 kilo verzwaard. Ik verbaas me soms nog steeds over de stabiliteit. Het is echt een geweldenaar.’

Wij zijn wel van het avontuurlijke, risico’s nemen en ondernemerschap tonen past ons wel. En in dit geval is dat ook beloond.

Ondanks het baggerwerk staat de machine er spic en span bij. ‘Sommigen verklaren me vast wel voor gek, maar ik ben gewoon een pietje-precies. De machine komt niet thuis en blijft ’s nachts in de rivier staan. Ik heb daarom een 24 Volts-dekwaspompje vanuit de binnenvaartsector op de kraan gebouwd. Zo kan ik de machine af en toe schoonmaken.’

Je moet op zo’n klus wel weten wat je doet, zo blijkt al snel. Op sommige plekken is de draagkracht van de rivierbedding net wat minder, en dan zet Harm de machine op draglineschotten. Dat deze 1,5 meter onder water liggen, maakt het er niet makkelijker op. Rustig blijven, vooruit denken en zelf beslissingen nemen zijn vaardigheden die hier wel van de machinist vereist worden.

‘Wij zijn wel van het avontuurlijke, risico’s nemen en ondernemerschap tonen past ons wel. En in dit geval is dat ook beloond. Financieel gezien, maar ook omdat we de relatie met de opdrachtgever omzetten in een meer langdurige samenwerking, door dit werk goed en volgens afspraak uit te voeren’, besluit Chris Ploegmakers.

Explosieven

Het hoofdproject werd dit voorjaar al afgerond. Nadien was er tijd om de machine in de eigen kleuren te spuiten en een domp onder de giek te zetten. Momenteel is Ploegam bezig aan een vervolgklus voor dezelfde opdrachtgever: nog eens 5.000 à 10.000 kuub afgraven op een ander tracé in dezelfde rivier. Dit werk brengt nog weer een extra factor met zich mee, namelijk niet gesprongen explosieven (NGE) op de bodem.

Met name rondom enkele bruggen in Veghel is tijdens de Tweede Wereldoorlog flink gevochten. De cabine van de Cat is voorzien van een dikke explosievrije voorruit. De kantelbak is verruild voor een vizierbak. Daarbij wordt er onder continue begeleiding van een explosievenexpert gegraven. Tijdens het in depot zetten van de bagger speuren de experts met detectoren naar eventuele explosieven. Zo blijkt een bijzonder project nóg weer specialer te kunnen en kan een opvallend idee in structureel werk veranderen. En zo niet, dan kan de Cat in twee dagen teruggebouwd worden naar origineel, en het reguliere werk in.

Foto's

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels