artikel

Trucks met hydraulische aandrijving in BouwMachines multitest

Branche Premium

Trucks met hydraulische aandrijving in BouwMachines multitest

Hydraulische aandrijving is niets nieuws. Talloze bouwmachines worden aangedreven volgens dit principe. Op trucks biedt MAN het inmiddels al twaalf jaar aan. Toch is er nieuwe belangstelling en zijn er steeds meer merken die het aanbieden. Voor ons een prima reden voor een vergelijking van het aanbod van Renault Trucks, Volvo, MAN, Mercedes-Benz én, verrassend genoeg, SAF-Holland met een hydraulisch aangedreven trailer-as.

Onder bepaalde omstandigheden kun je niet zonder een aangedreven vooras, maar bij de meeste toepassingen komt dat maar zelden voor. Trucks in de bouw, maar ook in de bosbouw of in de agrarische wereld, komen soms net even wat tractie tekort, maar vaak is dat nog geen reden voor een aangedreven vooras. Dat brengt namelijk nogal wat nadelen met zich mee.

Zo is een aangedreven vooras fors zwaarder, geeft het nadelen in het brandstofverbruik en zorgt het voor een hoge bouwwijze van de truck met alle ergonomische nadelen. En dat allemaal omdat je heel af en toe wat tractie tekortkomt. Met een hydraulisch aangedreven vooras heb je heel veel van die nadelen niet. Zo is het eigen gewicht maar amper hoger dan bij een standaard vooras, geeft het geen brandstof-penalty en kan een lage bouwwijze aangehouden worden met een normale instap.

Wat voegt hydraulische aandrijving toe?

We testen de vier trucks en de SAF-Holland-trailer-as met hydraulische aandrijving in een Duitse steengroeve met behoorlijke stijgingen. We rijden de trekker-oplegger-combinaties geladen tot het in Duitsland maximale gewicht van 40 ton, om vervolgens te testen wat de hydraulische aandrijving toevoegt. De trailer-as van SAF vormt een leuke toevoeging aan onze test. Deze hydraulisch aangedreven trailer-as is nog niet leverbaar maar het is wel aardig om te zien wat het kan betekenen in de toekomst.

MAN HydroDrive

Het was MAN dat in 2005 met de zogenaamde HydroDrive-vooras op de markt kwam. De eerste jaren was die as uitsluitend met een handbak leverbaar, maar inmiddels is de combinatie van een geautomatiseerde Traxon-transmissie met de Hydrodrive-as ook mogelijk.

MAN past als enige een versnellingsbak PTO toe, en dat heeft als nadeel dat de trekkracht onderbroken wordt tijdens een schakeling.

Toepassing van de motor PTO voor de aandrijving betekent echter wel dat je achter eerst iets van wielslip moet hebben voordat de vooras gaat meedoen. De snelheid is maximaal 28 km/h bij de MAN. Als je sneller rijdt, gaat het systeem in een soort standby-functie. Daalt de snelheid onder de 23 km/h, dan schakelt de aandrijving automatisch weer in.

MAN past als enige een versnellingsbak-PTO toe, en dat heeft als nadeel dat de trekkracht onderbroken wordt tijdens een schakeling. Dankzij de razendsnelle nieuwe Traxon versnellingsbak wordt dat nadeel echter grotendeels opgelost. Een voordeel van het MAN HydroDrive-systeem is dat het ook bergaf helpt om de truck in bedwang te houden. Het systeem ‘remt’ dan namelijk mee. Overigens blijft er ook bij de toepassing van HydroDrive ruimte voor nóg een PTO voor bijvoorbeeld de aandrijving van een betonmixer.

Eenvoudige bediening

Erg fraai is hoe MAN alle componenten keurig weg heeft gebouwd in het chassis. Zelfs de oliekoeler kreeg een plekje binnen de chassisbalken. Volgens opgave van MAN is de Hydrodrive-vooras 400 kilo lichter dan een conventionele aangedreven vooras en dat tikt lekker aan. Bediening is eenvoudig met een draaiknop en in- en uitschakelen kan gewoon tijdens het rijden plaatsvinden. De MAN is met zijn 500 pk-motor bijzonder krachtig en dat kan ook gezegd worden van de Hydrodrive-vooras. Met 7.280 Nm aandrijfmoment per wiel loopt de MAN moeiteloos de meest uitdagende hellingen op met een beladen oplegger.

Comfortabel

De MAN is een bijzonder comfortabel voertuig, zowel on- als offroad. De afstelling van de vering is zodanig dat er zowel leeg als beladen sprake is van een uitstekend weggedrag, een precieze besturing en een hoge mate van comfort. De MAN cabine is lekker ruim en overzichtelijk en biedt voldoende opbergruimte voor je spullen zoals een helm, een regenjack en je werkschoenen.

Mercedes-Benz Arocs HAD

De Mercedes Benz in deze test is een truck die door Fischer Transport ter beschikking werd gesteld. Fischer, tevens eigenaar van de steengroeve die we mochten gebruiken, heeft inmiddels een tiental van deze Arocs-trekkers met de hydraulische HAD-vooras in de vloot. De letters HAD staan overigens voor Hydraulic Auxiliary Drive, maar dat terzijde.
De bediening van de as werkt met een druk op de knop waarmee de pomp wordt ingeschakeld. Die pomp zorgt kortstondig voor 450 bar aan druk in waardoor de wielnaafmotoren worden aangedreven. Kortstondig ja, want na het wegrijden daalt de druk naar 420 bar. Dit zorgt voor een aanrijkoppel van maar liefst 6.250 Nm per wiel, en dat is 40 Kw aan extra aandrijfkracht. Dat blijkt in de praktijk genoeg te zijn.

We rijden de Arocs net als de andere trucks on- en offroad en daarbij valt op hoe stug deze trekker geveerd is.

Draaidoorvoeren

Mercedes maakt overigens geen gebruik van kwetsbare slangen maar van draaidoorvoeren. Een extra oliekoeler van 20kW zorgt ervoor dat de snelheid kan oplopen tot 25 km per uur met de ingeschakelde hydraulische aandrijving. Het gesloten circuit bevat 32 liter olie die om de 6 ton vervangen dient te worden.
Het systeem schakelt automatisch uit als de snelheid boven de 25 km/h komt. In de ingeschakelde stand wordt het systeem onder die snelheid automatisch weer actief. We rijden de Arocs net als de andere trucks on- en offroad en daarbij valt op hoe stug deze trekker geveerd is. Het voertuig heeft ruim een ton op de klok en heeft duidelijk wat meer ervaring dan de overige drie trucks.

Veel geluid

Wat opvalt is de relatief hoge geluidsproductie en, nogmaals, het stugge karakter. In beladen toestand gaat het prima maar leeg is het comfort beslist het minst van de vier. Ook de hoge instap is een nadeel van de Arocs, die met zijn vloerhoogte beslist het hoogste is van ons viertal. De techniek van de HAD werkt echter razendsnel. Het indrukken van de schakelaar zorgt voor instant-power en de Arocs klimt moeiteloos naar boven.

Volvo FH X-Track

De Volvo FH500 X-Track is voorzien van een Terberg-systeem én een Volvo Crawler-versnellingsbak. Deze twee opties, in combinatie met de ruime FH-cabine, maken deze trekker al snel tot de favoriet. De FH Globetrotter-cabine lijkt wat misplaatst in dit segment, maar wie er op let, ziet juist heel veel van dit soort trekkers voor kipper-trailers.
De vooras met het Terberg-systeem levert per wiel bijna 7.000 Nm aan aandrijfkoppel. Per wiel is dat 41 Kw en dat is dus vergelijkbaar met de andere merken. Het complete systeem voegt volgens Volvo 536 kilo toe aan een 4×2 trekker, en dat is altijd nog 400 kilo minder dan een conventionele aangedreven as.

Meest krachtige

De testauto is voorzien van een acht-tons vooras, maar negen- en tien tons assen zijn ook leverbaar met hydraulische aandrijving. Uniek bij de Volvo is dat er een soort differentieelslot aanwezig is. Dat is het natuurlijk niet, aangezien er geen verbinding is tussen de voorwielen, maar zie het als een synchronisatie van het aandrijfkoppel. Zeker in combinatie met de crawler-versie van de I-Shift-versnellingsbak maakt dit de Volvo tot de meest krachtige truck in deze test.

De Volvo is voorzien van het Volvo Dynamic Steering-systeem. Dat is voor ons een stapje te veel van het goede, maar dit is persoonlijk. Wij houden liever iets meer gevoel in het stuur.

Die Crawler-versnellingen maken wegrijden eenvoudig terwijl toch voor een relatief snelle achteras gekozen kan worden. Moeiteloos gaat de Volvo FH de grootste uitdagingen aan. Aardig is dat de hele combinatie ook alleen met de hydraulische vooras in beweging te zetten is. Tot tien kilometer per uur is dat mogelijk.

Comfortabel

De Volvo is, mede dankzij de riante cabine, de meest luxueuze en comfortabele truck in deze test. Zowel beladen als leeg rijdt het uiterst comfortabel. De bediening van de vooras, sperren en versnellingsbak is eenvoudig en doeltreffend.

De Volvo is voorzien van het Volvo Dynamic Steering-systeem. Dat is voor ons een stapje te veel van het goede, maar dit is persoonlijk. Wij houden liever iets meer gevoel in het stuur. Overigens is de X-Track-vooras ook leverbaar met andere versnellingsbakvarianten waaronder de I-Shift Dual Clutch en de Volvo Powertronic. Het systeem bevat 90 liter hydrauliekolie en het Terberg-systeem is met 536 kilo het zwaarste van de vier trucks.

Renault Trucks C OptiTrack

Renault Trucks gaf eerder aan meer te willen doen met bouwvoertuigen. Onze hernieuwde kennismaking met de C440 OptiTrack tijdens deze test staat daarmee dan ook in een ander daglicht.
De C- of Construction modellen van Renault Trucks verdienen de extra aandacht ook echt, want hiermee biedt het Franse truckmerk een serieus alternatief. De Optidriver-vooras is van dezelfde producent als de andere drie trucks, namelijk van Poclain. In de Renault kan de extra aandrijving worden ingeschakeld tot 15 km per uur. Inschakelen kan tot in de vierde versnelling. Bij 40 km/h schakelt het systeem automatisch weer uit.

Overzichtelijk

Renault maakt gebruik van hydrauliekmotoren van 41 kW per wiel. Het systeem bevat 30 liter olie, heeft een extra koeler en weegt 500 kilo. Bij Renault is het leverbaar op 4×2, 6×4, 8×4 en 8×2 voertuigen. Extra PTO’s voor bijvoorbeeld een betonmixer-opbouw zijn mogelijk en de bediening is bijzonder eenvoudig en overzichtelijk.
In het terrein is deze Renault de minst krachtige op de testhelling. Dat heeft in feite minder te maken met de voorasaandrijving, maar alles met de gekozen achterasreductie van 1:3,76. Zeker in combinatie met de hoge 13R 22,5 banden is dat een wat ongelukkige keuze van Renault. Hiermee wordt wederom bewezen dat de configuratie van een voertuig van groot belang is voor een optimaal resultaat.

Moeiteloos

Ter vergelijking, de Volvo FH met evenveel vermogen op de vooras loopt moeiteloos omhoog dankzij de Crawler-overbrenging in de versnellingsbak. Een optie die moeder Volvo voorlopig lekker voor zichzelf houdt, en daarmee doet zij dochter Renault Trucks toch wat tekort.
De Renault C is voorzien van wat ze een night and day-cabine noemen. Dat is zeg maar een slaapcabine zonder bed en met een laag dak. Het geeft een zee van ruimte en eigenlijk is dit een ideale cabine. Hij combineert een eenvoudige instap met heel veel ruimte en een relatief lage motortunnel. De Renault rijdt zowel beladen als leeg erg prettig en hij stuurt het meest strak van allemaal. Wat dat betreft doet de Renault Trucks C het dan ook beslist beter dan zijn Zweedse neefje met zijn Dynamic Steering.

SAF-Holland trailer as

Het idee van SAF-Holland om een trailer-as aan te drijven is zo gek nog niet. Trailers gaan over het algemeen langer mee dan trucks, en dat maakt dat afschrijving over een langere periode mogelijk is. Daar komt bij dat iedere standaard 4×2-trekker in combinatie met een oplegger met een aangedreven as een stuk terreinwaardiger wordt. Dat is tenminste wel onze ervaring met deze as.

Het idee van SAF-Holland om een trailer-as aan te drijven is zo gek nog niet. Trailers gaan over het algemeen langer mee dan trucks, en dat maakt dat afschrijving over een langere periode mogelijk is.

Steile hellingen waar de 4×2-trekker hulpeloos stof opwerpend staat te spinnen, worden na inschakeling van de extra aandrijving moeiteloos beklommen. Het systeem is veel minder geavanceerd dan dat op de trucks, maar het werkt wel degelijk.

SAF-Holland maakt gebruik van de hydraulische olie die ook nodig is om te kippen. Doordat dit een open systeem is, krijgt de olie in de tank voldoende tijd om af te koelen. Dit betekent dat er ook geen extra koeling nodig is en dat scheelt geld, gewicht en plaats aan het chassis.

Schakelaar

Het nadeel van dit eenvoudige systeem is dat het minder direct werkt dan de systemen die werken met een gesloten systeem van hydrauliek-olie. Een ander nadeeltje is dat de trekker wel degelijk geschikt gemaakt moet worden voor dit systeem. Er moet namelijk om te beginnen een schakelaar aangebracht worden, maar het hydraulische systeem moet ook weten hoe snel je rijdt, en of dat voorwaarts of achteruit is. Veel van die informatie kan vanuit de smartbox onder de trailer gehaald worden maar aan de truck zijn dus wel degelijk ook kleine aanpassingen nodig.

Het systeem schakelt zichzelf overigens uit boven de vijf kilometer per uur. De grote voordelen van de aangedreven trailer-as zijn kort samengevat een prima werking, een langere afschrijvingstermijn dan onder een truck en een bijzonder laag meergewicht van slechts 200 kilo.

Download hier alle technische gegevens van de trucks in de BouwMachines Multitest.

Conclusie

Het aanbod van hydraulisch aangedreven assen was nog nooit zo groot. Hoewel het een relatief kostbare optie betreft, heeft het systeem beslist voordelen.
Voorwielaandrijving is maar heel af en toe nodig. Met een conventioneel aangedreven as heb je altijd last van het meergewicht, de brandstofpenalty én de veel hogere instap. Het is uiteindelijk een kwestie van rekenen welke keuze de beste is, maar het zou ons niet verbazen als die keuze in het voordeel van de hydraulisch aangedreven vooras uitkomt.
De aangedreven traileras van SAF kan in de toekomst het speelveld nog verder in het voordeel van de hydraulische aandrijving brengen. Die oplossing is relatief eenvoudig, gaat meerdere trekkers lang mee en zou prijstechnisch aantrekkelijk moeten zijn. Duidelijk is in ieder geval dat hydraulische aandrijving wel degelijk werkt in de praktijk.

Foto's

Reageer op dit artikel